*kurac/i PV

*kuraci

(tr)
MED Agadi por forigi aŭ mildigi malsanon, por redoni sanon.
a)
Prizorgi malsanulon kaj fari ĉion necesan por lin resanigi: virino, kiu kuracas, estas kuracistino, edzino de kuracisto estas kuracistedzino [1]; la reĝo Joram revenis, por kuraci sin en Jizreel de la vundoj [2].
b)
Prizorgi organon aŭ vivfunkcion por ĝin resanigi: unu vundo alian kuracasPrV ; pastro, kiu kuracas la okulojn [3]; (figure) ŝuldon tempo ne kuracasPrV .
angle:
 doctor, treat (medically), attend (a patient), apply remedies
beloruse:
 лячыць
ĉeĥe:
 hojit, kurýrovat, léčit, vyléčit
france:
 soigner (méd.), traiter (méd.)
germane:
 behandeln, verarzten, kuren
hispane:
 curar, tratar (médicamente), atender (un paciente), administrar medicamentos
hungare:
 gyógyít, meggyógyít, gyógykezel, orvosol
nederlande:
 genezen (tr.), gezond maken, helen (gezond maken)
pole:
 leczyć, kurować
ruse:
 лечить
slovake:
 hojiť, liečiť
tibete:
 རྟིང་པ་
ukraine:
 лікувати

kuraco, kuracado

MED Ago kuraci aŭ ties rezulto: por longa malsano kurac' estas vana PrV ; zorgu pri lia kuracado [4]; sin submeti al kuracado [5]; la pastroj, kiuj okupiĝas per la kuracado, konsilas ŝanĝadi la nutraĵon [6]; mi iom konas la kuracarton [7]. SUB:dieto
angle:
 (course of) treatment
beloruse:
 лячэньне
ĉeĥe:
 léčba, léčení
france:
 soins (médicaux), traitement (médical)
germane:
 Behandlung, Verarzten, Kur
hispane:
 tratamiento, terapia
hungare:
 gyógyítás, gyógykezel;tés, orvosol;tás
nederlande:
 behandeling
pole:
 leczenie, kuracja, terapia
ruse:
 лечение
slovake:
 kúra, liečba
ukraine:
 лікування

kuracato

MED Tiu, kiu estas kuracata, paciento: nia kuracato estas mia konato DL ; venigu la kuracaton 33 [8].
8. trad. senlime: La Granda Diktatoro, 2005
angle:
 patient
beloruse:
 пацыент, хворы
ĉeĥe:
 pacient
france:
 patient (méd.)
germane:
 Patient
hispane:
 paciente
hungare:
 páciens, beteg
itale:
 paziente
nederlande:
 patiënt
pole:
 pacjent
portugale:
 paciente
ruse:
 пациент, больной (в зн. сущ.)
slovake:
 pacient
ukraine:
 пацієнт

kuracejo

MED Loko aranĝita por kuraci malsanulojn: por li la kuracejo montriĝos kuraca [9]; en Malio ekzistas nun 600 kuracejoj [10]; pacientoj estas devigitaj viziti privatajn kuracejojn kaj, memevidente, pagi pli ol laŭ la ŝtata sistemo [11]; lia filo Adamo transprenis la okulistan kuracejon [12]. SUB:malsanulejo, sanatorio.
9. Monato, Franz-Georg Rössler: Kuracbaneje, 2004
10. Monato, Renée Triolle: Norduloj ebligas sudan sanon, 2005
11. Monato, Paul Gubbins: Komence kora, fine rankora, 2007
12. Privat Edmond: Aventuroj de pioniro, ĉapitro „morto de Zamenhof“, p. 127a
angle:
 health resort, sanatorium, nursing home
ĉeĥe:
 léčebna, sanatorium, zdravotnické středisko
france:
 cabinet médical, lieu de soins
germane:
 Heilstätte, Kurort, Behandlungszimmer, Praxis (Med.)
hispane:
 ambulatorio, consultorio médico
hungare:
 gyógyintézet, orvosi rendelő
pole:
 szpital, lecznica, sanatorium
ruse:
 лечебница, клиника
slovake:
 liečebňa
ukraine:
 лікарня, амбулаторія, санаторій

*kuracilo

MED Ĉio, kion kuracisto uzas por resanigi malsanulon: sorĉa kuracilo [13]; parton de la radikoj ŝi volis uzi kiel aldonon al la kafo, la aliajn ŝi volis vendi al la apotekisto kiel kuracilojn [14]; post morto kuracilo jam estas sen utilo PrV . SIN:medicinaĵo, resanigilo
angle:
 remedy
beloruse:
 лякарства, лекі
bulgare:
 лекарство
ĉeĥe:
 jiný nástroj léčby, lék (proti)
france:
 remède
germane:
 Heilmittel, Medizin, Arznei sorĉa ~ilo: Zaubertrank, Wundermittel.
hispane:
 medicamento, remedio
hungare:
 gyógyeszköz
nederlande:
 medicijn, remedie, geneesmiddel
pole:
 lekarstwo, lek, medykament
ruse:
 лекарство
slovake:
 liek
tibete:
 སྨན་
ukraine:
 ліки

