*nur

*nur

Adverbo signifanta:
1.
Tiom, kaj ne pli ol tiom (kiom sekvas); tio, kaj ne pli ol tio (kio sekvas): en la ĉambro sidis nur kelke da homoj [1]; la bileto kostas nur unu frankon; tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo ĝi estis jam nur varma, post du horoj ĝi estis nur iom varmeta [2]; li estas nur dekjara; ŝi estas ne nur bela, sed ankaŭ bona; Esperanto estas nur lingvo [3]; aŭskultu nur; ŝi nur ploris.
2.
Ne alie ol: li povas paroli nur angle; mi tion faris nur por plaĉi al vi; via vino estas nur ia abomena acidaĵo [4]; en nia lando sin ne trovas montoj sed nur montetoj [5]; rigardadi Esperanton nur de ĝia flanko praktika kaj uzadi ĝin nur por sia utilo [6].
3.
Ne pli frue ol: li revenos nur morgaŭ; oni komprenos nur iam poste [7].
4.
Ne pli malfrue ol: mi atendos vin nur ĝis la 6a.
Rim. 1: Same kiel ne, la adverbo nur devas ĉiam senpere stari antaŭ la vorto, kiun ĝi koncernas kaj limigas: mi deziras nur iom promeni kun vi; mi deziras promeni nur kun vi; ni diros nur kelkajn vortojn pri la lingvoj artaj; ni diros tial kelke da vortoj nur pri la lingvoj artaj EE ; [tio estas] batalilo nur de pseŭdoinstruitaj sofistoj EE ; ni scias, ke vi kutimas rilati kun estimo nur al tiaj argumentoj, kiuj […] EE ; al laborado por Esperanto instigas nin […] nur la penso pri la granda ideo, kiun lingvo internacia en si enhavas [8] ni povos venki nur se ni zorgeme konservos al nia lingvo ĝian simplecon kaj facileconZ ; per reformado ni nur perdos ĉion akiritan [9]; li rapidis, kiel li nur povis [10]; nur post longa serĉado ni trovis ilin.
Rim. 2: En multaj okazoj la vortoj „nur“ kaj „sole“ estas samvaloraj: nur li (aŭ li sole) estas kulpa. Sed ambaŭ ne estas ĉiuokaze samsignifaj kaj indiferente uzeblaj: li nur promenis signifas: li ne faris alion ol promeni; li sole promenis povas signifi: li promenis izole, estante sola aŭ: li, inter la ceteraj, estis la sola, kiu promenis. En tiu ĉi lasta senco la frazeto egalvaloras kiel: nur li promenis. Tamen estas konsilinde, pro klareco, uzi la esprimon li sole promenis nur en la unua signifo. Zamenhof uzis ofte la esprimon „sole nur“.
1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 32
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §38.
3. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
4. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 35
5. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 38
6. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
7. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge en la 12a de aŭgusto 1907
8. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
9. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Kvara Kongreso Esperantista en Dresden en la 17a de aŭgusto 1908
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Elfo de la rozo
afrikanse:
 net
albane:
 vetëm
amhare:
 ብቻ
angle:
 only
arabe:
 فقط
armene:
 պարզապես
azerbajĝane:
 yalnız
beloruse:
 толькі
bengale:
 ঠিক
birme:
 
bosne:
 samo
bretone:
 ne ... ket nemet, hepken, nemetken
ĉeĥe:
 teprv  jen, pouze, teprve
dane:
 bare
estone:
 lihtsalt
eŭske:
 besterik
filipine:
 lamang
finne:
1. vain, ainoastaan 2. vain, pelkästään 3. vasta
france:
 ne ... que, seulement
galege:
 
