*kompren/i PV

*kompreni

(tr)
1.
(vorton, parolon) Koni ĝian signifon: kompreni vorton, lingvon, tekston, legataĵon [1], instruon [2], retoraĵon [3], sentencon [4]; kompreni iun (ties parolojn); mi neniel povas kompreni, kion vi parolas [5]; li komprenas predikon, kiel bovo muzikon PrV ; mi ne komprenas vian Bornholman paroladon (parolmanieron) [6]; kompreni franceB ; saĝa kapo duonvorton komprenas PrV ; (figure) ŝi nun ne komprenis plu tiun grupon da sentoplenaj tonoj, kiu iam ŝajnis al ŝi anĝela melodio Marta .
2.
Havi ĝustan ideon
a)
pri la naturo, kvalito, valoro, celo, funkciado ks de io: malsaĝulo diris vorteron, saĝulo komprenas la tutan aferon (oni ofte diras pli multe, ol oni intencas) PrV ; Ida tute ne povis kompreni, de kie ili venis [7]; mi povas ja kompreni, ke vi ankaŭ volas ion havi [8]; kompreni fenomenon, ies konduton; mi komprenas lian maltrankvilon; kompreni sian devon, la gravecon de sia kulpo, la proksimecon de la danĝero, la veremon kaj juston [9].
b)
pri ies motivoj, karaktero, intencoj ks: sata malsatan ne povas kompreni PrV ; mi ne povas lin kompreni; lingvo internacia deziras nur doni al la homoj de malsamaj popoloj, kiuj staras unu antaŭ alia kiel mutuloj, la eblon komprenadi unu alian EE ; ili min ne komprenas, [...] sed vi, sinjoro, vi aŭskultos mian peton [10].
3.  
(malofte) Kompetenti: Knut bedaŭrinde ne multe komprenis en muziko, sed li almenaŭ komprenis (1) la vortojn [11]; la edzino eniris kun agrabla rideto, sed ne interrompis nin, ĉar ŝi pensis, kiel ŝajnas, ke ŝia edzo ja ankaŭ sen ŝia helpo komprenas paroli [12].
4.  
(evitinde) (sub iu esprimo) Doni al tiu esprimo alian signifon: sub „vojo“ ŝi komprenas ja la riveron, ĉar ien aliloken ŝi ne povas iri (dirante „vojo“, ŝi fakte celas „rivero“) [13]. VD:celi
angle:
understand
beloruse:
разумець, зразумець
ĉeĥe:
chápat, kapírovat, pochopit, porozumět, rozumět, rozumět, vyrozumět
ĉine:
明白 [míngbái]
france:
comprendre (saisir par l'esprit), appréhender (saisir par l'esprit), discerner (saisir par l'esprit), entendre (comprendre), piger (comprendre), saisir (par l'esprit), voir (comprendre) saĝa kapo duonvorton ~as: à qui sait comprendre, peu de mots suffisent 3. être compétent, être capable, avoir compétence (pour), s'y connaître, s'y entendre, être qualifié
germane:
1. verstehen, kapieren 2.a erfassen, begreifen, durchschauen 2.b verstehen, einsehen, durchschauen, nachvollziehen können
hispane:
entender, comprender saĝa kapo duonvorton ~as: a buen entendedor, pocas palabras bastan 1. saber 3. ser competente, ser capaz de comprender, discernir 4. entender 2.a comprender 2.b comprender, entender
hungare:
(meg)ért li ~as predikon, kiel bovo muzikon: annyit ért hozzá, mint tyúk az ábécéhez saĝa kapo duonvorton ~as: okos ember fél szóból is ért
indonezie:
erti mengerti, paham, paham memahami
nederlande:
begrijpen
pole:
rozumieć, pojmować, czaić (pot), kumać (pot)
portugale:
2.b compreender, entender, perceber, apreender, alcançar
rumane:
înţelege
ruse:
понять, понимать
slovake:
chápať, pochopiť, rozumieť
svede:
förstå, begripa

kompreno  

Ago kompreni, stato de komprenanto: la Eternulo donas saĝon: el Lia buŝo venas scio kaj kompreno [14]; memamo kaj memestimo estas la kaŭzoj de ĉiu malĝusta kompreno de niaj travivaĵoj [15].
ĉeĥe:
chápání, komprehenze, pochopení, porozumění
france:
compréhension (entendement), entendement, intellection, intelligence (compréhension)
germane:
Verständnis
hispane:
comprensión
hungare:
megértés
nederlande:
begrip
pole:
zrozumienie
rumane:
înţelegere
ruse:
понимание
slovake:
pochopenie, porozumenie

