tradukoj: be br cs de el en es fr hu it nl pl pt ru sk

*hered/i PV

*heredi

(tr)
1.
JUR Laŭleĝe ricevi ion de mortinto: heredi ion de iu; de lia patro li heredis nur ŝuldojn; vi ne heredos en la domo de nia patro; ĉar vi estas filo de alia patrino [1]; heredanto; la restintoj el la Benjamenidoj bezonas ja heredontojn (filojn), por ke ne malaperu tribo el Izrael [2]; Isaak kaj Jakob, kunheredantoj de la sama promeso [3].
2.
(figure) Havi post siaj parencoj aŭ antaŭuloj, ĝui post ili aŭ same kiel ili: heredi la gloron de siaj praavoj; heredita kutimo; honoron heredas saĝuloj [4].
3.
MED Havi post siaj parencoj pro transigo de genoj: heredi de sia patro tuberkulozon, (figure) inklinon al matematiko.

heredaĵo, heredo  

1.
JUR Tio, kion oni heredas: riĉa heredaĵo; dividi heredon kun siaj fratoj; al vi apartenas la rajto de heredo kaj la rajto de elaĉeto [5]; (figure) heredaĵo el gloro, virto, memorindaĵoj; (figure) loto agrabla trafis min, ĉarma estas mia heredo [6].
2.
(figure) Publika aŭ kolektiva valoraĵo postlasita de antaŭaj generacioj: (figure) tiu leĝo estas nur heredaĵo de la antaŭaj registaroj; la protekto de kultura heredaĵo ne povas esti apartigita de la protektado de homaj vivoj [7].
VD:postlasaĵo, restaĵo.
Rim.: La formo „heredo“ estas tre ofta en la Biblio, kun la indikita senco, sed foje ankaŭ kun senco de ago kiel en „rajto de heredo“.

hereda

1.
Transdonebla de la gepatroj al la gefiloj; rilata al heredaĵo: JUR hereda bieno, propraĵo; ne transiru hereda posedaĵo de la Izraelidoj el unu tribo en alian tribon [8]; oni lin en lia malvasta ĉerko forveturigis en la kamparon, por ripozigi lin tie en lia hereda (familia) tombo [9]; iom post iom formiĝis la hereda aristokrataro [10]; EKON heredaj impostoj (pagataj surbaze de la hereditaj bienoj) PIV1; nur al la tribo de Levi li ne donis heredan parton [11]; (figure) mi ne devas herede nutri per senfinaj generacioj intergentan disecon Homaranismo.
2.  
MED Biologie transdonata tra la generacioj: hereda malsano (havanta genetikajn kaŭzojn).

heredeco

1.
JUR Laŭgeneracia transdonado de havaĵoj, oficoj, rajtoj al heredantoj: sen infano la heredeco ne estas certigita [12].
2.  
BIO Gena transdono de biologiaj ecoj de gepatroj al idoj: la aŭstra monaĥo Gregor Mendel unuafoje formulis leĝojn de la biologia heredeco [13]. VD:atavismo

heredigi

(tr)
Fari, ke iu heredu ion: heredigi ion al iuZ; heredigi iun pri io; posedu ĉi tiun bonan landon kaj heredigu ĝin al viaj infanoj post vi eterne [14]; bonulo heredigas la nepojn [15].

prihereda

Rilata al heredeco: prihereda leĝo; prihereda rajto.

senheredigi

(tr)
Senigi iun je la atendita heredaĵo: senheredigi maldankan filon.

tradukoj

anglaj

~i: inherit; ~aĵo, ~o: inheritance, heirloom, bequest, heritage; ~a: hereditary; ~igi: bequeath; sen~igi: disown, disinherit, write out of one's will.

belorusaj

~i: атрымліваць у спадчыну; ~aĵo, ~o: спадчына; ~a: спадчынны; ~igi: перадаць у спадчыну (штосьці), зрабіць спадчыньнікам (кагосьці); sen~igi: пазбавіць спадчыны. ~anto: спадчыньнік, спадкаемец.

bretonaj

~i: kaout da hêrezh digant, susitañ; ~aĵo, ~o: hêrezh, susit; ~a: hêrezhel; ~igi: legadiñ; sen~igi: dishêriañ. ~anto: hêr, susitour.

