*amik/o

*amiko

1.
Iu amata kaj amanta, kiu estas korligita kun alia pro inklino sed ne nepre pro seksemo, nek pro familianeco: ne riproĉu vian amikon [1]; amiko en ĝojo kaj ploroPrV ; al glacio printempa kaj al amiko tro nova ne fidu PrV ; malnova amiko DL ; kara amiko [2]; varma amiko [3]; veraj amikojn li (…) deziras FK ; amikon montras malfeliĉo PrV ; pli bona amiko intima, ol parenco malproksima PrV ; invitu kelkajn amikojn aŭ amikinojn kaj penu ĉirkaŭrigardi iom la mondon, diris la maljuna sinjoro [4]; ŝi estas mia amiko [5]; mia bofratino estas bona amiko de mi [6]; la hundo estas amiko de la homo.
2.
(figure) Simpatianto, ŝatanto de io: amiko de l' lingvo internacia DL ; efektivaj amikoj de l' afero ne rigardas, ĉu la afero jam faris multon da bruo […sed], ili laboras senbrue, […] diligente kaj konstante DL .
1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 22
2. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 8. Personaj pronomoj
3. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 4. Vortaroj
4. Karel Čapek, tr. Josef Vondroušek: Milito kontraŭ salamandroj, INKO, 2003. Libro 2ª, ĉap. 6ª.
5. Luiz Portella: Ŝi estas mia amiko, Torixoréu Libroj, jaro 2005, ĉapitro 9, p. 31 En la domo de Marcelo
6. "Mia bofratino estas bona amiko de mi.", Duolingo
afrikanse:
vriend
albane:
mik
amhare:
ጓደኛ
angle:
friend
arabe:
صديق
armene:
ընկեր
azerbajĝane:
dost
beloruse:
сябра, друг, прыяцель
bengale:
বন্ধু
birme:
မိတ်ဆွေ
bretone:
keneil, mignon
bulgare:
приятел, другар
ĉeĥe:
přítel, partner, přítel
dane:
ven
estone:
sõber
filipine:
kaibigan
france:
ami
germane:
Freund, Kamerad
guĝarate:
મિત્ર
hebree:
חבר
hinde:
दोस्त
hispane:
amigo, amiga
hungare:
barát ~on montras malfeliĉo: bajban ismerszik meg, ki a jó barát
ide:
amiko
indonezie:
kawan, teman, sahabat
itale:
amico
japane:
1. 友達 [ともさぢ] 2. 味方 [みかた]
kartvele:
მეგობარს
katalune:
amic
koree:
친구
kurde:
hewal
malaje:
sahabat, kawan
malajalame:
സ്നേഹിതന്
marate:
मित्र
nederlande:
vriend
njanĝe:
bwenzi
norvege:
venn
okcidentfrise:
freon
okcitane:
amic
panĝabe:
ਦੋਸਤ
paŝtue:
دوست
perse:
دوست، یار، رفیق
pole:
przyjaciel
portugale:
amigo, amiga
rumane:
amic, prieten
ruse:
друг, приятель
sinde:
دوست
sinhale:
මිතුරා
slovake:
kamarát, priateľ
svahile:
rafiki, mwenzi
svede:
vän
taje:
เพื่อน
tamile:
நண்பர்
telugue:
స్నేహితుడు
tibete:
གྲོགས་པོ་
tokipone:
jan pona
turke:
arkadaş, dost
urdue:
دوست
vjetname:
người bạn
volapuke:
flen
zulue:
umngani

amikino

Inseksa amiko: amikino en la rondo kantas kanton pri l' espero [7]; ĉu vi ambaŭ ne estas amikinoj de la infaneco? Marta . mi loĝas […] kun amikino kiu luas ĉambron [8].
angle:
female friend
bretone:
keneilez, mignonez
bulgare:
приятелка, другарка
ĉeĥe:
přítelkyně
france:
amie
germane:
Freundin, Kameradin
hebree:
חברה
hispane:
amiga
hungare:
barátnő
ide:
amikino
itale:
amichetta
katalune:
amiga
nederlande:
vriendin
norvege:
venninne
okcidentfrise:
freondinne
okcitane:
amiga
pole:
przyjaciółka
portugale:
amiga
rumane:
prietenă
ruse:
подруга
slovake:
priateľka
tibete:
གྲོགས་མོ་
tokipone:
jan pona meli, meli pona
volapuke:
jiflen

