*maŝin/o

*maŝino  

1.  
TEK Aparato, kiu produktas, transsendas aŭ utiligas forton kaj anstataŭas aŭ plifaciligas la homan laboron: draŝmaŝino, skribmaŝino; li faris en Jerusalem maŝinojn, elpensitajn de specialistoj, por […] ĵetadi sagojn kaj grandajn ŝtonojn [1]; manlaborado, kiu povas esti farata per maŝino [2]; estis etenditaj fortikaj metalfadenoj al ĉiuj etaĝoj de la domo, kaj unu sitelo ŝvebis apud la alia, dum la levmaŝino knaris kaj la siteloj dancadis en la aero [3]; oni aŭdis bruon de du kudromaŝinoj, super kiuj estis klinitaj ankaŭ du virinaj figuroj Marta ; ili konstruis multe da simplaj sed efikaj hidraŭlikaj maŝinoj, per kiuj oni povis ĉerpi akvon kaj verŝi ĝin sur kampojn [4]; oni marŝis tiel malrapide, ke la militaj maŝinoj, kiuj devis sekvi en la fino, foriris dudek kvar horojn pli malfrue [5].
2.
(figure) Malsimpla organizo kombinita por atingi difinitan celon: la homa maŝino; li tiam volus […] la poetojn tuj pendigi, ĉar ili vere mokas lin kun sia brua rimmaŝin'! [6]; la tera maŝino Hamlet ; ekmarŝu la impresmaŝino VivZam ; administracia maŝino estas ĉiam malrapida.
angle:
machine
beloruse:
машына
bretone:
ardivink, ijinenn, mekanik
ĉeĥe:
stroj
france:
machine
germane:
Maschine 1. Maschine
hispane:
máquina
hungare:
gép(ezet)
itale:
macchina
nederlande:
machine
pole:
maszyna
portugale:
máquina
rumane:
mașină
ruse:
машина
tokipone:
ilo

maŝina

1.
Rilata al maŝino, de maŝino: vapormaŝina kaldrono [7]; maŝina muzeo [8]; ĉiaj maŝinaj kaj kemiaj rimedoj [9].
2.
Per maŝino: maŝina tradukado [10].
germane:
2. maschinell
pole:
2. maszynowy, bezwiedny, machinalny
rumane:
2. mașină, inconştientă, mecanică, involuntare

maŝine  

1.
Per maŝino, ne per mano: puntoj, tapiŝoj fabrikataj maŝine (meĥanike); antaŭe oni faligis arbojn ne maŝine kaj grandkvante kiel nun [11].
2.
(figure) Sen konscia volo, kvazaŭ per maŝino, aŭtomate: agi nur maŝine; li mensogas maŝine PrV .
11. Monato, Saliko: Nestokestoj, 2010
beloruse:
1. з дапамогай машыны, машынным спосабам, мэханічна 2. машынальна
bretone:
1. ent-mekanikel 2. evel ur mekanik
france:
1. mécaniquement 2. machinalement
germane:
1. maschinell 2. maschinell
hungare:
1. géppel 2. gépiesen
itale:
1. a macchina 2. meccanicamente (automaticamente)
nederlande:
2. machinaal
pole:
2. maszynowo, machinalnie
rumane:
2. mecanic, automat
ruse:
1. с помощью машин, машинным способом 2. машинально

maŝinejo EBV

TEK Konstruaĵo aŭ ĉambro por funkciantaj maŝinoj: en la poŭpa maŝinejo [12]; lia kajuto estis en proksimo de maŝinejo kaj bruego de maŝinoj penetris en la kajuton [13].
bretone:
sal an ardivinkoù
france:
salle des machines
germane:
Maschinenraum, Maschinenhalle
itale:
sala macchine
pole:
maszynownia
rumane:
camera motoarelor, încăperile de mașini

