*ŝerc/i

*ŝerci

(ntr)
Diri aŭ fari ion neserioze, humure, celante amuzi kaj ridigi: ŝercu nur, vi pentos iam vian konduton! [1]; malsaĝuloj ŝercas pri siaj kulpoj [2]; mi supozas, ke vi ne diris tion serioze, mi scias, ke vi amas ŝerci Marta ; li flue parolis ruslingve, ĉiam ŝercis kaj multe ridis [3].
angle:
 joke
beloruse:
 шуткаваць, жартаваць
bulgare:
 шегувам се
france:
 plaisanter
germane:
 scherzen
hebree:
 להתבדח, להתלוצץ \לצץ\
hispane:
 bromear
hungare:
 tréfál
itale:
 scherzare
katalune:
 fer broma, bromejar
nederlande:
 grappig zijn, schertsen
portugale:
 gracejar, brincar, caçoar
ruse:
 шутить
svede:
 skämta
ukraine:
 жартувати, сміятися, насміхатися

ŝerce

Intence ridigante: ŝerce dirite, cele pensite PrV ; hodiaŭ estas naskiĝtago de papĉjo! ŝi diris ŝerce, tial la malgranda kampa birdo volas gratuli [4]; Ferenc Szilágyi debutis kiel novelisto per […] ŝerce modernigitaj fabeloj en „Trans la fabeloceano“.
beloruse:
 нарокам, шуткуючы, жартуючы
bulgare:
 шеговито
france:
 plaisamment, par plaisanterie
germane:
 scherzhaft, scherzend
hispane:
 de broma, de risa
itale:
 scherzosamente, per scherzo
katalune:
 de broma, per riure
ruse:
 в шутку
ukraine:
 жартома

ŝerco

Intenca malserioza diro aŭ faro: la kato, kiu ne amis ŝercojn, saltis sur lian vizaĝon, kraĉis kaj gratis [5]; la morto ŝercon ne komprenas: oni ĝin vokas, ĝi venas (vivon ne risku senbezone) PrV ; ne ekzistas en komerco amikeco nek ŝerco PrV ; karnavalaj ŝercoj [6]; miksinte ŝercon kun seriozaĵo [7]; maldecaj ŝercoj [8]; ridado kaj aplaŭdoj salutis lian ŝercon [9].
beloruse:
 жарт
bulgare:
 шега
france:
 plaisanterie
germane:
 Scherz, Witz
hispane:
 broma
itale:
 scherzo, battura (di spirito), burla
katalune:
 broma, facècia
ruse:
 шутка
tibete:
 བསྟན་ཤིག་སློང་

ŝercema

Kiu volonte ridigas, kiu ne longe restas tute serioza: ŝi rimarkis sur lia vizaĝo amikan kaj iom ŝerceman rideton IK ; ĉirkaŭ la buŝo […] ludis svarmo da ridetoj, jen plaĉivolaj, jen petolaj, jen ŝercemaj Marta ; li estis ŝercemulo, li estis aranĝisto de komedioj, maskobaloj kaj ĉiaj elpenseblaj amuziĝoj [10]; dank' al ŝercemul', / super pord' de l' enirejo / oni legis sur tabul' / la konkludon: Neĉesejo [11].
beloruse:
 жартаўлівы
france:
 blagueur (adj.), plaisantin (adj.)
germane:
 lustig (gern schertzend)
hispane:
 bromista
itale:
 scherzoso
katalune:
 plaga, bromista
ruse:
 шутливый (о человеке), склонный к шуткам
ukraine:
 жартівливий

duonŝerce

Kun frivola tono kaŝanta seriozan intencon: li venis al mi kaj diris, duonŝerce duonserioze „ŝi cedis nun“ [12]; en la hodiaŭa germana lingvo estas uzataj tiel multaj anglaj vortoj kaj anglismoj, ke oni nur duonŝerce parolas pri la „germangla[13].
12. Valdemar Langlet: Vojaĝimpresoj, ĉe Lev Tolstoj en Jasnaja Poljana
13. Monato, Jomo Ipfelkofer: Lingva konfuzo kaj Konfuceo
beloruse:
 паўжартам
france:
 plaisantant à demi
germane:
 halb scherzend
hispane:
 medio en broma
itale:
 semiserio (agg. in ita, avv. in Esp.)
katalune:
 mig de broma
ruse:
 полушутя

fiŝerco

Triviala aŭ iel ŝoka malseriozaĵo: poeto de vortludoj, fiŝercoj, komentoj pri homaj absurdaĵoj [14].
14. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plum-amikoj, esperanta poezio: mirakla rikolto
beloruse:
 дрэнны жарт
france:
 mauvaise plaisanterie
germane:
 schlechter Scherz, böser Scherz
hispane:
 broma de mal gusto
itale:
 grossolanità
katalune:
 broma de mal gust
ruse:
 плохая шутка

forŝerci

(tr)
Bagateligi, forgesigi (ekzemple embarasan temon) per ŝerco: nun vi volas forŝerci la demandon [15].
15. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
france:
 tourner en plaisanterie
germane:
 weglachen, wegscherzen

senŝerce

Tute serioze: senŝerce... mi povas freneziĝi de amo [16]; tute senŝerce dirite [17].
france:
 plaisanterie mise à part, le plus sérieusement du monde
germane:
 im Ernst
hispane:
 en serio, sin bromas
itale:
 seriamente, senza scherzare
katalune:
 bromes a part
ruse:
 без шуток, не шутя, нешуточно
ukraine:
 без жартів, серйозно

administraj notoj

fi~o: Mankas dua fontindiko.
for~i: Mankas dua fontindiko.