tradukoj: be bg br cs de el en es fi fr hu id it nl pl pt ru sk sv tr vo zh

*jes

*jes

1.
Interjekcio uzata por esprimi konsenton, aprobon, permeson pri la tuto da demando: ĉu vi venos? ― jes, mi venos; ĉu mi povas eliri? ― jes; via parolo estu: jes, jes, ne, ne; ĉio ekster tio estas el malbono [1]; ĉiuj estis jesopiniaj pri tio [2].
Rim.: Sekve, ankaŭ esprimante konsenton pri la tuto da negativa demando, estas logika uzi „jes“ laŭ la kutimo de la lingvoj orientaj (rusa, ĉina, japana): ĉu ŝi ne edziniĝis? demandis Marta — jes, iele tiel fariĝis, ke, kvankam ŝi estis bone edukita kaj bela, ŝi ne edziniĝis Marta ; ĉu mi ne kunestas kun vi? diris Ajna kaj poste ridetis kvazaŭ iom surprizite — jes, vi pravas, dum kelkaj semajnoj mi renkontis vin nur okaze kaj en la kunvenoj [3]. Tamen praktike laŭ la kutimo de la lingvoj okcidentaj „jes“ en tiaj okazoj ofte rilatas sole al la verbo (kaj sekve esprimas negon de la tuto). [Sergio Pokrovskij]
2.
Modala vorteto uzata por emfazi aserton de la frazo: proksima estas la tago, jes, proksima estas la tago de la Eternulo [4]; „sed la floroj ja ne povoscias danci!“ diris la malgranda Ida ― „ho jes!“ diris la studento, „[…] ili gaje dancas, preskaŭ ĉiun nokton ili havas balon“ [5]; jes, jes, estis efektive tiel! [6]; ke tian karakteron la lingvo jes havas, tion oni ne povas serioze nei [7]; ene kuŝis bone enpakita griza tajpilo, simpla kaj ĉiutaga, ĝi jes surhavis la nomon „Valentina“ [8]; ci ne komprenis, jes, ne komprenis! [9].
Rim.: Ĉi tian uzon PIV kaj PAG malrekomendas, supozante ke „tio eble devenas el konfuzo inter la germana ja kaj nia jes“ [10]; efektive, tia konfuzo ja okazis ‐ en tio ke la signifojn de la esperanta ja la PIV-PAG-aj aŭtoroj konfuzis kun „jes“. En la reala uzo ekzistas diferenco inter la konceda-kontrastiga mi ja diris... (tamen...) unuflanke, kaj la senrezerve certiga mi jes diris... (ne pridubu tion), aliflanke. [Sergio Pokrovskij]

*jesa

Konsentanta, aprobanta, permesanta: ĉu li donis al vi jesan respondon aŭ nean? [11]; li sidiĝis denove kaj jese balancis la kapon [12].

jesi

(x)
Diri jes, respondi jes: jesi demandon; jes, sinjorino, respondis la administranto per tono jesanta kaj samtempe demanda Marta ; ŝajnis al ŝi, ke la ondoj mistere jesas al ŝi [13]; la mortintino klinis sian kapon jesante kaj metis la manon sur la bruston [14].

jeso

Ago jesi: li kapbalancis sian jeson [15]; Antef balancis kaj turnis la kapon, kio povis same bone signifi jeson aŭ neon [16].

*jesigi

(tr)
Konfirmi: li jesigis al mi sian alvenon PV ; li tutajn tagojn sidas super [la mapoj] kaj kun ĝojo trovas en ili jesigon de liaj teoriaj supozoj FK ; ŝia bonegeco estas nur jesigo de la malnova sentenco, ke la virto sin mem rekompencas BdV ; kamaradoj, li mensogas [...], inĝeniero Bobrov jesigos tion, ĉu ne? [17]. VD:certigi, aserti.