amika

Propra al la rilatoj inter amikoj: amika helpo, konsilo, riproĉo; amikaj interrilatoj [9]; ili iris viziti unue Palliason, kiu bone konis ilin ambaŭ, kaj kun kiu ili estis en intima, amika kontakto [10]; amike via (konkluda salutfrazo de letero).
angle:
friendly
bretone:
karadek
bulgare:
приятелски, другарски
ĉeĥe:
přátelský
france:
amical
germane:
freundschaftlich
hebree:
חברי
hispane:
amistoso, amistosa
hungare:
baráti, barátságos
ide:
amikala
itale:
amichevole
japane:
友好的な [ゆうこうてきな]
katalune:
amistós, amical
nederlande:
vriendelijk, vriendschappelijk
norvege:
vennlig
perse:
دوستانه
pole:
przyjacielski, przyjazny
rumane:
amical, prietenos
ruse:
дружеский, дружелюбный, дружественный, приятельский
slovake:
priateľský
tibete:
དགའ་པོ་

amiki

(ntr)
Esti en amikaj rilatoj: ŝi kaj lia fianĉino ne amikas [11]; la olda servistino kaj la infano ne vere interamikas [12]; kiam la Poeto amikas kun Muzo, ŝi kantas per juna, pura, bela, gaja, ama voĉo [13].
11. Monato, Donald Broadribb: Ne al ĉiuj plaĉos ĉi literatura gemeto
12. Monato, Donald Broadribb: Ne al ĉiuj plaĉos ĉi literatura gemeto
13. B. Kolker: Poeto de amo kaj revolucio, Monato, 1996:9, p. 24a
angle:
to be friends
bulgare:
дружа
ĉeĥe:
přátelit se
germane:
lieben, befreundet sein
hispane:
ser amigo, ser amiga
hungare:
barátkozik, barátságban van
indonezie:
berteman, bersahabat
itale:
essere amico
nederlande:
bevriend zijn met
perse:
دوست بودن
pole:
przyjaźnić się
rumane:
deveni, amici
ruse:
дружить
slovake:
priateliť sa

amikaĵo

Amika ago, montro de amikeco: fari amikaĵon al iu; sinjoro Benojto foriris, tute mirigita de tia neatendita amikaĵo [14]; ne faru al ili malamikaĵon kaj ne batalu kontraŭ ili [15]; per amikaĵo oni ĉiam povas atingi pli multe ol per maldelikata forto [16].
14. Kastelo de Prelongo
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 2:19
16. John Charles O'Connor: Esperanto: The Student's Complete Text Book, jaro 1903, p. 69 Esperanto: The Student's Complete Text Book - John Charles O'Connor - Google Books
angle:
act of friendship
bulgare:
приятелска постъпка
france:
amitié (acte amical), témoignage d’amitié
germane:
Freundschaftsdienst
hebree:
חֲבֵרוּת
hispane:
acto de amistad, muestra de amistad
hungare:
baráti szívesség, baráti gesztus, baráti megnyilvánulás
ide:
amikalajo
itale:
attestazione d'amicizia
nederlande:
vriendendienst, vriendschapsbetuiging
norvege:
vennetjeneste
perse:
لطف، محبت
pole:
oznaka przyjaźni, dowód przyjaźni, przyjacielska przysługa, przyjacielskie pozdrowienie
rumane:
cuvînt, gest, semn de prietenie
ruse:
дружеский поступок, проявление дружбы, знак дружбы