germane:
1. nur, bloß 2. nur, bloß, ausschließlich, lediglich 3. erst 4. nur bis, nicht später als
greke:
 μόνο
guĝarate:
 માત્ર
haitie:
 jis
haŭse:
 kawai
hebree:
 רק 1. בסך הכל
hinde:
 बस
hispane:
 sólo, solamente
hungare:
 csak, csupán
igbe:
 dị nnọọ
indonezie:
 hanya
irlande:
 ach
islande:
 bara
japane:
 ただ
jave:
 mung
jide:
 נאָר
jorube:
 o kan
kanare:
 ಕೇವಲ
kartvele:
 უბრალოდ
kazaĥe:
 әділ
kimre:
 yn unig
kirgize:
 так
kmere:
 គ្រាន់តែ
koree:
 단지
korsike:
 solu
kose:
 nje
kroate:
 upravo
kurde:
 adîl
latine:
 iustus
latve:
 tikai
laŭe:
 ພຽງແຕ່
litove:
 tiesiog
makedone:
 само
malagase:
 fotsiny
malaje:
 hanya
malajalame:
 വെറും
malte:
 biss
maorie:
 tika
marate:
 फक्त
monge:
 xwb
mongole:
 зүгээр л
nederlande:
1. slechts, maar (slechts) 2. enkel (slechts), maar (slechts), slechts, alleen (slechts) 3. pas (niet eerder dan), maar (slechts) 4. maar (slechts), enkel (slechts), slechts
nepale:
 केवल
njanĝe:
 basi
okcidentfrise:
 krekt
panĝabe:
 ਹੁਣੇ ਹੀ
paŝtue:
 يوازې د
pole:
 dopiero, tylko
portugale:
 só, somente, apenas
ruande:
 gusa
rumane:
 de-abia, doar
ruse:
 только, лишь
samoe:
 tonu
sinde:
 بس
sinhale:
 පමණක්
skotgaele:
 dìreach
slovake:
 až, iba, len, výlučne
slovene:
 samo
somale:
 kaliya
ŝone:
 chete
sote:
 feela
sunde:
 adil
svahile:
 tu
taĝike:
 танҳо
taje:
 เท่านั้น, เพียง, เพียงแค่
tamile:
 வெறும்
tatare:
 гадел
telugue:
 కేవలం
tibete:
 ཙམ་
ukraine:
 просто
urdue:
 صرف
uzbeke:
 faqat
vjetname:
 chỉ
volapuke:
1. te 2. te
zulue:
 nje

nura

Ne plia ol, ne alia ol, tute apartenanta al unu speco, unukaraktera, simpla 2, pura 1: tio estas nura eraro (nenio alia ol eraro); tio estas nura hazardo (ne pli ol hazardo); la nura bleko de leono timigas ĉiujn bestojn; ĉu ĝi servus por io alia, ol por nura incensado [11]? lia nura alproksimiĝo kompromitis virinon [12]; la aŭtoro sukcesis jam en la nuran titolon enŝovi 6 nulojn [13]!
Rim.: Ne konfuzu „nura“ kaj sola: li estas nura fiulo (nenio alia ol fiulo); li estas (la) sola fiulo (ununura, senkomplica).
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 2:6
12. Eliza Orzeszkowa, trad. L. L. Zamenhof: Marta, p. 168a
13. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko, P. P. P. aŭ Por Plenigi Paĝojn
angle:
 mere
beloruse:
 адзіны, просты
bretone:
 hep mui ken, ha netra ken
ĉeĥe:
 pouhý
finne:
 pelkkä, silkka, jo (pelkkä)
france:
 simple (pur et simple)
germane:
 bloß, rein
hebree:
 ℷרידא
hispane:
 único
hungare:
 csupa, merő
nederlande:
 zuiver (louter), louter
portugale:
 mero
ruse:
 один только, простой
slovake:
 samý, číry
ukraine:
 просто, один/одна/одне лиш(е)