jesulo

Homo kiu jesas, aprobas:
a)
Aprobanto, favora voĉdonanto: bombardis jesuloj kaj neuloj unu la alian per veroj, duonveroj, kredoj, esperoj, mensogoj kaj aliaj propagandiloj [18]; mi ne ĝojas pro la rezulto de la referendumo kaj eĉ kaze de venko de la jesuloj mi ne ĝojus [19].
b)
(ironie) Homo, kiu tro facile jesas kaj akceptas senkritike: iama ĝenerala sekretario de la asocio […] diris pli poste, ke la Estraro konsistas el jesuloj [20].
ANT:neulo

maljesi

PV (malofte)
=nei1

kapjesi

(ntr)
Signi sian jesadon per movo de la kapo, ofte per klino de ĝi malsupren kaj supren: al mia demando, li kapjesis PV ; la enveninto [...] demandis: „Ĉu vi permesas, ke mi sidiĝu?“, kaj ricevinte kapjeson li okupis la brakseĝon [21].

jes ja

(ekkrio)
1.
Emfaza konfirmo: do, ĉu ja krizo? jes ja [22]; almenaŭ ili lasis al ŝi akvon, varmaĉan akvon, jes ja, apenaŭ trinkeblan [23]; ni rekonu la teroristojn kiaj ili estas: murdemaj, malhomaj, kaj, jes ja, ofte mem sufiĉe riĉaj [24]. VD:certe, kompreneble.
2.
Malkonfirma respondo al negativa demando aŭ diraĵo: ĉu vi ne volas trinki la malvarman kafon? ― jes ja! (= jes, mi ja volas trinki ĝin) [25]; vi tute ne estis ― jes ja! mi ja tamen estis! [26]. VD:tamen, male.
Rim.: PMEG pri respondoj al negativaj demandoj: „kelkaj uzas ‚tamen!‘ anstataŭ jes ja!‘; eventuale ‚sed jes!‘ povas esti plia eblo.“ [27] La sama paĝo mencias ‚male!‘ kiel eblan alternativon.

tradukoj

anglaj

~ 1.: yes; ~a: affirmative; ~i: say yes; ~igi: certify, confirm; mal~i: say no; ~ ja 1.: yes indeed, indeed.

belorusaj

~ 1.: так; ~a: станоўчы; ~i: пагадзіцца ; ~igi: пацьвердзіць; mal~i: не пагадзіцца, адмовіцца.

bretonaj

~ 1.: ya; ~a: yael; ~i: lavaret ya; ~o: ya; ~igi: kadarnaat; kap~i: lavaret ya gant ar penn.

bulgaraj

~ 1.: да.

ĉeĥaj

~ 1.: ano; ~: ano, poslouchám; ~a: kladný; ~i: přisvědčit, souhlasit, říci ano; ~o: přivolení, souhlas; ~igi: přizpůsobit, sesouhlasit; kap~i: kývnout hlavou na souhlas, přikývnout, přisvědčit.

ĉinaj

~ 1.: 是 [shì].

finnaj

~ 1.: kyllä (myöntävänä vastauksena); ~a: myöntävä, myönteinen; ~i: vastata myöntävästi; ~o: myöntävä vastaus, suostumus; ~igi: vahvistaa; mal~i: vastata kieltävästi, ei suostua; kap~i: nyökätä (myöntävästi). ĉu vi venos? ― ~, mi venos: tuletko ― tulen; ĉu mi povas eliri? ― ~: voinko lähteä? ― voit.

francaj

~ 1.: oui, d'accord; ~a: affirmatif, positif; ~i: dire oui, répondre par oui; ~o: oui, accord, réponse affirmative, réponse positive; ~igi: confirmer; ~ulo 1.a: approbateur (subst.); ~ulo 1.b: béni oui-oui; mal~i: dire non, répondre par non; kap~i: dire oui (d'un signe de tête), répondre par oui (d'un signe de tête), opiner du chef; ~ ja 2.: si. kap~o: oui de la tête, réponse affirmative (d'un signe de tête).

germanaj

~ 1.: ja; ~a: bejahend; ~i: bejahen; ~o: Ja; ~igi: bestätigen; ~ulo 1.a: Fürsprecher; ~ulo 1.b: Ja-Sager; mal~i: verneinen; kap~i: nicken; ~ ja 1.: ja genau; ~ ja 2.: doch.