*kuracisto

MED Homo kiu profesie kuracas: venigu la kuraciston, ĉar mi estas malsana [15]; la kuracisto konsilis al mi iri en ŝvitbanejon [16]; Jozef ordonis al siaj servantoj kuracistoj, balzami lian patron [17]; ne la sanuloj bezonas kuraciston, sed la malsanuloj [18]; [ŝi] multe suferis pro multaj kuracistoj, kaj elspezis sian tutan havon, kaj estis neniel helpita, sed kontraŭe eĉ pli malsaniĝis [19]; plej bona kuracisto estas la tempo PrV .
afrikanse:
 dokter
albane:
 mjeku
amhare:
 ዶክተር
angle:
 doctor, physician
arabe:
 الطبيب
armene:
 բժիշկ
azerbajĝane:
 həkim
beloruse:
 доктар, лекар
bengale:
 ডাক্তার
birme:
 ဆရာဝန်
bosne:
 doktor
bulgare:
 лекар
ĉeĥe:
 doktor, lékař
ĉine:
 医生 [yīshēng]
dane:
 læge
estone:
 arst
filipine:
 manggagamot
france:
 médecin, docteur (médecin)
galege:
 médico
germane:
 Arzt, Mediziner, Heiler
guĝarate:
 ડૉક્ટર
haitie:
 doktè
haŭse:
 likita
hinde:
 चिकित्सक
hispane:
 médico, doctor
hungare:
 orvos, doktor
igbe:
 dọkịta
irlande:
 dochtúir
islande:
 læknir
japane:
 医師
jave:
 dhokter
jide:
 דאָקטער
jorube:
 dokita
kanare:
 ವೈದ್ಯರು
kartvele:
 ექიმი
kazaĥe:
 дәрігер
kimre:
 meddyg
kirgize:
 доктор
kmere:
 គ្រូពេទ្យ
koree:
 의사
korsike:
 medico
kose:
 ugqirha
kroate:
 liječnik
kurde:
 pizişk
latine:
 medicus
latve:
 ārsts
laŭe:
 ທ່ານຫມໍ
litove:
 gydytojas
makedone:
 лекар
malagase:
 dokotera
malaje:
 doktor
malajalame:
 ഡോക്ടര്
malte:
 tabib
maorie:
 tākuta
marate:
 डॉक्टर
monge:
 tus kws kho mob
mongole:
 эмч,
nederlande:
 dokter
nepale:
 डाक्टर
njanĝe:
 dokotala
okcidentfrise:
 dokter
panĝabe:
 ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ
paŝtue:
 ډاکټر
pole:
 lekarz, doktor
ruande:
 umuganga
ruse:
 врач
samoe:
 fōmaʻi
sinde:
 ڊاڪٽر
sinhale:
 වෛද්යවරයා
skotgaele:
 dotair
slovake:
 lekár
slovene:
 zdravnik
somale:
 dhakhtarka
ŝone:
 chiremba
sote:
 ngaka
sunde:
 dokter
svahile:
 daktari
taĝike:
 духтур
taje:
 แพทย์
tamile:
 மருத்துவர்
tatare:
 табиб
telugue:
 డాక్టర్
tibete:
 ཨམ་ཆི་
ukraine:
 лікар
urdue:
 ڈاکٹر
uzbeke:
 shifokor
vjetname:
 bác sĩ
volapuke:
 sanel
zulue:
 udokotela

bestkuracisto

MED Medicinisto, kiu kuracas bestojn; veterinaro: [li] surbrake portis la hundon al bestkuracisto [20]; kvar katoj, konstante observataj de bestkuracisto [21]; Yrjö Kokko elektis al si interesan vivtaskon lasante la metion de bestkuracisto por klerigi kaj veki la legantaron [22].
20. Monato, Lena Karpunina: En granda urbo, 2008
21. Monato, Julius Hauser: Kafo kun kato, 2015
22. S. Hämäläinen: Yrjö Kokko, 2003
angle:
 veterinarian
beloruse:
 вэтэрынар
ĉeĥe:
 zvěrolékař
france:
 vétérinaire
germane:
 Tierarzt
greke:
 κτηνίατρος
hispane:
 veterinario
hungare:
 állatorvos
nederlande:
 dierenarts
pole:
 weterynarz, felczer (pot.)
portugale:
 veterinário
ruse:
 ветеринар
slovake:
 veterinár, zverolekár
ukraine:
 ветеринар

brulkuraci

Kuraci per bruligo de histoj, kaŭterizi: oni devos brulkuraci du-tri mordojn sur miaj dikfingro kaj mano [23].
23. O. Henry, trad. D. J. Harlow: La Elaĉeto de Ruĝa Ĉefo, 2001
france:
 cautériser (à la chaleur)

fakkuracisto

MED Kuracisto kiu prizorgas nur iajn malsanantojn (ekzemple nur infanojn), kuracas per speciala metodo (ekzemple per akupunkturo) aŭ prizorgas nur iujn organojn aŭ iajn malsanojn (ekzemple orelkuracisto): 300 polaj fakkuracistoj laboras en Vieno [24].
24. W. kaj R. Klag: Poloj en Vieno, Monato, 2018
france:
 médecin spécialiste