komprenaĵo  

SCI Nocio: dank' al tio, ke je lavado de tolaĵo sin okupas ordinare virinoj, vi en ĉiu lingvo havas vorton por esprimo de la komprenaĵo „lavistino“ EE .
beloruse:
паняцьце
france:
notion
hispane:
noción
hungare:
fogalom
nederlande:
notie
pole:
pojęcie
rumane:
concept
ruse:
понятие

komprenebla  

Kiun eblas kompreni: tia rakontado por aliaj infanoj estus malfacile komprenebla, sed ĉi tiuj infanoj tion komprenis [16]; neniu verko Esperanta eĉ el la plej frua tempo iam perdos sian valoron kaj kompreneblecon por la estontaj generacioj [17].
ĉeĥe:
pochopitelný, samozřejmý, srozumitelný
france:
compréhensible, excusable, explicable, intelligible, pardonnable, saisissable (par l'esprit) ~ebleco: intelligibilité, compréhensibilité
germane:
verständlich
hispane:
comprensible, entendible, inteligible ~ebleco: inteligibilidad
hungare:
~ebleco: érthetőség
nederlande:
begrijpelijk, bevattelijk, inzichtelijk, doorzichtig (begrijpelijk)
pole:
zrozumiały, oczywisty, możliwy do zrozumienia
rumane:
inteligibil, clar, posibil de înțeles
ruse:
понятный
slovake:
pochopiteľný, zrejmý, zrozumiteľný

kompreneble  

1.
Laŭ komprenebla maniero: li, kvankam fremdulo, ĉiam kompreneble parolis; pli klare kaj pli kompreneble FK .
2.  
Memkompreneble: ĉar mi devas foresti, mi kompreneble ne povos viziti vin morgaŭ...; estas kompreneble ankoraŭ multaj vojoj kaj vojetoj por progresigi l' aferon de l' lingvo internacia DL ; ni povus citi kompreneble ankoraŭ multe da aliaj ekzemploj FK .
beloruse:
1. зразумела, ясна, выразна 2. зразумела, натуральна
ĉeĥe:
pochopitelně, samozřejmě, srozumitelně, zajisté
france:
1. compréhensiblement, intelligiblement 2. évidemment, à l'évidence, bien entendu, bien sûr, il va de soi que, inévitablement, naturellement (évidemment), sans conteste, sans contredit, sans aucune doute
germane:
1. natürlich, verständlich 2. natürlich, selbstverständlich
hispane:
1. por supuesto, por descontado, comprensiblemente 2. evidentemente, inevitablemente, naturalmente, indudablemente
hungare:
1. érthetően 2. természetesen
indonezie:
1. tentu saja
nederlande:
1. verstaanbaar, duidelijk (verstaanbaar) 2. vanzelfsprekend, natuurlijk (vanzelfsprekend)
pole:
2. oczywiście, rozumie się, zrozumiale, ma się rozumieć
rumane:
2. medie
ruse:
1. понятно 2. разумеется, само собой
slovake:
pochopiteľne, samozrejme, zrozumiteľne

