*bak/i PV

*baki

(tr)
1.
Malmoligi per varmo en cindro aŭ forno.
a)
KUI Kuiri varmigante en cindro aŭ forno: ili bakis macajn platpanojn [1]; mi bakis sur ĝiaj karboj panon [2]; ŝi prenis paston, knedis ĝin, preparis antaŭ liaj okuloj kaj bakis la kuketojn [3]; pano kaj viando, mi ilin bakis nokte, kiam neniu povas vidi la fumon [4]; la geamantoj hejtis la fornon kaj bakis en ĝi terpomojn [5]; oni ekbruligadis la fajron kaj kiam la varmega cindro kuŝis alte kaj ardante oni bakadis en ĝi la panon [6].
b)
TEK Malmoligi objekton el argilo aŭ simila tero per forta varmigo: baki brikojn, potojn; por mi estas necesaj tiaj malsaĝuloj, ne la dioj ja bakas la potojn [7]; vilaĝanoj surloke bakis la brikojn, ebenigis la terenon, konstruis murojn [8]; ene estas du fornoj […] ilin ŝi mem masonis, kaj en ili ŝi bakas siajn modlitajn anĝeletojn, vazojn, lumilojn [9].
2.
(figure) Verki ion, prepari kaj elfari ion: projektoj en rapideco kaj sen sufiĉa pripenso elbakitaj [10].
angle:
 bake
beloruse:
 пячы (хлеб), абпальваць
bretone:
1.a pobañ
bulgare:
 пека
ĉeĥe:
 péci (chléb), pálit (cihly), péci (chléb, maso)
france:
2. concocter (fig.) 1.a cuire (au four)
germane:
1. backen
hebree:
1. לאפות \אפה\
hispane:
1. hornear, hornar, cocer
hungare:
1. éget (pl. téglát) 1.a süt
katalune:
2. preparar, disposar, apromptar 1.a cuinar, coure 1.b coure
nederlande:
 bakken (in oven)
pole:
1. wypiekać, wypalać 2. piec 1.a piec, wypiekać
portugale:
1.a assar
rumane:
 frige
ruse:
 печь (хлеб), обжигать (кирпичи, гончарную посуду)
slovake:
1. piecť
ukraine:
 пекти, випалювати (цеглу, гончарний посуд)
volapuke:
1. bakön

bakaĵo

Ĉia objekto, kiun oni bakis.
a)
KUI Manĝaĵo, kiun oni bake kuiris: prilaboraĵoj en formo de faruno […] pano, bakaĵo kaj farunaĵo de diversaj specoj [11]; Martin vendis ĉiun bakaĵon en la stando antaŭ la ferma horo [12]; ŝi tamen nepre devis pretigi la bakaĵon […] de la papava maso [13]; lerta brecisto inventis novan formon de la bakaĵo [14].
b)
Vazo aŭ alia argilaĵo malmoligita per bakado.
11. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 5, el la vivo kaj sciencoj, bagateloj
12. Cezaro Rossetti: Kredu min, sinjorino!, 22. PEr Lerta Admono Alfluas La Mono.
13. Ferenc Szilágyi: Koko Krias Jam!, II
14. Monato, Franz-Georg Rössler: JJB-breco, 2010
angle:
1.a baked good 1.b baked ware
hebree:
 מַאֲפִיָה
katalune:
1.a pastisseria 1.b terrissa
pole:
1.a pieczywo, wypiek 1.b wypiek
rumane:
1.a pâine albă
ukraine:
 печений виріб, випічка

bakejo

Loko, kie oni bakas aŭ vendas bakaĵojn: ili estis en la bakejoj, kie oni bakis panon kaj biskvitojn por la armeo [15]; en la komunuma bakejo ŝi devis suferi multe […], la maljuna Hanna malbone knedis la paston, la servantinoj per siaj rulpremiloj rulpremis la paston tro maldike, duono de la macoj karbiĝis en la forno [16]; je la naŭa kaj tridek kelkaj bazaruloj komencis paki siajn varojn […] ĉe la elirejo estis granda stando de urba bakejo [17]; kvazaŭ hieraŭ oni evakuis la bakejon – eĉ, restis sur la prezentilo antikva pesilo kaj klasika kasmaŝino [18].
angle:
 bakery
france:
 boulangerie
germane:
 Bäckerei

bakisto

KUI Iu, kiu profesie bakas: la vinisto kaj la bakisto de la reĝo [19]; forno, forte hejtita de la bakisto [20]; al la bakistoj postrestis granda stoko da kukoj, pasteĉoj, tortoj ktp [21].
angle:
 baker
beloruse:
 пекар
bretone:
 pober
bulgare:
 хлебар, пекар
ĉeĥe:
 pekař
france:
 boulanger
germane:
 Bäcker
hebree:
 אופה
hispane:
 hornero
hungare:
 pék
katalune:
 forner, flequer
nederlande:
 bakker
pole:
 piekarz
rumane:
 brutar
ruse:
 пекарь
slovake:
 pekár
ukraine:
 пекар

bakujo

Varmimuna kavaĵo en kiu oni bakas:
a)
KUI Malfermebla kesto en bakfornofornelo en kiu oni bakas viandon, kukojn kaj aliajn: Ĝoja refermis la bakujon: „post kvin minutoj ĝi estos preta“ [22]; Emma preparis al li ion, kio estis sur plado en la bakujo [23].
b)
Profunda, mallarĝa volba masonaĵo, en kiu oni bakas panon, potojn, picojn...: li restarigis fornon per la mono ŝparita […], tiu bakujo denove ekfunkciis, sed estis sola en la vilaĝo [24]; ili uzas brikojn kaj la bakujo eltenos dum almenaŭ 25 jaroj [25].
VD:formilo, formujo
angle:
 oven
beloruse:
1.a духоўка 1.b печ
bretone:
 forn
ĉeĥe:
 pekařská pec, pečící trouba
france:
 four (chambre de cuisson)
germane:
 Ofen 1.a Backröhre 1.b Backofen
hebree:
1.a תבנית אפיה 1.b תנור
hispane:
 horno
hungare:
 sütő (tűzhelyen)
katalune:
 forn
nederlande:
 oven
pole:
1.a piekarnik 1.b piec
ruse:
1.a духовка 1.b печь
slovake:
 pec, pec na pečenie, pec na vypaľovanie hrncov
ukraine:
1.b піч, духовка

novbakita, freŝbakita, freŝe bakita

(figure) Ĵus fininstruita, ankoraŭ ne sperta pri iu temo; ne hardita: he! mi estas nur novbakita alpinisto [26]; la freŝe bakita abituriento […] povis sin imagi librosperta erudito [27]; balo de freŝbakitoj [28]. VD:flavbekulo, novica1
26. L. Huot-Sordot, trad. E. Noël: En Savojo, Lingvo Internacia, 1913, p. 53a
27. Raymond Schwartz: Kiel akvo de l' rivero, 1:1
28. M. Malovec: Pedagogia terminaro, [vidita en 2011]
angle:
 freshly baked, green, fresh, new
france:
 béjaune (adj.), bleu (nouveau, adj.)
hispane:
 recién horneado
katalune:
 pipioli, novençà
pole:
 świeżo upieczony, zielony (nowicjusz)
ukraine:
 новоспечений, свіжоспечений, щойно спечений

administraj notoj

pri bak/i :
  aldonu bakejo.