amikeco

Situacio de amikaj rilatoj kaj sentoj inter homoj: mi vivas kun li en granda amikeco [17]; amikeco aparte, ofico aparte PrV ; donacetoj subtenas amikecon PrV ; mia amikeco al li duobliĝis DL ; ne ekzistas en komerco amikeco nek ŝerco PrV .
angle:
friendship
bretone:
karantez (mignoniezh), keneiliezh, mignoniezh
bulgare:
приятелство, дружба
ĉeĥe:
družba, přátelský svazek, přátelství
france:
amitié (situation)
germane:
Freundschaft
hebree:
חברות
hispane:
amistad
hungare:
barátság
ide:
amikeso
indonezie:
pertemanan, persahabatan
itale:
amicizia
japane:
友情 [ゆうじょう]
katalune:
amistat
nederlande:
vriendschap
norvege:
vennskap
okcidentfrise:
freonskip
perse:
دوستی، رفاقت
pole:
przyjaźń
rumane:
amiciţie, prietenie
ruse:
дружба
slovake:
priateľstvo
taje:
มิตรภาพ

amikema, amikiĝema

Kiu facile interamikiĝas kun aliaj; kiu plenfide traktas aliajn kiel amikoj: li havis tre bonan koron kaj estis tre pacema kaj amikema DL ; virinoj ne estas amikiĝemaj unu kun alia [18].
18. Lao She, trad. Wang Chongfang: Kamelo Ŝjangzi, 1988
angle:
sociable, friendly
france:
liant (se liant facilement d'amitié)
germane:
umgänglich (freundschaftlich)
hebree:
חברותי
hispane:
sociable, extrovertido, amistoso
pole:
towarzyski, przyjazny
rumane:
sociabil

amikiĝi

(ntr)
Starigi amikan rilaton: li amikiĝis kun malbonaj kolegoj [19]; koniĝinte je tiu ĉi nobla homo, mi tuj amikiĝis je li DL .
angle:
to make friends
bretone:
mignoniñ
bulgare:
ставам приятел, сприятелявам се
france:
se lier d'amitié avec
germane:
sich befreunden
hebree:
להתחבר, להפוך לחבר
hispane:
hacer amistad (con alguien), trabar amistad (con alguien), hacerse amigo (de alguien), hacerse amigos
hungare:
összebarátkozik
ide:
amikeskar
indonezie:
berteman, bersahabat
itale:
affezionarsi, diventare amico (affezionarsi)
japane:
友達になる [ともだちになる]
katalune:
fer amistat (amb algú)
nederlande:
bevriend raken
perse:
دوست شدن
pole:
przyjaźnić się, zaprzyjaźnić się
rumane:
împrieteni se
ruse:
подружиться

geamikoj

Amikoj de ambaŭ seksoj: kunfesti kun geamikoj [20]; oni parolas kun siaj geamikoj en miksaĵo de la angla, ĉina kaj eĉ malaja [21]; kun kelkaj geamikoj ili tuj ĝuis kelkminutan navigadon ĉirkaŭ la atlantika jaĥthaveno [22].

