tradukoj: be ca cs de en es fr hu nl pl pt ru sk sv

tajd/o Z PV

tajdo  

1.  
MAR Akvomovoj de la oceano kaŭzitaj de la gravito de luno kaj suno; alternado de fluso kaj malfluso: la maro alvenas ĝis urbo Quimper, danke al la tajdoj […] tie staras rokoj, kies strangajn formojn donis la ventoj kaj tajdoj [1]; la luno influas la tajdojn, tirante akvon trans oceanojn [2]; elektro produktiĝis per generatoroj […] funkciantaj per la movado de la tajdoj [3].
2.
Simile alternanta procezo de leviĝo kaj malleviĝo: (figure) Ho kial, Majstro granda, vi ĝiajn / (de Esperanto) ondojn ligis / Per monotona tajdo, en samakcenta rond' ― / Kaj mian rusan koron katenis kaj poligis / En via mezurita, horloĝe-pulsa mond'! [4]; (figure) ne malmulte da valoraĵoj estiĝis dum la pasintaj dumil jaroj, sed ankaŭ oceano da mizero kaj angoro, kiu kreas katastrofajn tajdojn en la socio kaj en la homa psiko [5]; maldekstruloj kaj demokratoj […] en Japanio estas tro okupataj, tro lacaj kaj tro malfortaj vid-al-vide al dekstriĝanta tajdo [6]; sed la montajdo helpis ankaŭ al neleĝa lukrado kiel de la politikaj partioj [7].

alta tajdo  

(evitinde) Altmaro: Japanio pro la tutmonda varmiĝo alfrontas apartan riskon, inkluzive de inundoj, alta tajdo, tornadoj […] [8]; (figure) la filipina registaro ekhavis nekutiman ideon por reagi al la financa malalta tajdo de la ŝtata kaso [9].

Rim.: La angla-latinidaj idiomaĵoj „alta tajdo“, „malalta tajdo“ estas malkoheraj kun la ĉefsenco de la vorto, kaj tial evitindaj. [Sergio Pokrovskij]

malalta tajdo  

(evitinde) =malaltmaro

nigra tajdo, naftotajdo

EKOL Naftamaso ellasita de transportoŝipo aŭ alia fonto, plej ofte drivanta tra maro kaj eventuale atinganta bordon: pro subakviĝo de la naftoŝipo Prestige apud la marbordoj de Galicio en Hispanio denove estiĝis naftotajdo sur eŭropaj marbordoj [10]; la Galicanoj malesperadis vidante la nigran tajdon malpuriganta ilian marbordon [11].

tradukoj

anglaj

~o: tide; nigra ~o, nafto~o: oil spill.

belorusaj

~o: прыліў і адліў.

ĉeĥaj

~o: příliv a odliv.

francaj

~o: marée; nigra ~o, nafto~o: marée noire.

germanaj

~o: Gezeit, Gezeiten, Tide, Tiden, Ebbe und Flut; nigra ~o, nafto~o : Ölpest.

hispanaj

~o: marea.

hungaraj

~o: árapály.

katalunaj

~o: marea.

nederlandaj

~o: getij.

polaj

~o: pływ morza.

portugalaj

~o: maré.

rusaj

~o: прилив и отлив.

slovakaj

~o: príliv a odliv (nám.) pren. pulzácia.

svedaj

~o: tidvatten.

fontoj

1. Monato, Josette Ducloyer: Francio: Quimper
2. Monato, Green Will: La luna ludo
3. Monato, Garbhan MACAOIDH: Parakosmo
4. N. Hohlov: Plendo
5. Monato, Albisturo Kvinke: Opinio: Sobraj pensoj de sobrulo
6. Monato, Hori Jasuo: Februaraj festoj
7. Monato, Hektor Alos i Font: Koruptado demisiigas prezidanton
8. Monato, Isikawa Takasi: Ekstremaj veter-fenomenoj obliĝas
9. Monato, MNL: Filipinoj aŭkcias licenc-platojn de aŭtoj
10. Monato, Christian Bertin: Ĉu revo iam fariĝos realo?
11. Xare, trad. D. Vesko: Galico - Neniam plu, [vidita en 2011]


ℛevo | datumprotekto | tajd.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.23 2018/08/06 20:10:35