komprenema

1.
Penanta kompreni 2 (ion aŭ iun): li venigu knabojn sendifektajn, belaspektajn, komprenemajn por ĉiu saĝaĵo [18]; la membroj [de S.A.T.] estu komprenemaj kaj toleremaj rilate al la politikaj filozofiaj skoloj aŭ sistemoj, sur kiuj sin apogas la diversaj klasbatalaj laboristaj partioj kaj sindikatmovadoj [19]; oni eĉ provokis por ĝui la plezuron igi min mensogi[:] mi ne estis tiel malkomprenema, ke mi tion ne sentis [20].
2.  
Indulgema pro inklino kompreni ies motivojn: tra doloroj senŝancela, komprenema kaj fidela, [la amo patrina] sin donas, kaj donas ĝis morto [21]; [pro blenoragio la paroĥestro] decidas konsulti maljunan, kompreneman kuraciston [22]; certe mi nun povus nur atendi viaflanke plenrajtan punon (se vi ne estus tre komprenemaj gesamideanoj) [23]; laŭ via opinio, mi estas senkora, laŭ via sento, mi estas nekomprenema [24].
18. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Daniel 1:4
19. J. Schram: SAT plu estas avangarda, LOdE 2003:5
20. Jean-Jacques Rousseau, trad. André Gilles: La revadoj de soleca promenanto, Kvara promenado
21. Edmond Privat: Vivo de Zamenhof, 2
22. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko en Bervalo, Du malsanoj
23. Ĉina Radio Internacia: Leterkesto-050110, http://es.chinabroadcast.cn/1/2005/01/12/1@19699.htm
24. Claude Piron: Lasu min paroli plu!, Jen viree trinkas!
france:
mal~ema: bouché (obtus), bête (obtus), borné (obtus), idiot (adj.), imbécile (adj.), inintelligent, lourdaud (obtus), obtus (idiot) 1. intelligent (désireux d'apprendre), désireux d'apprendre 2. compréhensif, bienveillant, bon (conciliant), conciliant, indulgent
hispane:
1. inteligente, deseoso de aprender 2. comprensivo
hungare:
mal~ema: értetlen 1. nyitott, értelmes 2. megértő
nederlande:
1. leergierig, weetgierig 2. begripsvol
pole:
2. pojętny
rumane:
2. docil
ruse:
mal~ema: тупой, глупый, бестолковый, непонятливый, несообразительный 1. понятливый, смышлёный, сообразительный, толковый 2. понимающий, благожелательный

komprenemo

Eco de iu komprenema:
1.  
Zamenhof kun la tuta modesteco kaj profunda komprenemo, kiujn li posedis, neniam pretendis esti gvidanto de la movado [25]; disigu la fajron disde la tero, la fajnon disde la malfajno, milde, kun plena komprenemo [26]; incitate de ĉies malkomprenemo [Ivano ekkriis:] „tia ulo ne bezonas puŝi!“ [27]. VD:inteligento
2.  
[aidoso] akrigis konscion pri samseksemo en nia socio, plifortigante komprenemon kaj toleremon ĉe iuj kaj abomenon ĉe aliaj [28]; ili ne estas profesiaj ĉiĉeronoj sed nur bonvolaj helpantoj, do bv. indulgi ilin per pacienco kaj samideana komprenemo [29]. VD:indulgemo
25. E. Drezen: Zamenhof, Rolo de Zamenhof en la internacilingva movado
26. Sándor Szathmári: Satiraj rakontoj, Superstiĉo
27. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉap. 6
28. Deck Dorval: Urd Hadda murdita!, p. 25
29. Ĉina E-Ligo: Dumkongresaj ekskursoj, http://www.espero.com.cn/uk2004/e03-3-10.htm
ĉeĥe:
chápavost, komprehenzivnost
france:
mal~emo: bêtise (idiotie), idiotie (bêtise), imbécillité, inintelligence 1. intelligence (désir d'apprendre), désir d'apprendre 2. compréhension (bienveillance), bienveillance, bonté (bienveillance), indulgence
hispane:
1. afán de aprender 2. comprensión, indulgencia
hungare:
mal~emo: értetlenség 1. értelmesség, nyíltság 2. megértés, jóindulat
nederlande:
1. leergierigheid 2. begrip
pole:
2. zrozumienie
rumane:
2. înţelegere
ruse:
mal~emo: тупость, непонятливость, бестолковость, несообразительность 1. понятливость, сообразительность 2. понимание, благожелательность, снисходительность
slovake:
chápavosť

komprenetiZ  

(tr)
Nur parte kompreni: iom post iom, mi komprenetis, ke ŝi ne estas fidinda, ke ŝi transiris al la malamika flanko, kaj ke mi devas gardi min [30]; li mem, aŭdante la ricevatajn de li sovaĝajn sonojn, baldaŭ komencos komprenetadi, ke la afero iel estas ne glata [31]. SIN:duonkompreniVD:diveni
ĉeĥe:
domýšlet se
france:
comprendre confusément, comprendre à moitié, commencer à comprendre, entrevoir, deviner, flairer (deviner), s'apercevoir (de qc), se douter (de qc), se rendre compte
germane:
ahnen
hungare:
kapiskál, kicsit ért
nederlande:
half en half begrijpen
pole:
przewidzieć
rumane:
prezice
ruse:
смутно осознавать, начинать понимать, догадываться
slovake:
domýšľať si