ĝenerala kuracisto

MED Kuracisto kiu akceptas ĉiajn malsanantojn, prizorgas ĉiajn malsanojn: ĝi estas […] oftalmuma migreno, kaj tiam la diagnozo ŝajnas necerta kaj malfacila al ĝenerala kuracisto, kiu preferas sendi la pacienton al oftalmologo [25].
25. É. Benois: Oftalmuma migreno, [vidita en 2022]
france:
 médecin généraliste

infankuracisto

MED Kuracisto, kiu speciale kuracas infanojn, infanajn malsanojn; pediatro: „ni uzadas por preskaŭ ĉiuj generacioj industrian lakton, ekde la 1970-aj jaroj. Ni jam komencas plivastigi la stomakojn de tiuj infanoj ekde fruaĝo, kaj tiel ili ne lernas senti satiĝon“, klarigis Brazila infankuracisto Marisa Aprille [26].
beloruse:
 пэдыятар
france:
 pédiatre
germane:
 Kinderarzt

naturkuraco, naturkuracado

MED Kuracado per metodo rigardata kiel natura: per vegetaĵoj, masaĝoj, dieto...: la sistemoj naturkuracaj de diversaj direktoj, kiuj preskaŭ ĉiuj faris el la forĵeto de manĝado de viando la unuan kondiĉon ĉe siaj malsanuloj FK ; pli ol 20 fakuloj pri naturkuraco kaj sanoteno el Usono, Koreio, Germanio, Litovio kaj Ĉinio partoprenis [27].
27. Universala Tajĝio-Grupo de Esperanto: 2-a Konferenco de INA, 2005
angle:
 natural healer
france:
 médecine naturelle, naturothérapie
germane:
 Naturheilkundler
hispane:
 naturopatía
pole:
 medycyna naturalna

nekuracebla

MED Kiun oni ne povas, ne scias kuraci: [li] kuracistojn deklari la reĝon nekuraceble mense malsana [28]; ŝia infano havas nekuraceblan kanceron [29]; rabio ĝis nun estas nekuracebla malsano, kaj ĉefe restas preventaj rimedoj [30]; (figure) la irlandanoj estas nekuraceble humuraj kaj gajaj [31]; (figure) por am' nekuracebla klopodis mi nur vane [32]!
28. Monato, J. Ipfelkofer: Monarĥo-mistero: ĉu murdo aŭ sinmortigo?, 2006
29. Monato, B. Demeyere: Eŭtanazio por neplenkreskuloj, 2014
30. Monato, V. Lemelev: Batalo kontraŭ mortiga malsano, 2008
31. Monato, G. Makaj: Plej optimisma popolo, 2011
32. J. Racine, trad. G. Lagrange: Fedra, 1991
angle:
 incurable
beloruse:
 невылечны
ĉeĥe:
 neléčitelný, nevyléčitelný
france:
 incurable
germane:
 unheilbar
pole:
 nieuleczalny
slovake:
 neliečiteľný
ukraine:
 невиліковний

virinkuracisto, inkuracisto

MED Kuracisto, kiu speciale kuracas inojn, inajn malsanojn; ginekologo: kiam Jana anoncis al la virinkuracisto sian gravedon, li – surprizita – tuj veturigis ŝin en ginekologiejon en la urbon Opava [33].
33. T. Reis: Du malgrandaj granduloj, Antaŭen, 2002-06 (4:10)
angle:
 gynaecologist, gynecologist
armene:
 գինեկոլոգ
beloruse:
 гінэколяг
bulgare:
 гинеколог
ĉeĥe:
 gynekolog, lékař ženský
dane:
 gynækolog
eŭske:
 ginekologo
finne:
 gynekologi
france:
 gynécologue
galege:
 xinecólogo
germane:
 Gynäkologe, Frauenarzt
greke:
 γυναικολόγος
hispane:
 ginecólogo
hungare:
 nőorvos, nőgyógyász
ide:
 ginekologo
irlande:
 lia ban
itale:
 ginecologo, ginecologa
japane:
 婦人科医 [ふじんかい]
katalune:
 ginecòleg
malaje:
 pakar sakit puan
malte:
 ġineloġista
nederlande:
 gynecoloog, vrouwenarts
norvege:
 gynekolog
okcidentfrise:
 gynekolooch
perse:
 دکتر زنان، پزشک زنان
pole:
 ginekolog
portugale:
 ginecólogo, ginecologista
rumane:
 ginecolog, ginecologă
ruse:
 гинеколог
slovake:
 ženský lekár
svede:
 gynekolog
turke:
 jinekolog
volapuke:
 vomasanan

administraj notoj