*ŝanĝ/i PV

*ŝanĝi  

(tr)
1.  
(ŝanĝi ion je, al, kontraŭ alio:) Anstataŭigi ion per io alia: sed Mia popolo ŝanĝis sian gloron je idoloj [1]; kaj oni ne povas ŝanĝi ĝin kontraŭ vazoj el pura oro [2]; li sin razis kaj ŝanĝis siajn vestojn [3]; via patro trompis min kaj dekfoje ŝanĝis mian laborpagon [4]; kiu konstante lokon ŝanĝas, neniam sin aranĝas PrV ; vulpo mienon ŝanĝas, sed plue kokidojn manĝas PrV ; ĉe la longa daŭrado de la kataro oni ofte devas ŝanĝi la rimedojn FK ; unu fojon mi decidis, kaj mian vorton mi ne ŝanĝos, kolere respondis la reĝo FK ; tial mi ŝanĝis la temon de la parolado FK ; ni ŝanĝos la monon en la magazeno IK ; ŝi ne malvolonte ŝanĝus lin je nova amanto BdV . VD:aliigi, korekti, tuŝi.
2.  
(ŝanĝi ion en alion, al alio:) Aliigi la staton de io, transformi ion: Li ŝanĝis en sangon iliajn riverojn kaj torentojn [5]; Li ŝanĝas riverojn en dezerton kaj fontojn de akvo en sekaĵon [6]; la persekuto kaj teruraj batoj kontraŭ la Hebreoj dum la milito ne ŝanĝis tiun ĉi vidpunkton VivZam ; la tuta grupo, subite ŝanĝinte la situacion, restas kvazaŭ ŝtonigita [7]; ŝanĝi la lingvon ĝis nerekonebleco DL ; la verbo ne estas ŝanĝata laŭ personoj nek nombroj FK ; tago aranĝas, tago ŝanĝas PrV ; sufiĉe ŝanĝita, sed ŝanĝita al bono [8]. VD:aliformi, metamorfozi, modifi
angle:
change
beloruse:
мяняць, замяняць
bulgare:
1. променям, изменям 2. променям, превръщам
ĉeĥe:
měnit
france:
changer (tr.)
germane:
1. tauschen, ersetzen, wechseln, auswechseln, ändern, abändern 2. ändern
hispane:
cambiar
hungare:
1. cserél, vált 2. megváltoztat
itale:
cambiare
katalune:
canviar
kroate:
promjeniti 1. promjeniti
malaje:
1. menukar
nederlande:
1. veranderen, wisselen 2. veranderen, wijzigen
okcitane:
cambiar
pole:
zmieniać
portugale:
1. mudar, trocar 2. mudar
rumane:
a schimba
ruse:
менять 1. менять, обменять, переменить, заменить 2. изменять, переменять, превращать
tokipone:
ante e ijo

ŝanĝa

1.
Kiu ŝanĝas; de ŝanĝo: ŝanĝaj proponoj, kiuj efektive povus havi ian praktikan valoron [9]; nomŝanĝa partikunveno [10]; KOMP reĝimŝanĝa klavo [11].
2.
(evitinde) Ŝanĝiĝanta: bonodora kiel la lilio, facila kiel la vento, ŝanĝa kiel la maro FK .
9. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
10. Monato, Marko Naoki Lins: La Blok blokita ... aŭ ĉu?, 2005
11. Monato, Edmund Grimley Evans: Interreto: Uniksulo ekspertas Unikodon
germane:
reĝim~a klavo: Umschalttaste

*ŝanĝo  

1.
Anstataŭigo: ŝanĝo de la kostumo [12]; ŝanĝo de la monato BdV ; mi atendus, ĝis venos mia forŝanĝo [13].
2.  
Modifo, variigo: aŭtoritata komitato […] havos la rajton fari ĉiujn deziritajn ŝanĝojn, se tiaj ŝanĝoj montriĝos necesaj [14]; [li] meditadis pri la ŝanĝo, kiu fariĝis en li [15]; tiu ĝia parto, kiu antaŭe estis turnita supren, nun estis turnita malsupren, kiel ofte okazas ĉe ŝanĝo [16]; ĉi tie estas tro malgaje! mi preferus iri en militon […] tio almenaŭ estus ŝanĝo [17]; li amis ŝanĝojn, kaj tial li flugis al la fremdaj landaj transe de la maro [18]; multe okazis depost tiu tempo, grandaj ŝanĝoj, multe da aliformiĝoj [19]; la mondo estas senĉesa ŝanĝo kaj senĉesa renovigo [20]; [li] trinkis kelke da gutoj kaj eksentis strangan ŝanĝon: la doloro kaj varmego ĉesis lin turmenti, la pensoj ree fariĝis liberaj [21].
bulgare:
промяна
france:
changement
germane:
Änderung 1. Tausch, Ersetzung 2. Abwechslung

