3reakci/o Marta

reakcio Vikipedio

1.  
(komune) Kontraŭefiko, kontraŭago, reago: ne plaĉis al li la konduto de Fenicianoj […], reakcio komencis vekiĝi en lia animo [1]; tiu profunde hontiga penso vekis en ŝi reakcion de la spirito, novan streĉiĝon Marta .
2.  
POL Politika agado celanta revivigi la pasintan staton de la aferoj, resp. nekonvene aplikanta malnovan agmodelon al ŝanĝiginta situacio: la penso de Syôin atingis respublikanismon tuj antaŭ lia ekzekuto 29-jaraĝa fare de la ŝoguneja reakcio [2].
3.  
KEM Ĥemia procezo, ĉe kiu el ĥemiaj kombinaĵoj aŭ elementoj (la reakciantoj) estiĝas aliaj ĥemiaj kombinaĵoj per ŝanĝiĝo de la interligoj inter la atomoj de la reakciantoj: la akvo estas en kontakto kun silikatoj: temas pri kondiĉo, en kiu povas okazi kemiaj reakcioj interesaj kaj teorie kunligeblaj kun la apero de iaj vivoformoj [3]; evidentigo de sars-koronviruso aŭ ĝia ribonukleata acido (RNA) helpe de polimeraza ĉena reakcio [4]. VD:oksidigi, redukti, redoksa, endoterma, ekzoterma
4.  
FIZ (nuklea) Fizika procezo, ĉe kiu koliziantaj partikloj produktas novajn partiklojn: la reaktoro fariĝis nestabila […] kiam la situacio forglitis el la manoj de la laboristoj, ili estis devigitaj klopodi haltigi la reakcion per alternativaj rimedoj [5].
angle:
reaction
beloruse:
рэакцыя
ĉeĥe:
reakce, zpátečnictví
france:
réaction
germane:
Reaktion
hungare:
2. reakció 3. reakció, vegyi folyamat
nederlande:
reactie
portugale:
reação
ruse:
реакция
slovake:
reakcia, spiatočníctvo

reakcia Vikipedio

1.  
Aganta por reakcio 2, malprogresema: mi lernis en la lernejo, ke dum la kapitalismo intelektuloj kaj etburĝoj […] estis reakciaj, malutilaj al la popolo [6]; multaj nuntempaj programoj de la Bush-administrado estas terure reakciaj, kaj korporaciaj skandaloj infektas ĉiun nivelon de la registaro [7]; tio, kion faris la marksistoj en 1949, ne ekvivalentas al tio, kion faris Napoleono en 1806 kiel parton de sia reakcia kompromiso kun la malnova reĝimo [8]; reakciemaj eklezioj [9]; iam la fidemona maliculo kaj reakciulo Platono krime inventis la „objektivan ideismon“ [10].
2.  
Rilata al reakcio3 aŭ reakcio. VD:reakcia aviadilo
6. B. Vaha: Adolesko, 1987
7. Monato, Elson B. Snow: Dio, benu Usonon! (2), 2003
8. Monato, Reago: Ĉu vere kristana erao?
9. Monato, D. E. Rogers: Ĉefministro kivia, 2009
10. Monato, D-ro Winfried Schumacher: Filozofio metio ideologio, 2012
ĉeĥe:
reaktivní, reakční, zpátečnický
france:
1. réactionnaire 2. réactionnaire
germane:
1. reaktionär
slovake:
reakčný, spiatočnícky

reakciilo   Vikipedio

PIV1 KEM Ĉia substanco kapabla eniri en reakcion: li rememoris pri ni, disdonis provtubojn, reakciilojn, kaj komencis klarigi, ke nun el tiuj substancoj ĉiu faros iun farbon [11].
11. G. Altov, trad. J. Finkel: Angulo de atako, 1998
angle:
reagent
france:
réactif (subst., chim.)
germane:
Reagens
hungare:
kémszer, reagens

reakciismo  

POL Idearo, sinteno de tiu, kiu deziras revenon al pasinta stato de aferoj: la nova reakciisma registaro publikigis kaptordonon kontraŭ revoluciulo [12]. ANT:konservativismo, progresismo
france:
réaction (pol.)

ĉenreakcio

SCI Sinsekvo de reakcioj, en kiu ĉiu reakcio produktas elementojn uzatajn de sekvaj: ili perdis la regon pri la ĉenreakcio en la reaktora kerno [13]; se trafus denove tertremo aŭ cunamo, komenciĝus eble nova ĉenreakcio emisianta nemezureblan radioaktivecon [14].
angle:
chain reaction
france:
réaction en chaine
germane:
Kettenreaktion

administraj notoj

pri ~ilo :
      Atentu, ke la PIV1-a senco estas pli malvasta:
      "substanco, uzata... por ekscii, ĉu difinita
      korpo troviĝas en miksaĵo, kombinaĵo, aŭ
      ne". Ĝi akceptas sinonimon: reagilo.
      PIV2 preferas la formojn "reaganto", "reakcianto".
      [MB]