1raci/o PV

racio   Vikipedio

Kapablo decidi per logika rezonado: la lingvo fariĝas io sankta, io fea, io fabela, io mita ‐ io, kio situas ekster la kampo de racio [1]; en la sfero de la pura racio la ekzisto de Dio estas nepruvebla [2].
1. C. Piron: Psikologiaj aspektoj de la monda lingvoproblemo kaj de Esperanto, 1998-03-21
2. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, p. 10a
angle:
reason, sense, logical faculty, rationality, judgment
beloruse:
розум
ĉeĥe:
rozum
france:
raison (capacité de raisonner)
germane:
Vernunft, Verstand, Ratio
hispane:
razón (capacidad de razonar), facultad de razocinio, racionalidad, juicio
hungare:
ész, ráció
nederlande:
rede, ratio
portugale:
razão
ruse:
рассудок, разум
slovake:
rozum
svede:
förnuft

racia   Vikipedio

1.
(iu) Posedanta la racion: homo estos racia estaĵo.
2.
(io) Bazita sur la racio, konforma al la racio: racia rezono, decido; racia lingvo internaciaZ .
angle:
rational, reasonable
beloruse:
1. разумны 2. разумны, разумовы, рацыянальны
ĉeĥe:
racionální, rozumný, rozumový
france:
raisonnable, rationnel
germane:
1. vernunftbegabt, vernünftig 2. vernünftig, logisch begründet
hispane:
racional, sensato
hungare:
1. ész-, racionális 2. észszerű, racionális
nederlande:
redelijk
portugale:
racional
ruse:
1. разумный, рассудочный 2. разумный, рациональный
slovake:
racionálny, účelný
svede:
1. förnuftig, rationell 2. förnuftsenlig, rationell

racieco Vikipedio

Konformeco al racio.
angle:
rationality, reasonableness
beloruse:
разумнасьць, рацыянальнасьць
ĉeĥe:
racionálnost
france:
rationalité
germane:
Vernunftgemäßheit, Rationalität
hispane:
racionalidad, razonabilidad
hungare:
észszerűség, racionalizmus
nederlande:
redelijkheid
ruse:
разумность, рациональность
slovake:
racionálnosť
svede:
förnuftighet

raciigi

1.
Igi konforma al la racio.
2.
Metode plibonigi kaj pliefikigi: raciigi la laboron en la industrio, raciigi la produktadon.
angle:
rationalize
beloruse:
рацыяналізаваць
ĉeĥe:
racionalizovat, zracionalizovat
france:
rationaliser
germane:
1. vernünftig gestalten 2. rationalisieren
hispane:
1. razonar 2. racionalizar
hungare:
észszerűsít, racionalizál
nederlande:
2. rationaliseren
ruse:
рационализировать
slovake:
zracionalizovať

raciismo   Vikipedio

FIL Racionalismo: en 1959 aperis lia (Hundertwasser) „Malŝimiga Manifesto“ kontraŭ la raciismo en la arkitekturo [3]; la zamenhofaj paroloj ŝajnis al la francoj de la 19a jarcento, enradikiĝintaj en la tradicio de senkompromisa raciismo, danĝere emociaj [4].
angle:
rationalism
beloruse:
рацыяналізм
ĉeĥe:
racionalismus
france:
rationalisme
germane:
Rationalismus
hispane:
racionalismo
hungare:
racionalizmus
katalune:
racionalisme
nederlande:
rationalisme
ruse:
рационализм
slovake:
racionalizmus
svede:
rationalism

kontraŭraciismo

FIL Ĉia doktrino kontraŭa al raciismo, ne akceptanta racion kiel ĉiam plej altan aŭtoritaton: la raciismo kaj la moderna kontraŭraciismo la racion ĉu senkritike supertaksas, ĉu same senkritike malakceptas [5].
5. V. Ošlak: Foje eĉ pensi estas ĝuo, 2003
france:
antirationalisme
hispane:
antiracionalismo

administraj notoj

~a: Mankas verkindiko en fonto.
~eco: Mankas dua fontindiko.
~eco: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~igi: Mankas dua fontindiko.
~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.