malamiko

1.
Persono de kiu oni estas malamata aŭ kiun oni malamas: estinta amiko estas plej danĝera malamiko PrV ; komplezema malsaĝulo estas pli danĝera ol malamiko PrV ; amikon ŝatu, malamikon ne batu PrV ; pli bona ‐ estas malamiko de bona PrV ; kiso publika estas kiso malamika PrV .
2.
MIL Kontraŭulo, kontraŭbatalanto: malamiko venis en nian landon [23]; heredaj malamikoj [24]; al la malamik' en kuro faru ponton kun plezuro PrV ; nura gesto kontraŭ antikva malamiko Britio [25].
Rim.: Uzata en tiu senco oni ordinare celas partion de la kontraŭuloj, do ne unuopan personon: kiam la malamiko efektive venos, tiam ja certe ne ĉiuj staros antaŭ la arbo, kelkaj staros ankaŭ apud la arbo FK .
3.
(figure) Malsimpatianto, malŝatanto de io: Ludoviko XIV estis granda malamiko de tabako kaj malpermesis uzi ĝin ĉe la kortego FK ; malamikoj de homeco [26].
afrikanse:
vyand
albane:
armik
amhare:
ጠላት
angle:
enemy
arabe:
العدو
armene:
թշնամի
azerbajĝane:
düşmən
beloruse:
вораг, недруг, праціўнік, непрыяцель
bengale:
শত্রু
birme:
ရန်သူ
bretone:
enebour
bulgare:
враг
ĉeĥe:
nepřítel
dane:
fjende
estone:
vaenlane
filipine:
kaaway
france:
ennemi
germane:
Feind, Gegner
guĝarate:
દુશ્મન
hinde:
दुश्मन
hispane:
enemigo, enemiga
hungare:
ellenség, ellenfél estinta ~o estas plej danĝera mal~o: a volt barát ádázabb ellenség 1. ellenség 2. ellenfél, ellenség
ide:
enemiko
indonezie:
musuh
itale:
nemico
japane:
敵 [てき]
kartvele:
მტრის
katalune:
enemic
koree:
malajalame:
ശത്രു
marate:
शत्रू
nederlande:
vijand
nepale:
शत्रु
njanĝe:
mdani
norvege:
1. uvenn, fiende 2. fiende
okcidentfrise:
fijân
panĝabe:
ਦੁਸ਼ਮਣ
paŝtue:
دښمن
perse:
1. دشمن، بدخواه، عدو 2. رقیب، مخالف، دشمن، خصم
pole:
wróg, nieprzyjaciel
rumane:
dușman, inamic
ruse:
1. враг 2. враг, неприятель, недруг, противник
sinde:
دشمن
sinhale:
සතුරා
slovake:
nepriateľ
svede:
1. ovän, fiende 2. fiende
taje:
ศัตรู
tamile:
பகைவன்
telugue:
శత్రువు
tibete:
དགྲ་
tokipone:
jan ike
turke:
düşman
urdue:
دشمن
vjetname:
kẻ thù
volapuke:
neflen
zulue:
isitha

malamikino

Inseksa malamiko: mi transdonis vin al la volo de viaj malamikinoj [27]; ne ĝoju pri mi, mia malamikino [28]; tio ĉi estas mia plej granda malamikino FK .
angle:
female enemy
france:
ennemie
germane:
Feindin enemiga
ide:
enemikino
itale:
nemica
katalune:
enemiga
nederlande:
vijandin
pole:
nieprzyjaciółka
rumane:
dușman
tokipone:
jan ike meli, meli ike

falsa amiko

LIN Vorto de unu lingvo, kiu similas al vorto alilingva forme, sed ne sence, tial kaŭzante konfuzojn: ne kaptiĝu en la reton de alia falsa amiko, nome „flano”, ĉar ĝi estas tre vasta nocio [29]; restas kelkaj falsaj amikoj (aŭ francismoj), kelkaj nekonsekvencaĵoj aŭ mallertaĵoj, kaj ankaŭ diversaj gramatikaj elreliĝoj [30]; falsa amiko por multaj Esperanto-lernantoj estas la vorto „brava“, aplikata al militisto ĝi ja povas signifi „kuraĝa“, „sentima“, sed la baza signifo estas „brile lerta en sia arto“ [31]. SIN:ŝajnamiko
Rim.: Fakte, la terminformo „falsa amiko“ mem estas ŝajnamiko: ja ne temas pri intenca trompo (kion implicas la esperanta „falsa“), sed pri ŝajna kaj nevera amiko. [Sergio Pokrovskij]
29. Monato, Petro De Smet': Sidante en pudingo, mi alvokas miajn savantojn!
30. Monato, Christian Declerck: Atestas viktimo de honorkrimo
31. E. Grimley-Evans: Lingvaj Notetoj 1992:3, soc.culture.esperanto, 1992-05-06
angle:
false friend
bulgare:
фалшив приятел
france:
faux ami (mot)
germane:
falscher Freund (Übersetzungsfalle)
hispane:
falso amigo, falso cognado, amigo fingido
hungare:
hamis barát
itale:
falso amico (ling.)
japane:
空似言葉 [そらにことば]
nederlande:
valse vriend
perse:
نارفیق، دوست کاذب
pole:
fałszywy przyjaciel
rumane:
prieten fals
ruse:
ложный друг переводчика (слово)

