tradukoj: be cs de es fr nl pl pt ru sk tp vo

*ek- PV

I.

ek- Vikipedio

Aspekta prefikso signifanta ke procezo aŭ stato komenciĝas subite kaj precize je koncerna momento:
1.TEZ
kun eventuala plia daŭro (komenca aspekto): kiam vi ekparolis, ni atendis aŭdi ion novan,sed baldaŭ ni vidis, ke ni trompiĝis [1]; subite ni ekvidis la maron; eksonis la sonoriloj [2]; se homo ekaŭdas ion konatanZ; ekbruligu kandelon ĉar estas jam mallumeZ; ekde; ekkiam.
Rim.: En tiu senco la prefikso ek (komenco de ago) ludas, ĉe la netransitivaj verboj, la saman rolon kiel la sufikso (veno en staton): eksidi ‐ sidiĝi, ekstari ‐ stariĝi, ekkuŝi ‐ kuŝiĝi; ekesti ‐ estiĝi.
2.TEZ
sen plua daŭro (momenta aspekto): „ho, ĉielo!“ ekkriis la patrino [3]; mi eksaltis de surprizo [4]; du ekbriloj de fulmo trakuris tra la malluma ĉielo [5].
Rim.: En tiu senco la prefikso ek, same kiel ĝia kontraŭo ad, estas uzata kiel konjugacia afikso, por precizigi la sencon de la perfekto: ĝi prezentas la agon kiel simplan kaj nedaŭran temperon, kaj tradukas la francan „simplan pasinton“ kaj la grekan „aoriston“: tio ĉi ekenuigis la virinon; ŝi ekbrulis per envio; la vento ekŝancelis la akvon.
II.
Memstare uzata vortero kun la senco ek-:

ek Vikipedio

(ekkrio)
Ekagu, vigliĝu!: ek al la batalo! PIV1;

eke deTEZ

(prepoziciaĵo)
=ekde oni skribu "ekde" aŭ "eke de", sed ne "ek de" per du vortoj, ĉar "ek" estas tie uzata prefikse aŭ adverbe, sed ne kiel interjekcio AdE.

ekiTEZ

(ntr)
=komenciĝi post la raportoj ekis vigla diskutado.

ekigi

(tr)
Komenci: temas pri la ekigo de grava agado.

tradukoj

belorusaj

~i: пачынацца; ~igi: пачынаць.

ĉeĥaj

~i: nastat, počít (se) vzniknout, započít se, začít, začít pracovat; ~igi: spustit, vyvolat, zahájit, začít, způsobit.

francaj

~e de: à compter de, à partir de, depuis; ~i: commencer, débuter; ~igi: commencer.

germanaj

~-: los-, er-, an-; ~: los, los geht's, auf, auf geht's; ~e de: von ... an, direkt nach, ab; ~i: beginnen (mit) [+Dat], anfangen, loslegen, starten; ~igi: beginnen [+Akk], anstoßen, starten [+Akk].

hispanaj

~- 1.: ponerse a ..., comenzar a ...; ~- 2.: acción con efecto inmediato y momentáneo; ~: ¡adelante!; ~e de: a partir de, después de; ~i: comenzar, debutar; ~igi: comenzar.

nederlandaj

~: vooruit!, start!; ~e de: vanaf; ~i: beginnen; ~igi: doen beginnen.

polaj

~: start!, naprzód!, marsz!; ~i: rozpoczynać się, startować; ~igi: rozpoczynać, wszczynać, jąć się.

portugalaj

~- 1.: pôr-se a ..., começar a ....

rusaj

~- 1.: за-; ~- 2.: -ну-; ~: давай!, начинай!, вперёд!, марш!, пошёл!; ~e de: начиная с; ~i: начаться; ~igi: начать.

slovakaj

~i: začať; ~igi: spustiť, vyvolať, zahájiť.

tokiponaj

~-: kama.

volapukaj

~: suso.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 40
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 21
4. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 40
5. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 40

~-: Mankas verkindiko en fonto.
~: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~e de: Mankas verkindiko en fonto.
~i: Mankas dua fontindiko.
~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~igi: Mankas dua fontindiko.
~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [ek.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.26 2015/08/21 15:10:16 ]