komprenigi  

Igi kompreni: ho Daniel, nun mi eliris, por komprenigi al vi la aferon [32]; malgraŭ la diversaj dialektoj oni povas per la lingvo Mandarina komprenigi sin ĉie, kie tiu ĉi lingvo estas parolata [33]. VD:klarigi, kialigi, ekspliki.
beloruse:
тлумачыць, растлумачыць, вытлумачыць
ĉeĥe:
objasňovat, vysvětlit, vysvětlovat
france:
faire comprendre ~igi sin: se faire comprendre
germane:
verständlich machen, begreiflich machen, jmd. etwas zu verstehen geben
hispane:
hacer entender
hungare:
megértet
nederlande:
uitleggen, toelichten, doen begrijpen
pole:
interpretować
rumane:
interpreta
ruse:
объяснить, разъяснить, растолковать
slovake:
objasňovať, vysvetliť

kompreniĝi

1.
Iĝi komprenita, esti komprenebla: ĉi tiu teksto bone kompreniĝas; [la silento de mia amiko] tre facile kompreniĝas [34]; en la Moskva [universitato] forestis teologia fakultato, kio kompreniĝas per ĉeesto de speciala sistemo de preparado de servantoj por la ortodoksa eklezio en Rusio [35].
2.  
Interkompreniĝi: la aŭtoroj ial nomis siajn lingvojn „tutmondaj“, eble nur pro tio, ke en la tuta mondo estis neniu persono, kun kiu oni povus kompreniĝi per tiuj ĉi lingvoj [36]; tiuj ĉi homoj posedis ja kolekton da kondiĉaj sonoj, per kiuj li tute precize kompreniĝadis kun siaj plej proksimaj najbaroj EE ; kongresoj internaciaj tuj povus komenci uzadi ĝin por la reciproka kompreniĝado de siaj membroj EE ; por meti finon al ĉiuj malkompreniĝoj kaj disputoj [...] la aŭtoro de Esperanto decidis nun eldoni en formo de unu libro tiujn tri verkojn [37].
34. H. Vallienne: Ĉu li?, ĉap. 5
35. Moskva Ŝtata Universitato, http://universitato.narod.ru/historio/moskva_universitato.01.htm
36. L.L. Zamenhof: Antaŭparolo al la Unua Libro
37. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Antaŭparolo
france:
1. se comprendre (être compréhensible) 2. se comprendre (l'un l'autre), s'entendre
hungare:
1. érthető 2. megértik egymást
nederlande:
1. begrijpelijk zijn 2. elkaar begrijpen
pole:
2. porozumieć się
rumane:
2. comunica
ruse:
1. пониматься, быть понятным 2. понимать друг друга, достигнуть взаимопонимания

komprenilo, kompreniĝilo

Rimedo por interkompreniĝi: la esperantismo celas nur al tio, ke ia taŭga kaj vivipova komprenilo inter la popoloj ekzistu, sed ke la formo de tiu komprenilo estas por ni […] tute indiferenta [38]; vidi en Esperanto nur lingvon simplan, malvarman internacian kompreniĝilon, similan al la mara signaro, kvankam pli perfektan [39].
38. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado en la Guildhall (Londono) en la 21a de aŭgusto 1907
39. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
germane:
Verständigungsmittel
hungare:
megértés eszköze, érintkezési eszköz
nederlande:
communicatiemiddel
pole:
środek komunikacji
ruse:
средство общения

ĉiokomprena

Ĉion komprenanta: la Eternulo [...] donis al la reĝo David filon saĝan, kleran, kaj ĉiokomprenan [40].
indonezie:
mahatahu
nederlande:
alles begrijpend
pole:
wszystko rozumiejący
ruse:
всё понимающий

duonkompreni  

(tr)
Kompreneti: pritaksante la enhavon de la revuo oni konstatis, ke ĝi enhavas politikajn riproĉojn kaj ruzajn duonkomprenigojn [41].
41. Monato, Zofia Banet-Fornalowa: Tre danĝera Monato, 2005
france:
comprendre confusément, comprendre à moitié, commencer à comprendre, entrevoir, deviner, flairer (deviner), s'apercevoir (de qc), se douter (de qc), se rendre compte
hungare:
nem egészen ért, félig ért
nederlande:
half en half begrijpen
pole:
zrozumieć połowę
rumane:
să înţeleagă jumătate
ruse:
смутно понимать, отчасти понимать, частично понимать