ŝanĝiĝema  

Facile kaj ofte ŝanĝiĝanta: korteganoj ŝanĝiĝemaj kiel la nuboj [22]; kiel ŝanĝiĝema estas do la sorto de homo sur la tero Marta ! la jaro ne estos enuiga, sed ŝanĝiĝema kiel la humoro de simio [23].
beloruse:
зьменлівы, пераменлівы
bulgare:
променлив
france:
inconstant, fluctuant, variable
germane:
veränderlich, unstet, wechselhaft, sprunghaft
hispane:
cambiante
hungare:
változékony
itale:
mutevole, variabile, volubile, inconstante
nederlande:
veranderlijk
pole:
zmieniający się
portugale:
mutável
ruse:
изменчивый, переменчивый

ŝanĝiĝi  

(ntr)
Pasi de unu stato al alia, varii: la aspekto de lia vizaĝo ŝanĝiĝis pro kolero [24]; saĝeco de homo lumigas lian vizaĝon, kaj la maldelikateco de lia vizaĝo ŝanĝiĝas [25]; la maro prezentis konstantajn ŝanĝiĝojn [26]; la vezikoj flugas kun beletaj ŝanĝiĝantaj koloroj [27]; multe ŝanĝiĝis de post tiu tempo, kiam ni kiel infanoj ludis unu kun la alia [28]; kiu edziĝas, tiu ŝanĝiĝas PrV ; la vetero baldaŭ ŝanĝiĝos, tion mi sentas laŭ la stato de mia maldekstra malantaŭa piedo [29].
angle:
change, be changed, alter, convert
beloruse:
мяняцца, зьмяняцца, перамяняцца
bulgare:
променям се
france:
changer (intr.), s’altérer, muter, se transformer
germane:
sich ändern, sich verändern
hispane:
cambiar (interiormente), alterarse, ser transformado
hungare:
változik, cserélődik
itale:
cambiare (diventare diverso), mutare
katalune:
canviar
kroate:
mijenjati se
nederlande:
zich veranderen, veranderen, kenteren, zich aanpassen
okcitane:
cambiar
pole:
zmieniać się
ruse:
меняться, изменяться, измениться
tokipone:
kama ante

interŝanĝi  

(tr)
Doni ion por ricevi ion alian: la junulo interŝanĝis kun li la vestojn [30]; interŝanĝo de opinioj [31]; ili interŝanĝis vortojn kaj senĉese rigardis sin reciproke IK ; la pli junaj laboristinoj kaŝe interŝanĝis rigardon Marta ; ŝi aliris al la skribtablo […] interŝanĝinte saluton kun la libristo Marta ; vendu la ĉevalon aŭ faru bonan interŝanĝon [32]; ĉu vi volas interŝanĝi? pro via ansero mi donos al vi la ŝafon [33]; [ili] en Esperanto vidas nur rimedon por interŝanĝi ilustritajn poŝtajn kartojn [34]; ni interŝanĝis la vizitkartojn kaj interkonsentis kunveni je la oka horo FdO .
angle:
austauschen
beloruse:
абменьвацца
bulgare:
разменям, обменям
france:
échanger, troquer
germane:
austauschen, auswechseln
hispane:
intercambiar
hungare:
cserél (vmit vmire)
itale:
scambiare (interscambiare), interscambiare
kroate:
razmijeniti
nederlande:
ruilen, omwisselen
pole:
wymieniać
portugale:
trocar, intercambiar
ruse:
обменивать, обменять

neŝanĝebla  

Kiun neniu, nenio povas ŝanĝi; fiksita: ordono, konfirmita de la reĝo, devas resti neŝanĝebla [35]; tio estas neŝanĝeble decidita [36]; neŝanĝebla sorto Hamlet ; super ni reĝas neŝanĝebla fatalo [37]; ili konsideras la Koranon kiel finan, neŝanĝeblan vorton de Dio [38].
bulgare:
непроменим
france:
fixe (immuable), immuable, obstiné (immuable)
germane:
unabänderlich, unveränderbar, unverrückbar, unantastbar

* senŝanĝa  

Ne ŝanĝiĝanta, firma, senmova: [vi] vivan temperamenton, ŝi diris kun senŝanĝa dolĉeco Marta ; senŝanĝaj restis nur tiuj silaboj, kiujn oni bone aŭdis [39]; la fundamento de Esperanto devas plej severe resti absolute senŝanĝa [40]; la malnova Wartburga kastelo ĉiam ankoraŭ staris senŝanĝe alte supre sur sia roka altaĵo [41]; la kerno de la karaktero restas senŝanĝa, oni kredas [42].
beloruse:
нязьменны
france:
immuable, inaltéré, permanent
germane:
unverändert, unveränderlich
hungare:
változatlan
itale:
immutabile, immutato, inalterato, invariato, invariabile, costante
kroate:
neizmjenjen
nederlande:
onveranderlijk
pole:
niezmienny
ruse:
неизменный

administraj notoj