nurnura

Vere nura, sen io kroma: tiu ĉi triopo estas nurnuraj amikoj, kiujn la komunumestro havas [14].
14. E. Kumičić, trad. S. Rukelj: Surprizitaj nuptofestantoj, inko, 2001
beloruse:
 толькі адзін, адзін-адзінюткі
ĉeĥe:
 pouhý
france:
 pur et simple, seul et unique
germane:
 einziger
slovake:
 samý, číry

ununura

Unika: ŝia ununura filo; ekzistas ununura Dio, rekonata kaj adorata de ĉiuj religioj [15]. ununura kaj perfekte komuna lingvo prezentas, laŭ Komenio, plej bonan solvon de homaj problemoj [16] estas io sklaveca, humiliga en tio […] ke la ununura penso, estu ĝi eĉ treege grava, elpremis el li ĉiujn aliajn, ŝirmis la vivajn kolorojn kaj sonojn de la mondo [17].
15. V. K. Barandovská-Frank: Komenio kaj internacia lingvo, Internacia Seminario pri Komenio, Prelegaro. ‐ Prago: ĈEA, 1992
16. Giordano Formizzi: Filozofio kaj teologio en la verkoj de J.A. Komenský, Internacia Seminario pri Komenio, Prelegaro. - Prago: ĈEA, 1992.
17. V. N. Tretjakov: Konsiloj al la enlumiĝinto, Survoje
afrikanse:
 enkele
albane:
 i vetëm
amhare:
 ነጠላ
arabe:
 احد
armene:
 միայնակ
azerbajĝane:
 tək
beloruse:
 адзіны, адзін-адзіны, адзін-адзінюткі, унікальны
bengale:
 একক
birme:
 တခုတည်းသော
bosne:
 jedan
bretone:
 nemetañ (-don, -dout, -ti)
ĉeĥe:
 jedinečný, jediný, pouhopouhý
dane:
 enkelt
estone:
 ühe
eŭske:
 bakar
finne:
 yksi ainoa
france:
 unique
galege:
 único
germane:
 einzig
guĝarate:
 એક
haitie:
 sèl
hebree:
 יחודי בנה יחידה.
hinde:
 एकल
hispane:
 único
hungare:
 egyedüli, egyetlen
igbe:
 otu
irlande:
 singil
islande:
 einn
japane:
 シングル
jide:
 איין
jorube:
 nikan
kanare:
 ಏಕ
kartvele:
 ერთი
kazaĥe:
 бір
kimre:
 sengl
kirgize:
 жалгыз
kmere:
 នៅលីវ
koree:
 단일
korsike:
 sìngulu
kose:
 enye
kroate:
 pojedinačni
kurde:
 yekoyek
latine:
 una
latve:
 vienotā
laŭe:
 ດຽວ
litove:
 vieno
makedone:
 еден
malagase:
 tokan-tena
malaje:
 tunggal
malajalame:
 ഒറ്റ
malte:
 wieħed
maorie:
 kotahi
marate:
 एकच
monge:
 ib
mongole:
 нэг
nederlande:
 uniek, enig (uniek)
nepale:
 एकल
njanĝe:
 wosakwatiwa
okcidentfrise:
 inkel
panĝabe:
 ਇੱਕਲੇ
paŝtue:
 واحد
pole:
 jedyny
ruande:
 ingaragu
rumane:
 unic
ruse:
 единственный, один-единственный, уникальный
samoe:
 nofofua
sinde:
 واحد
sinhale:
 තනි
skotgaele:
 singilte
slovake:
 jedinečný, jediný
slovene:
 enojni
somale:
 hal
ŝone:
 kuroorwa
sote:
 nang molekane
sunde:
 hiji
svahile:
 moja
taĝike:
 ягона
taje:
 หนึ่งเดียวเท่านั้น
tamile:
 ஒற்றை
tatare:
 ялгыз
telugue:
 ఒకే
ukraine:
 один
urdue:
 ایک
uzbeke:
 yakka
vjetname:
 đơn
zulue:
 ongashadile

administraj notoj

~: Mankas verkindiko en fonto.
~~a: Mankas dua fontindiko.