1fakt/o

fakto   Vikipedio

Reala, nefikcia okazo, evento, fenomeno, pri kiu oni fidinde scias kaj kiun oni povas uzi kiel bazon por konkludo, rezonado aŭ pruvo: Esperanto vivas, tio estas fakto; esploro bazita sur la historiaj faktoj; la aŭtoro prezentas faktojn kaj nombrojn kaj komentas ilin; ne ekzistas terno sen nazo nek fakto sen bazo PrV ; oni devas kunigi unu fakton kun alia, por veni al konkludo [1]; stranga ŝajnis al ŝi la fakto, ke ŝi estas portata tra la aero alte super la maro [2]; rakontoj […] konformaj al la faktoj [3]; mi devas turni vian atenton al unu malgranda fakto [4]; la fakto de la morto [5]; la plej gravaj faktoj (eventoj) de la regado de Ramzes XII [6]; ni dume konstatas tiun fakton, […] ke la ekzistado mem de lingvo internacia estas tute ebla EE ; rigardu la faktojn, kiuj sur ĉiu paŝo sin trovas antaŭ via nazo EE ; okazis faktoj, kiuj maltrankviligis por iom da tempo la mondon esperantistan [7]; fakto, laŭ la komuna dirmaniero, estas fakto, kaj oni ne povas simple ĝin malatenti [8].
angle:
fact
beloruse:
факт
ĉeĥe:
fakt, faktum, skutečnost
france:
fait
germane:
Tatsache, Faktum, Fakt
hispane:
hecho
hungare:
tény
indonezie:
fakta
katalune:
fet
nederlande:
feit
pole:
fakt
portugale:
fato, acontecimento, ocorrência
ruse:
факт
slovake:
skutočnosť

fakta  

Reale, vere okazinta aŭ okazanta: estus tre malsaĝe […] de la komitato, se ĝi pro la problema estontaĵo rifuzus la faktan kaj en ĉiuj rilatoj finitan kaj elprovitan nunaĵon EE ; la diskriminacio estis ne formala […] sed fakta [9].
beloruse:
фактычны
ĉeĥe:
faktický, faktový, opravdový, reálný, skutečný, skutkový
france:
factuel, effectif
indonezie:
nyata
katalune:
real, efectiu
pole:
faktyczny
slovake:
faktický, ozajstný, skutočný

fakte  

Se konsideri tion, kio okazis aŭ okazos; se paroli pli precize, pli ĝuste; por nenion kaŝi: li volis veni, sed, fakte, ne povis; en Bulonjo-sur-Maro fakte komenciĝas en pli granda mezuro la reciproka kompreniĝado kaj fratiĝado de la diverspopolaj membroj de la homaro [10]; estas tro longa historio, sed fakte tiel estis Fab3 ; lingvo arta fakte de longe jam ekzistas EE ; la decido de la kongreso restos simple malviva litero kaj fakte neniam atingos efektiviĝon EE ; fakte, multaj el tiuj mallarĝaj stratoj ne estas tre puraj [11]; mi perdis la forton pensi antaŭ multe da tempo: kiam mi estis juna, fakte [12].
Rim.: Sekvata de dupunkto, tiu adverbo signifas la saman kiel „jen la pruvo, konfirmo, pravigo“.
VD:ĉar, efektive, konfirme, nome, pruve
10. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
11. Claude Piron: Lasu min paroli plu!, Ho, bela naskiĝurbo
12. Claude Piron: Lasu min paroli plu!, La ulo, kiu ne plu pensas
angle:
actually, as a matter of fact, in fact
beloruse:
фактычна
ĉeĥe:
fakticky, skutečně
france:
en fait
germane:
tatsächlich
hispane:
de hecho
hungare:
tényleg, valójában, ténylegesen
indonezie:
sebenarnya, sebetulnya, sesungguhnya
katalune:
en realitat, de fet
nederlande:
feitelijk
pole:
faktycznie
ruse:
фактически
slovake:
naozaj, skutočne

administraj notoj

pri ~e :
      Trovi ekz-on de tio, al kio aludas la rimarko. [MB]