ĉeĥaj

~i: dědit, podědit, zdědit; ~aĵo, ~o: dědictví (majetek), pozůstalost; ~a: dědičný; ~eco: dědičnost, heredita; ~igi: odkázat dědictví, zůstavit dědictví; sen~igi: vydědit.

francaj

~i: hériter, recevoir en héritage, tenir (de); ~aĵo, ~o: héritage, hérédité, legs, succession; ~eco: hérédité; ~igi: léguer, laisser, transmettre, désigner comme héritier; sen~igi: déshériter. ~anto: héritier; kun~anto: cohéritier; ~aj impostoj: droits de succession.

germanaj

~i: erben; ~aĵo, ~o: (das) Erbe, Erbschaft; ~a: Erb-, erblich; ~igi: vererben; sen~igi: enterben. ~anto: (der) Erbe; ~aj impostoj: Erbschaftssteuer.

grekaj

~i: κληρονομώ; ~aĵo, ~o: κληρονομιά, κληρονόμημα; ~a: κληρονομικός; sen~igi: αποκληρώνω.

hispanaj

~i: heredar; ~aĵo, ~o: herencia; ~igi: heredar; sen~igi: desheredar. ~anto: heredero.

hungaraj

~i: örököl; ~aĵo, ~o: örökség; ~a: örökölt, örökölhető, örökletes; ~igi: ráhagy, átörökít; pri~a: örökösödési; sen~igi: kizár az örökségből. pri~a leĝo: örökösödési törvény; pri~a rajto: örökösödési jog.

italaj

~i: ereditare; ~aĵo, ~o: eredità; ~a: ereditario; ~igi: includere nella succesione, lasciare in eredità, far testamento (in favore di); pri~a: ereditario; sen~igi: disconoscere (elim. dalla succesione), escludere dalla eredità.

nederlandaj

~i: erven; ~aĵo, ~o: erfenis; ~a: erfelijk; ~igi: nalaten; sen~igi: onterven. ~anto: erfgenaam; pri~a leĝo: erfeniswet; pri~a rajto: erfrecht.

polaj

~i: dziedziczyć, otrzymać w spadku; ~aĵo, ~o: dziedzictwo, spadek; ~a: dziedziczny; ~igi: przekazywać w spadku; sen~igi: wydziedziczyć. pri~a leĝo: prawo spadkowe.

portugalaj

~i: herdar; ~aĵo, ~o: herança; ~a: hereditário; sen~igi: deserdar.

rusaj

~i: наследовать, унаследовать; ~aĵo, ~o: наследство, наследие; ~a: наследственный; ~igi: передать по наследству (что-л.), сделать наследником (кого-л.); sen~igi: лишить наследства.

slovakaj

~i: podediť, zdediť; ~aĵo, ~o: dedičstvo, pozostalosť; ~a: dedičný; ~eco: dedičnosť; ~igi: odkázať dedičstvo; sen~igi: vydediť.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 11:2
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 21:17
3. La Nova Testamento, Al la Hebreoj 11:9
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 3:35
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 32:8
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 16:6
7. I. Bokova, trad. R. Corsetti: Redakcie, Unesko-kuriero, 2017-10 ĝis 12 (3)
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Nombroj 36:7
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova domo
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, ĉap. 0
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Josuo 13:14
12. O. Aubry, trad. P. J. Doumen: Marie Walewska, [vidita en 2014]
13. Beĉjo: Beĉjo: El historio de la scienco (3), 2011-01-08
14. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Kroniko 28:8
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 13:22

~igi: Mankas verkindiko en fonto.
pri~a: Mankas dua fontindiko.
pri~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sen~igi: Mankas dua fontindiko.
sen~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri pri~a:
    Ne klaras la difino, kiu uzas nedifinitan terminon ~eco. Cetere
    tiu vorto ne plu aperas en PIV1, kaj ŝajnas, ke ĝi sinonimas
    kun "rilata al heredaĵo/heredado", senco aldonita al ~a
    (vd ekz "~aj impostoj", "~a parto"). Povas esti, ke en specifaj
    kuntekstoj "pri~a" estas malpli ambigua ol "~a", do preferebla,
    sed la difino ne taŭgas.
    [MB]
  

ℛevo | datumprotekto | hered.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.29 2018/03/12 15:10:14