3mens/o PV

menso

Spirita elemento de bestoj kaj homoj, kiu ebligas celhavan konduton kaj inkluzivas emociojn, memoron, volon, imagon, intelekton: sana menso en sana korpo; junece gaja menso [1]; klerigi la menson de iuZ ; homoj malkapablaj morale kaj menseZ ; la rolo, kiun la juda demando ludis en la menso de Zamenhof [2]; mia naiva juna menso, pro la instinktaj premoj, pleniĝis per malbelaj, teruraj imagoj [3]; tiuj poetoj jam trovis, kaj akceptis per sia subkonscia menso, solvon respektive fidon, kiu kontentigis ilin kaj povis solvi por ili la konflikton [4]. VD:penso.
VD:animo, spirito, psiĥo.
1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, El fenestro en Vartou
2. N. Z. Maimon: La cionista periodo en la vivo de Zamenhof, Nica Literatura Revuo, 3:5
3. M. Boulton: Kelkaj pensoj pri literaturo kaj moralo, Nica Literatura Revuo, 3:5
4. W. Auld: Pasio-Pasivo, Nica Literatura Revuo, 1:1
afrikanse:
gedagte
albane:
mendja
amhare:
አእምሮ
angle:
mind
arabe:
عقل
armene:
միտքը
azerbajĝane:
ağıl
beloruse:
дух
bengale:
মন
birme:
စိတ်ကို
bosne:
uma
ĉeĥe:
duch, duševno, mysl, rozum
dane:
sind
estone:
meeles
filipine:
isip
france:
esprit, mentalité
galege:
mente
germane:
Geist, Verstand
guĝarate:
મન
haitie:
lide
haŭse:
hankali
hinde:
मन
hispane:
mente
hungare:
ész
igbe:
uche
indonezie:
akal, pikiran
irlande:
aigne
islande:
hugur
japane:
jave:
atine
jide:
מיינונג
jorube:
ọkàn
kanare:
ಮನಸ್ಸು
kartvele:
გონება
kazaĥe:
ақыл
kimre:
meddwl
kirgize:
акыл-эс
kmere:
ចិត្ត
koree:
마음
korsike:
cuntata
kose:
ingqondo
kroate:
um
kurde:
aqil
latine:
animus
latve:
prāts
laŭe:
ໃຈ
litove:
protas
makedone:
ум
malagase:
an-tsaina
malaje:
fikiran
malajalame:
മനസ്സ്
maorie:
whakaaro
marate:
मन
monge:
siab
mongole:
оюун ухаан
nederlande:
geest
nepale:
मन
njanĝe:
maganizo
okcidentfrise:
geast
panĝabe:
ਮਨ
paŝtue:
ذهن
pole:
rozum, umysł
portugale:
mente
ruande:
ibitekerezo
rumane:
creier
ruse:
умственные способности, психика, дух
samoe:
mafaufau
sinde:
من
sinhale:
මනස
skotgaele:
inntinn
slovake:
myseľ
slovene:
razum
somale:
maskaxda
ŝone:
pfungwa
sote:
kelello
sunde:
pikiran
svahile:
akili
taĝike:
хотир
taje:
จิตใจ
tamile:
மனதில்
tatare:
акыл
telugue:
మనసు
tokipone:
lawa
ukraine:
розум
urdue:
ذہن
uzbeke:
fikr
vjetname:
tâm
zulue:
kwengqondo

mensa

1.
Rilata al la funkciado de menso: mensa malsano; la fadeno de rememoroj disŝiriĝis, ĉiuj mensaj kapabloj malaperis ... restis nur vivanta korpo [5]; spitaĝo ... kiam la infano ekzercas sin en mensa sendependeco per kontraŭstaro al la gepatroj HejmVort ; lingvistikaj teorioj de Edward Sapir kaj Benjamin Lee Whorf pri interrilatoj de lingvo, kulturo kaj mensaj procezoj [6]; sonĝo, kiu delonge kaŭzas al mi tiom da angoro kaj mensa perturbo [7]; nur 7% de la memmortigintoj vizitis kuraciston aŭ specialiston antaŭ la morto por diskuti sian mensan staton [8].
2.
Okazanta en menso: mensa kalkulo; mensa eksperimento; nun vi ne povus ripozi pro la mensa doloro [9].
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Historio el la dunoj
6. Enkonduka lernolibro de interlingvistiko, ISBN 973-95604-6-8.
7. G. Macaoidh: ParakosmoMonato
8. S. Maul: Vivi plu: kial? kiel?Monato
9. Ŝunrju Suzuki, trad. D. Gibbons: Zena Menso, Komencanta Menso
angle:
mental
ĉeĥe:
duševní
france:
mental
germane:
geistig
hispane:
mental
indonezie:
mental
nederlande:
mentaal, geestes-
pole:
rozumowy, umysłowy, myślowy, psychiczny
portugale:
1. mental 2. mental
rumane:
raţional
ruse:
~a malsano: психическое заболевание 1. психический ~a kalkulo: устный счёт ~a eksperimento: мысленный эксперимент ~a doloro: душевная боль 2. умственный, мысленный
slovake:
duševný

klarmensa

PSI Senkonfuza, kiu klare pensas, analizas, komprenas: la Saĝeco, la elpensinto de ĉio, instruis min. En ŝi nome estas spirito sagaca, sankta, ... klarmensa [10].
10. -, trad. G. Berveling: La Saĝeco de Salomono, 2002, 7:21-22
ĉeĥe:
jasně vědoucí
france:
lucide
germane:
bei klarem Verstand
hispane:
lúcido
nederlande:
lucide, helder van geest
pole:
przytomny, jasny
portugale:
consciente, lúcido
rumane:
limpede
slovake:
jasne vediaci

sanmensa

Kiu havas sanan, rektan, bone rezonantan menson: estas urĝega tempo trabalai tiun porkejon per maldelikata brosilo kaj restarigi sanmensan rezonon sur la trono. [11]. VD:prudenta
11. M. Halvelik: Enkonduko al Scienca Teofanio, [vidita en 2017]
france:
de bon sens
pole:
zdroworozsądkowy, trzeźwo myślący
rumane:
bun-simț, gândire sobră

administraj notoj

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas verkindiko en fonto.