4redukt/i FK

redukti  

(tr)
1.  
Malgrandigi laŭ dimensio aŭ nombro: redukti desegnon; redukti la horojn de laboro, la nombron de la laboristoj; redukti siajn elspezojn, pretendojn; redukti la programon; [li] reduktis la tutan sumon de la homaj ideoj al ĉirkaŭ 500 fundamentaj FK ; redukti impostojn kaj rekte ŝarĝi homojn per la kromaj kostoj de servoj [1]; nun universitatoj reduktas provizon pri la angla kaj koncentriĝas pri aliaj fakoj [2]; la produktado de Bulgario kaj Rumanio reduktiĝis je 25 - 30 procentoj [3]; redukto de ŝuld-elspezoj [4]; kun enkonduko de komputiloj en redakcioj oni prognozis drastan redukton de foruzado de papero [5]; Tuvalo volas engaĝi sin por internaciaj kontraktoj pri reduktado de la venenaj gasoj, kiuj kaŭzas surteran varmiĝon [6]. VD:limigi.
2.  
KEM Izoli metalon el ĝia kombinaĵo aŭ oksigenon el oksido.
3.  
(figure) Alkonduki al malpli bona aŭ malpli libera stato: la regno estis reduktita al stato de rusa provinco; redukti iun al silento, al mizero. VD:limigi2, restrikti, degradi, mallevi, senvalorigi, dekadencigi
angle:
reduce
ĉeĥe:
nastavit do předešlé pozice (zlomeniny), redukovat, snížit, zmenšit
france:
réduire
germane:
reduzieren 1. einschränken 3. abwerten, herabsetzen, kleinreden
hungare:
visszasorol, kárhoztat (ált.) 1. csökkent, mérsékel, megkurtít, redukál 2. redukál
nederlande:
reduceren, verkleinen, herleiden
ruse:
1. сократить, уменьшить, ограничить, редуцировать 2. восстановить (элемент из соединения)
slovake:
obmedziť, znížiť, zredukovať

reduktebla  

1.
Tia, ke eblas ĝin redukti: iuj pensas, ke […] ĉiu gramatika problemo estas reduktebla al [la fundamenta gramatiko] [7].
2.
MAT
a)  
MatVort reduktebla frakcio, polinomo, ekvacio.
b)  
[8] (p.p. elemento en ringo) Tia, ke eblas ĝin egaligi al produto de du neinversigeblaj elementoj: en la ringo de entjeroj 10 estas reduktebla (10 = 5×2), sed 7 ne estas.
Rim.: Tiu derivaĵo pravigus la uzon de „redukti“ por nomi serĉadon de la koncernaj neinversigeblaj faktoroj, sed ŝajnas, ke la preferata metaforo estas „malkomponi en faktorojn“.
angle:
2.b reducible
france:
réductible
germane:
2.b reduzibel
hungare:
1. csökkenthető, mérsékelhető, redukálható 2.a egyszerűsíthető (tört) 2.b reducibilis
nederlande:
herleidbaar
pole:
2.a przywiedlny, skracalny 2.b rozkładalny
ruse:
1. сократимый 2.b приводимый

reduktismo   Vikipedio

FILSCI Strebo al plena klarigo de io per la nura funkciado de ĝiaj eroj: ne tre surprize, sociaj antropologoj akuzas la evoluistojn pri reduktismo [9]. VD:analizo
9. K. Miner: taglibro, 2008-11-29
france:
réductionnisme

nereduktebla  

1.
Tia, ke ne eblas ĝin redukti.
2.  
MATMatVort Ne reduktebla: se la numeratoro kaj denominatoro de frakcio estas primaj inter si, la frakcio estas nereduktebla; en integra ringo, la primoj estas neredukteblaj; en iuj ringoj, ekz-e en la ringo de entjeroj, nereduktebleco sinonimas kun primeco.
angle:
2. irreducible
france:
2. irréductible
germane:
2. irreduzibel
hungare:
1. nem csökkenthető, nem redukálható 2. nem egyszerűsíthető, irriducibilis
nederlande:
2. niet herleidbaar
pole:
2. nierozkładalny, nieprzywiedlny, nieskracalny
ruse:
1. несократимый 2. неприводимый

redukto al absurdo  

MATMatVort
Maniero pruvi propozicion, uzante la fakton, ke se oni konsideras ĝin falsa, oni povas per tio pruvi rezultojn, kiuj estas konataj kiel falsaj.
angle:
reductio ad absurdum
france:
réduction à l'absurde
germane:
reductio ad absurdum
hungare:
reductio ad absurdum, képtelenségre való visszavezetés
ruse:
приведение к абсурду

administraj notoj