2formal/a PV

formala

Akurate konforma al konataj reguloj.
a)
Laŭkutima, laŭregula, laŭleĝa; konforma al konveneco, al dececo: neformala edukado Kon11 ; mia samlandano plenumis ĉiujn formalaĵojn, kaj mi kun la doktoro eniris FdO ; li plenumis ĉiujn formalajn detalojn de la edziĝa ceremonio. VD:konvencia, regula1
b)
Farita laŭ ceremonia, oficiala formo: [la] el formala malfermo de la kongreso EeP ; li sin turnis ne al popoloj, sed al la reprezentantoj de tiuj popoloj — al diplomatoj Zam ; administraj komplikaĵoj, formalaj kunsidoj kaj kunvenoj […] nur ĝenus la efikecon EeP .
c)
Plenprecize esprimita, en preciza formo, plenforma, nepra: formala ordono, devo, volo; eble, se vi eligus formalan akuzon, mi konfesus ChB ; [li] ĵus elmetis formalan plendon al la polico pri tio, ke oni ŝtelis ĉe li kofron ChV ; oni deziras formale vian opinion.
d)
Rilata al la formo, sed ne al la esenco de la afero, laŭforma, priforma: la rilatoj inter ili [estas] nur eksteraj, formalaj kaj maloftaj Ret ; tia formala koncepto […] neniel kontentigas la postulojn de retoriko Ret ; oni instruis […] dialektikon (fakte formalan logikon) kaj retorikon Ret ; el formala vidpunkto tiu ĉefkonkludo prefere apartenas al la fino Ret ; la stilo de liaj verkoj elstaras per la atingita formala fajneco dank’ al pacienca laboro de fajlado EeP ; la Ĝenevanoj plu persistis kaj serĉis formalajn erarojn en la proceduro EeP .
angle:
 formal
beloruse:
 фармальны
ĉeĥe:
 formalitní, formalitový
france:
 catégorique, conventionnel (formel), explicite, exprès, formel (exprès, conventionnel)
germane:
1.a formal 1.b formell, förmlich 1.c formell, förmlich 1.d formal
hispane:
 formal
hungare:
 formális, rendes, szokásos, hivatalos
nederlande:
 formeel
pole:
 formalny
portugale:
 formal
ruse:
 формальный
slovake:
 formálny
tibete:
 ལུགས་སྲོལ་ལྟར་
tokipone:
 sewi
ukraine:
 формальний, формений, зроблений за формою

formalaĵo

Precize difinita maniero, formo, laŭ kiu oni devas agi por obei la kutimon, regulon, leĝon: la elekto estis nur tute senvalora formalaĵo [1]; pagpromeson ni skribu, – tiaj formalaĵoj ne estas bezonataj HsT ; la glora ĉefpastro de ĉi tiu templo, Herhor, alvokis vin, por ke vi […] rifuzu aŭ donu al li la rajton de l' enterigo... tio estis nur formalaĵo, tiel antikva, kiel la egiptaj dinastioj [2]; la kanceliero traserĉis la meblojn nur por formalaĵo, ĉar li bone sciis, ke ne tie la reĝino kaŝis la gravan leteron IKr .
1. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
2. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro IX
angle:
 formality
beloruse:
 фармальнасьць
france:
 formalité
germane:
 Formalität, Formsache
hispane:
 formalidad
hungare:
 formalitás, külsőség, formaság
nederlande:
 formaliteit
pole:
 formalność, formy obyczajowe, savoir vivre, dobre maniery dobre maniery
portugale:
 formalidade
ruse:
 формальность
ukraine:
 формальність

formalismo, formalemo

1.
Tro pedanta atento kaj obeo al la formalaĵoj: [ŝi] per la lingvo de la societa formalismo esprimis sian bedaŭron KKr ; formalismo, burokratismo, senrimedismo, samgrupismo fermas horizontale la universalecon de UEA BonaLingvo ; Hans Kelsen, ĉefteoriulo de la jura formalismo […] suverene elblovetis: „mi estas juristo, ne moralisto“ [3].
2.
formala regularo: formalismo de voĉdono [4].
3. Monato, Filippo Franceschi: Mussolini, Hitler, Stalin kaj Bush, 2006
4. La Ondo de Esperanto, 2003, № 8-9 (106-107)
angle:
 formalism
beloruse:
 фармалізм
ĉeĥe:
 formalizmus
france:
 formalisme
germane:
 Formalismus
hispane:
 formalismo
hungare:
 formalizmus
nederlande:
 formalisme
pole:
 formalizm
portugale:
 formalismo
ruse:
 формализм
slovake:
 formalizmus
ukraine:
 формалізм

malformala, neformala

Ne obeanta al formalaj reguloj, libera1.a: poste okazis neformala festo kaj balo; kunsidoj formalaj kaj neformalaj Kon11 ; mi povis uzi Esperanton kun aliaj homoj en neformala etoso Kon11 .
france:
 décontracté, informel, négligé
germane:
 informell, formlos, unmittelbar
tibete:
 ལུགས་བསྟུན་མི་དགོས་པ་

administraj notoj

pri ~a 1.d:
        Indus enkonduki „laŭ/forma“ kaj
        „pri/forma“ uzataj en la difino.
        [MB]