maŝinismo

Maŝinepoko, industria stato, en kiu manlaboro estas pliparte anstataŭata per maŝinoj: maŝinismo venigis la industrian revolucion, kiu perfektigis homekspluatadon kaj pravigis la aktualan kapitalismon [14].
beloruse:
мэханізацыя
france:
machinisme
germane:
Maschinisierung, Mechanisierung
hungare:
gépesítés
nederlande:
mechanisatie
pole:
mechanizacja
rumane:
mecanizare
ruse:
механизация

maŝinisto

1.
Homo, kiu profesie direktas maŝinon: [li] malbenadis la neelporteble malrapidan […] iradon de la vagonaro kaj la maŝiniston kaj la konduktoron FK ; li varbis pilotojn kaj maŝinistojn el Usono, promesante altan salajron [15].
2.
TEA Homo, kiu en teatrejo starigas la dekoracion sur ĝusta loko: kiam li vespere sidis en la teatro, por ĝui plenanime, li perdadis ĉian spiritan ekvilibron, se la maŝinisto faris eĉ la plej malgrandan eraron, se li faris tro helan lumon malantaŭ la disko de la luno, aŭ se sur insulo en la Sundo montriĝis palmo, aŭ kakto en Tirolo [16].
beloruse:
машыніст
bretone:
ardivinker, mekaniker
france:
1. mécanicien 2. machiniste
germane:
Maschinist 1. Maschinist
hungare:
1. gépész 2. díszletező munkás
itale:
macchinista
nederlande:
1. machinist 2. toneelmeester
pole:
maszynista, ślusarz
rumane:
mașinist utilaje
ruse:
машинист

flugmaŝino  

AVI Flugaparato, veturilo kapabla iri tra la aero: en la daŭro de sep jaroj li konstruigis artoplenajn flugmaŝinojn [17]; venos sendube la tempo, kiam […] povos kongresanoj veturi per flugmaŝinoj tre rapide kaj malmultkoste [18]; monpunon tamen riskis la aviadisto pro tio, ke sur la flugmaŝino estis reklamataj produktaĵoj de tabakfirmao [19].
france:
machine volante, vaisseau aérien
germane:
Flugmaschine
itale:
aeromobile
pole:
aerodyna, statek powietrzny aerodina, vehicul aerian

ilmaŝino PIV1

TEK Maŝino uzata por produkti industriajn ilojn.
bretone:
mekanik-benveg
france:
machine-outil
germane:
Werkzeugmaschine
hungare:
szerszámgép
itale:
macchina utensile
pole:
obrabiarka
rumane:
mașină unealtă
ruse:
станок

infera maŝino

(arkaismo)
Eksploda aparato, bombo: esti ĵetita en malliberejon por kelkaj tagoj estas io pli simpla kaj pli senriska, ol meti inferan maŝinon [20].
20. Lao She, trad. Wang Chongfang: Kamelo Ŝjangzi, 1988
france:
machine infernale
pole:
piekielna machina
rumane:
mașină infernală

konstrumaŝino

KON Ajna maŝino uzata en konstruejo por foso, levo, premo kaj similaj pezaj taskoj: en la jaro 1938 diversaj konstrumaŝinoj jam aperis en la mondo, tamen estis neniu buldozo dum la konstruado de la ŝoseo inter la provinco Junano, sud-okcidenta Ĉinio, kaj Birmo [21]; ekde la fondo de Volvo apartenas al la produktaro diversaj omnibusoj […], ŝarĝaŭtoj […] kaj konstrumaŝinoj [22].
21. Monato, Alice Liu: Fragmentoj de la dua mondmilito, 2011
22. Vikipedio, artikolo „Volvo“, 2007-10-19
france:
machine de chantier
germane:
Baumaschine
itale:
macchinario edile
pole:
maszyna budowlana
rumane:
mașină de construcție

