tradukoj: be ca cs de en es fr hu nl pt ru sk

1materi/o

materio

1.
FIL Ĉio, kio ekzistas ekster la spirito: la mondo de la materio kaj tiu de la ideoj; la mondo materia kaj morala [1]; Herhor decidis doni al li materian pruvon de bona volo kaj por tiu celo ordonis tuj eksigi dudek mil dungitajn soldatojn [2].
2.
Ia, precipe substanca, formo de materio: la viva, malviva materio; flueca, solida materio; ŝnuroj, saturitaj per flamigeblaj materioj [3]; malpeza materio [4]; kio estis la materio, kiun li havis en siaj testikoj [5]. SIN:materialo.

materia

Konsistanta el materio; koncernanta materion: spiritaj aferoj [kaj] materiaj aferoj [6]; FIZ materia punkto PIV1 (en kiu la tuta maso estas koncentrita); JUR materia pruvo.

materiismo PIV1

FIL Doktrino, laŭ kiu materio estas la principo de ĉio en la universo, ankaŭ de la ideoj, konscio, pensado: materiismo estas, proksimume, la kredo, ke la sola realo estas tiu perceptebla tra la sensoj (ĉu aŭ ne helpe de teknologio) [7]; „fina stadio“ estas la scienca (kaj ateisma) materiismo [8]; en nia ĝenerale materiismeca tempo, la serioze celanta esploristo estas la sola profunde religia homo [9]; nia materiisma kaj egoisma epoko [10]. ANT:ideismo

materiisto

Ano de materiismo: li estas skeptikulo kaj materiisto, kiel preskaŭ ĉiuj medicinistoj Mary ; la fruaj filozofoj, laŭ Gudskov, estis iel materiistoj [11]; en la dialogo inter materiisto kaj mistikulo ambaŭ flankoj devus esti same konvinkaj kaj interesaj [12].

kontraŭmaterio

Antimaterio: Antonino Zichichi […] en 1965 estris la poresploran grupon kiu malkovris la unuan ekzemplon de kontraŭdeŭterio, nome nukleo de kontraŭmaterio [13]; anihilo de grandaj kvantoj de substanco estas do la plej efika fonto de energio imagebla en nuna nivelo de scioj pri materio, la realigo, tamen, ne eblas […] pro ekstrema malfacileco de sintezo de kontraŭmaterio kaj ĝia konservado [14].

blanka materio

FIZL Blanka substanco: hipokampo […] konsistas el griza materio, kovrita en la ventrikla surfaco de blanka materio [15].

griza materio

FIZL Griza substanco: la interno de la cerbo konsistas el areoj de la tiel nomita griza materio, kun malhela koloro, [apartigitaj] de areoj de blanka materio, kun pli hela koloro [16].

malhela materio

AST Supozata kvanto de kosma materio, kiu ne estas observata sed laŭ kalkuloj ekzistas: per lia teorio ne necesas revi pri malhela materio [17].

historia materiismo

FILHISMAH Doktrino, laŭ kiu ekonomia bazo, plie ol ideoj, determinas la evoluon de la socia vivo: la loko, kiun la homa menso okupas en la historia materiismo, formas la plej multe disputatan kaj la plej malmulte komprenatan punkton en ĉi tiu doktrino [18]. TUT:markismo

tradukoj

anglaj

~o: matter; ~a: material; ~ismo : materialism; ~isto: materialist; kontraŭ~o : anti matter; blanka ~o: white matter; griza ~o: gray matter; malhela ~o: dark matter; historia ~ismo: historical materialism.

belorusaj

~o 1.: матэрыя; ~o 2.: матэрыял, матэрыя; ~a: матэрыяльны; ~ismo : матэрыялізм; historia ~ismo: гістарычны матэрыялізм.

ĉeĥaj

~o: hmota, hmotná podstata, materiál; ~a: hmotný (týkající se hmoty, jsoucí z hmoty), látkový, materiální; ~isto: materialista.

francaj

~o: matière; ~a: matériel (relatif à la matière); ~ismo : matérialisme; ~isto: matérialiste (phil.); blanka ~o: matière blanche, substance blanche; griza ~o: matière grise, substance grise; malhela ~o: matière noire; historia ~ismo: matérialisme historique.

germanaj

~o: Stoff, Materie; ~a: stofflich, materiell; ~ismo : Materialismus; ~isto : Materialist; kontraŭ~o : Antimaterie; blanka ~o : weiße Masse (Gehirn); griza ~o : graue Masse (Gehirn); malhela ~o : dunkle Materie; historia ~ismo: Historischer Materialismus.

hispanaj

~o: materia; ~a: material; ~ismo : materialismo; historia ~ismo: materialismo histórico.

hungaraj

~o: anyag; ~a: anyagi, tárgyi; ~ismo : materializmus; historia ~ismo: történelmi materializmus. ~a punkto: anyagi pont, tömegpont; ~a pruvo: tárgyi bizonyíték.

katalunaj

~ismo : materialisme; historia ~ismo: materialisme històric.

nederlandaj

~o: stof, materie; ~a: materieel, stoffelijk; ~ismo : materialisme; historia ~ismo: historisch materialisme.

portugalaj

~o: matéria.

rusaj

~o 1.: материя; ~o 2.: материал, материя; ~a: вещественный, материальный, физический; ~ismo : материализм (филос.); historia ~ismo: исторический материализм. ~a punkto: материальная точка; ~a pruvo: вещественное доказательство.

slovakaj

~o: hmota, hmotná podstata, materiál; ~a: hmotný; ~ismo : materializmus; ~isto: materialista; historia ~ismo: historický materializmus.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Homaranismo
2. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVII
3. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XIX
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Galoŝoj de feliĉo
5. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Unua
6. La Nova Testamento, Romanoj 15:27
7. Monato, David Kelso: Kompreno en kunteksto ..., 2009
8. Monato, D-ro Winfried Schumacher: Filozofio metio ideologio, 2012
9. Monato, Hokan Lundberg: Spirita scienco ĉu tio eblas?, 2005
10. Monato, Albisturo Kvinke: Tajg kaj Tomas, 2010
11. Monato, D-ro Winfried Schumacher: Filozofio metio ideologio, 2012
12. Monato, Nikolao Gudskov: Teologia utopio, 2008
13. Vikipedio, Antonino Zichichi
14. Vikipedio, Anihilo
15. R. Feldman Gonzalez, trad. N. Kalusky k. a.: La nova paradigmo en psikologio, SAT-broŝurservo, [vidita en 2008]
16. Vikipedio, Cerbo
17. H. Broadbent: Subite ne malrapide Tero ŝanĝiĝas, Mirmekobo, 2008-06
18. Anton Pannekoek: La Historia Materiismo

blanka ~o: Mankas dua fontindiko.
griza ~o: Mankas dua fontindiko.
malhela ~o: Mankas dua fontindiko.
historia ~ismo: Mankas dua fontindiko.


ℛevo | datumprotekto | materi.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.26 2020/05/17 16:35:32