ekkompreni

(tr)
Komenci kompreni: ĝi estis malfacila en miaj okuloj, ĝis mi venis en la sanktejon de Dio kaj ekkomprenis la finon de tio [42]; ĉi tio estas la unua fojo, kiam mi ekkomprenas la tenton [murdi] [43]: iam, sur la strato, fajrera ekkompreno trankviligis lin [44].
ĉeĥe:
pochopit, porozumět (něčemu)
france:
commencer à comprendre, entrevoir, s'apercevoir (de qc), se rendre compte
hispane:
empezar a entender, entrever, darse cuenta
hungare:
kezd érteni, kezd felfogni
nederlande:
beginnen te begrijpen
pole:
zrozumieć
rumane:
înţelege
ruse:
начать понимать, догадаться, осознать
slovake:
dovtípiť sa, porozumieť

interkompreniĝi  

Sin kompreni reciproke: paroli ili ne povas[,] sed ili interkompreniĝas per signoj [45]; per la okuloj kaj la fingroj [la knabinoj] sendadis al si reciproke signojn de interkompreniĝo kaj ridetadis Marta .
beloruse:
прыйсьці да ўзаемаразуменьня, зразумець адзін аднога
france:
se comprendre (l'un l'autre), s'entendre inter~iĝo: intercompréhension, compréhension mutuelle, intelligence (complicité, compréhension mutuelle)
germane:
sich (gegenseitig) verstehen
hungare:
megértik egymást
nederlande:
elkaar begrijpen
pole:
dogadać się, porozumieć się
rumane:
mergeţi mai departe, comunica
ruse:
прийти к взаимопониманию, понять друг друга, объясниться

nekompreno  

Manko de kompreno: simul[i] nekomprenon [46]; [la verko] oblikve sed intense prilumas, pere de infanaj nekomprenoj, la profundan tragikon kaj moralan ironion de prostituado [47].
ĉeĥe:
nedorozumění
france:
incompréhension
hungare:
meg nem értés, értetlenség
indonezie:
ketidakpahaman
nederlande:
onbegrip
pole:
niezrozumienie
rumane:
lipsă de înţelegere
ruse:
непонимание
slovake:
nedorozumenie

malkompreno  

(evitinde)
Malĝusta kompreno, miskompreno: li ĝuste diris al mi[,] ke inter vi estas malkompreno [48]; ĉesu la [intergenta] malkompreno pro nekono reciproka! [49]. VD:miskompreno, malakordo, nekompreno
ĉeĥe:
nedorozumění
france:
mésentente, mésintelligence, malentendu
hungare:
félreértés
indonezie:
ketidakpahaman
nederlande:
misverstand
pole:
nieporozumienie
rumane:
neînțelegere
ruse:
недоразумение
slovake:
nepochopenie, neporozumenie

nekomprenebla  

Ne komprenebla: ne al popolo kun nekomprenebla lingvo kaj malfacila parolado vi estas sendata, sed al la domo de Izrael [50]; ju pli longe li parolis kun la boatistoj, des pli nekompreneblaj ili fariĝis por li [51]; tio estas por mi tute nekomprenebla! [52]
france:
incompréhensible, inintelligible
hungare:
érthetetlen
nederlande:
onbegrijpelijk
pole:
niepojęty, niezrozumiały
rumane:
neconceput, de neînţeles
ruse:
непонятный

malkomprenebla  

(evitinde)
Malĝuste aŭ tute ne komprenebla: Same anstataŭ la kelkfoje renkonteblaj formoj: malebla, malkomprenebla, malvidebla, mallegebla k.t.p. pli ĝustaj estas: neebla, nekomprenebla, nevidebla, nelegebla k.t.p. [53]. [via ideo] eble estas sprita, sed tro malkomprenebla[:] oni vin mokos [54]; Benoe post sia mirinda venko alproksimiĝis al la knabino kun esprimo de gaja triumfo en la vizaĝo kaj nemalkomprenebla sopiro en la okuloj [55]. VD:nekomprenebla.
53. Henrik Seppik: La tuta Esperanto, Dek-sepa leciono. 128.Neado
54. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉap. 1
55. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉap. 9
france:
inexplicable, inintelligible
hungare:
érthetetlen
nederlande:
onbegrijpelijk, onverstaanbaar
pole:
niewytłumaczalny, niezrozumiały
rumane:
inexplicabil, neinteligibil
ruse:
непостижимый