kudromaŝino  

TEKS Maŝino, kiu rapide kudras subŝovatajn ŝtofojn: oni aŭdis bruon de du kudromaŝinoj, super kiuj estis klinitaj ankaŭ du virinaj figuroj Marta ; nur la kudromaŝinoj monotone krakis [23].
beloruse:
швейная машынка
bretone:
gwrierez, mekanik gwriat
france:
machine à coudre
germane:
Nähmaschine
itale:
macchina per cucire
pole:
maszyna do szycia
rumane:
mașină de cusut
ruse:
швейная машинка

kuirmaŝino  

KUI Maŝino por varmigi kuirpotojn kaj kuiri manĝaĵojn: la vitroceramikaj kuirmaŝinoj estas sistemoj de kuirado en kiuj estas vitro inter la fonto de varmo kaj la ujo varmigota [24].
bretone:
fornigell
france:
cuisinière
germane:
Kochgerät
pole:
piec kuchenny, kuchenka
rumane:
aragaz, sobă

lavmaŝino

Aparato, kiu memstare lavas vestaĵojn, manĝilaron ks: ŝi instruis al mi manipuli lavmaŝinon [25]; En tiuj cirkonstancoj kompreneble ne estas bezono je kolortelevidilo, lavmaŝino, fridujo [26]; niaj lavmaŝino kaj manĝilarlavilo proponas dekojn da programoj [27].
angle:
washing machine
germane:
Waschmaschine
pole:
pralka
rumane:
mașină de spălat rufe

skribmaŝino  

TIP Tajpilo: tute ellaborita skribmaŝino en 1891 VivZam ; sur la ligna skribotablo apud la fenestro staris skribmaŝino [28]; mi verkis, netigis per mia skribmaŝino iliajn manuskriptojn [29].
28. Monato, Lode Van de Velde: Ekslibriso, 2010
29. Hasegawa T.: En Ĉinio Batalanta, 1954
angle:
typewriter
france:
machine à écrire
germane:
Schreibmaschine
hispane:
máquina de escribir
hungare:
írógép
itale:
macchina per scrivere
nederlande:
schrijfmachine
pole:
maszyna do pisania
rumane:
mașină de scris
ruse:
пишущая машинка
svede:
skrivmaskin

temaŝino  

Aparato por boligi akvon por teo kaj teni ĝin varme; la rusa, okcidentazia modelo nomata samovaro posedas duan malgrandan ujon por tekoncentraĵo: ŝi enportigis la temaŝinon, por kuiri por li bonan tason da sambuka teo [30]; oni aŭdis la obtuzan kantadon de la temaŝino [31]; Franjo okupiĝis pri la temaŝino, kaj mi iom legis IK .
germane:
Teemaschine
pole:
samowar
rumane:
samovar

vapormaŝino  

TEK Maŝino, kiu transformas la ekspansian forton de akvovaporo al meĥanika movado: tiam ni ne havis vapormaŝinojn [32]; vapormaŝinoj, fervojoj, radioaparatoj estis inventitaj ene de ducento da jaroj [33].
beloruse:
паравая машына
bretone:
ijinenn dre vurezh
france:
machine à vapeur
germane:
Dampfmaschine
hungare:
gőzgép
itale:
macchina a vapore
nederlande:
stoommachine
pole:
silnik parowy
rumane:
motor cu abur
ruse:
паровая sмашина

vendomaŝino

Aparato, el kiu oni povas ricevi varojn post aŭtomata akcepto de pago: [ili] aĉetas tabak-varojn el aŭtomataj vendomaŝinoj [34]; la vendomaŝino ne redonis la reston de la mono [35].
angle:
vending machine
germane:
Verkaufsautomat
pole:
automat sprzedający
rumane:
automat de vânzare

administraj notoj

~ismo: Mankas dua fontindiko.
il~o : Mankas dua fontindiko.
il~o : Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
infera ~o: Mankas dua fontindiko.
kuir~o: Mankas dua fontindiko.