grekaj

~ 1.: ναι.

hispanaj

~ 1.: ; ~a: afirmativo; ~i: afirmar; mal~i: negar.

hungaraj

~ 1.: igen; ~a: igenlő; ~i: igenel; mal~i: tagad.

indoneziaj

~ 1.: ya; kap~i: mengangguk.

italaj

~ 1.: ; ~a: affermativo; ~i: dire di si, assentire; ~o: assenso, il si; ~igi: confermare, affermare (in conferma); mal~i: negare (dire di no), dissentire (dire di no); kap~i: annuire.

nederlandaj

~ 1.: ja; ~a: bevestigend; ~i: ja zeggen, toestemmen; ~igi: bevestigen; mal~i: ontkennen; kap~i: ja knikken; ~ ja 1.: jazeker; ~ ja 2.: wel, jawel, toch wel.

polaj

~ 1.: tak; ~a: potakujący, przytakujący; ~i: potakiwać, przytakiwać, mówić "tak", zgadzać się; ~o: potaknięcie, przytaknięcie, "tak", zgoda; ~igi: potwierdzać; mal~i: negować, mówić "nie", odmawiać, przeczyć; kap~i: potaknąć, kiwnąć głową.

portugalaj

~ 1.: sim; ~a: afirmativo; ~i: consentir; ~igi: certificar; mal~i: negar.

rusaj

~ 1.: да; ~ 2.: бесспорно, конечно же; ~a: утвердительный ; ~i: сказать да , ответить утвердительно ; ~o: утвердительный ответ; ~igi: подтвердить; mal~i: сказать нет, ответить отрицательно , отрицать; kap~i: кивнуть (в знак согласия).

slovakaj

~: počúvam, áno; ~a: kladný, súhlasný; ~i: povedať áno, pritakať, súhlasiť; ~o: privolenie, súhlas; ~igi: potvrdiť; kap~i: kývať hlavou "áno".

svedaj

~ 1.: ja; ~a: jakande; ~i: jaka; ~o: jakande svar; mal~i: neka.

turkaj

~ 1.: evet.

volapukaj

~ 1.: si.

fontoj

1. La Nova Testamento, Mateo 5:37
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Sonorilo
3. S. Engholm: Infanoj en Torento, 1934
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 30:3
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Floroj de la malgranda Ida
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ĝardeno de la paradizo
7. V. Sadler: Azia Strategio, Esperanto, 1963-01 (6)
8. S. Štimec: Ombro sur Interna Pejzaĝo, 1984
9. E. Miĥalski: Prologo, Ajno: V. 1929.
10. PAG, Ekzercaro, §91, Rim. IV
11. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 31
12. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Galoŝoj de feliĉo
13. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
14. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Historio
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Paŝtistino kaj kamentubisto
16. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, ĉap. 12
17. V. Varankin: Metropoliteno, ĉap. 12
18. Monato, Paul Gubbins: Aĉetunto, atentu!, 2014
19. M. Corobu: Demokratio fiaskas denove, sce, 2005-05-30
20. I. Fantom: Ni komprenu la simptomojn, libera folio, 2011-12-06
21. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉap. 13a
22. István Ertl: Krizo ofte anoncas resaniĝon, La Ondo de Esperanto, 2003:8-9
23. Claude Piron: Gerda malaperis, ĉapitro 18a
24. Bruce Crisp: Reago al Raita Pyhälä, Monato, 2001:12, p. 4a
25. Bertilo Wennergren: Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko, Jes kaj ne ĉe neaj demandoj
26. Hjalmar Söderberg, trad. Sten Johansson: La Kiso kaj dek tri aliaj noveloj, la brulanta urbo
27. Bertilo Wennergren: Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko, Jes kaj ne ĉe neaj demandoj

mal~i: Mankas dua fontindiko.
mal~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


ℛevo | datumprotekto | jes.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.47 2020/05/17 10:35:13