ŝajnamiko

LIN(malofte) Falsa amiko: tiu ĉi radiko (selekt-) plej verŝajne estus por multaj ŝajnamiko („falsa amiko“), miskomprenota kaj misuzota pro malsimilaj sencoj de tiu ĉi „internacia“ vorto en diversaj lingvoj [32].
32. Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto: Pri la vorto "selekto"
france:
faux ami (mot)
germane:
falscher Freund (Übersetzungsfalle)
hungare:
hamis barát
itale:
falso amico (ling.)
japane:
空似言葉 [そらにことば]
nederlande:
valse vriend
pole:
fałszywy przyjaciel
rumane:
prieten fals
ruse:
ложный друг переводчика (слово)

koramiko

Kunulo kun kiu oni havas romantikan aŭ seksan rilaton: la amo inter la geedzoj estas sama amo kiel tiu inter la gepatroj kaj la infanoj aŭ tiu inter koramikoj [33]; kiuj dezirus trovi siajn koramikojn kaj geedzojn en Uzbekistano [34]; mi pensis, ke vi kaj Tony estas koramikoj [35]; du koramikoj kune estas partneroj en amrilato [36]. VD:vivkunulo, amanto
33. Marko Rauhamaa: Religioj kaj inoj, soc.culture.esperanto, 1996-10-18
34. Eugeny S. Perevertajlo: edzperanto, soc.culture.esperanto, 1999-05-26
35. Sten Johansson: Skabio, Mondial, jaro 2015, p. 139 Skabio (Originala romano en Esperanto) - Sten Johansson - Google Books
36. Koramiko, Vikipedio
angle:
boyfriend (romantically), girlfriend (romantically), partner, significant other
bulgare:
приятел (интимен), възлюбен, гадже (м.р.)
france:
amant, petit ami, amoureux (subst.)
germane:
Herzensfreund, Liebhaber, fester Freund
hispane:
novio (con o sin intención de casarse), novia (menos usado), pareja, amante
hungare:
(szexuális) barát, kedves (szerető)
ide:
amorato, amoratulo (vira)
indonezie:
kekasih, pacar
itale:
amico (amante), amante
japane:
恋人 [こいびと], 彼氏 [かれし], カレ [かれ], ボーイフレンド [ぼーいふれんど]
nederlande:
lief (subst.), vriend (romantisch partner), vriendin (romantisch partner)
norvege:
kjæreste
okcidentfrise:
freon, freondinne
perse:
دوست پسر، معشوق
pole:
chłopak
portugale:
namorado, namorada
rumane:
prieten foarte apropiat
ruse:
возлюбленный, сердечный друг
svahile:
mpenzi
taje:
แฟน
tokipone:
jan olin, mije, mije olin, meli, meli olin

koramikino

Inseksa koramiko: Dantas ekhavis la ideon ĉar multaj el liaj koramikinoj ne atingis orgasmon [37]; la koramikinoj de papo havis grandan povon kaj influon [38]; la argentina koramikino de la nederlanda tronheredonto Vilhelmo Aleksandro, estis vidita kun ne-aristokrata viro en amsterdama kafejo [39].
angle:
girlfriend (romantically)
bulgare:
приятелка (интимна), възлюбена, гадже (ж.р.)
france:
amante, maîtresse, maitresse, petite amie, amoureuse (subst.)
germane:
Herzensfreundin, Liebhaberin, feste Freundin
hispane:
novia (con o sin intención de casarse), pareja (femenina), amante (femenina)
hungare:
(szexuális) barátnő, kedves (szerető)
ide:
amoratino (ina)
indonezie:
kekasih, pacar
itale:
amica (amante), amante
japane:
彼女 [かのじょ](恋人), ガールフレンド [がーるふれんど]
nederlande:
lief (subst.), vriendin (romantisch partner)
norvege:
kjæreste
okcidentfrise:
freondinne
perse:
دوست دختر، معشوقه
pole:
dziewczyna
portugale:
namorada
rumane:
prietenă foarte apropiat
ruse:
возлюбленная
svahile:
mpenzi
taje:
แฟนสาว
tokipone:
meli, meli olin

administraj notoj

ŝajn~o: Mankas dua fontindiko.