miskompreni  

(tr)
Malbone kompreni; erari pri la senco de vorto aŭ ago: mi ne petas vin ripari mian veturilon, vi min miskomprenis [56]; la malkonsento estas kaŭzata de miskompreno.
beloruse:
няправільна зразумець mis~o: непаразуменьне
ĉeĥe:
neporozumět, nesprávně rozumět
france:
mécomprendre, comprendre de travers, se méprendre (sur) mis~o: méprise (compréhension erronée), compréhension erronée, mécompréhension
hispane:
malinterpretar
hungare:
félreértés
indonezie:
salah paham
nederlande:
verkeerd begrijpen
pole:
rozumieć źle
rumane:
înţelegeţi prost
ruse:
неверно понять mis~o: недоразумение
slovake:
nesprávne chápať

senkomprena

(malofte)
Ne komprenanta: Liaj gardistoj ĉiuj estas blindaj, senkomprenaj: ili ĉiuj estas hundoj mutaj, kiuj ne povas boji [57].
france:
bouché (obtus), bête (obtus), borné (obtus), idiot (adj.), imbécile (adj.), inintelligent, lourdaud (obtus), obtus (idiot)
hungare:
értetlen
nederlande:
niet begrijpend, dom
pole:
niezrozumiały, głupi
rumane:
nu înțelegere, prost
ruse:
тупой

subkompreni

(tr)
1.
PIV2 Kompreni laŭ la kunteksto ion neesprimitan: elipso estas forigo de unu aŭ kelkaj vortoj facile subkompreneblaj [58].
2.
GRAPV Ne esprimi tion, kion la vortaranĝo aŭ la kunteksto ebligas neesprimi: en la frazo „vi havas vian ĉapelon, kaj mi la mian“, la vorto „havas“ estas subkomprenata en la dua propozicio.
Rim.: La unua senco estas relative nova, se konsideri ĝian enkondukon en NPIV. La dua senco, pli malnova, tamen ne bone akordas kun la unua, ĉar ĝin pli logike redonus la derivaĵo „subkomprenigi“.
58. Boris Kolker: Vojaĝo en Esperanto-lando, B. Kolker: Parolfiguroj, leciono 12a
beloruse:
разумець, падразумяваць
ĉeĥe:
pochopit nevyřčené, postřehnout, vytušit
france:
1. comprendre qc d'inexprimé, flairer (comprendre qc d'inexprimé), subodorer (comprendre qc d'inexprimé) 2. sous-entendre (gramm.)
germane:
hinzudenken
hungare:
beleért, hozzágondol
ruse:
подразумевать
slovake:
vyrozumieť (nepovedané, nenapísané)

subkomprenigi

Igi subkomprenata 1, komprenigi per nerektaj rimedoj: ĝuste en tempo [...], kiam oni provas subkomprenigi al mi, ke eble mi devus dubi vian honestecon, jen vi komencas subaŭskulti [59]; li klopodis iom moderigi la ĵusetan senhontan subkomprenigon [60].
france:
sous-entendre (insinuer), insinuer (suggérer), laisser entendre, suggérer, vouloir dire
hungare:
céloz (vmire)
pole:
sugerować
rumane:
însemna, implica, sugera
ruse:
намекать, дать понять

erarkompreni, fuŝkompreni  

beloruse:
няправільна зразумець
france:
mécomprendre, comprendre de travers, se méprendre (sur)
hungare:
félreért
indonezie:
salah paham
pole:
rozumieć błędnie
rumane:
înţeleasă incorect
ruse:
неверно понять

memkomprenebla  

Evidenta, facile komprenebla, eĉ sen klarigoj: mia subkonscio elvomis la solvon de mia problemeto[:] vere simplan kaj memkompreneblan solvon, vitro-klaran, tutsimple prapuran [61].
france:
évident, qui va de soi
hungare:
nyilvánvaló, magától értetődő
nederlande:
vanzelfsprekend (bn.)
pole:
oczywisty
rumane:
clar
ruse:
очевидный, само собой разумеющийся

memkompreneble  

Konforme al la kutima, natura, atendebla sinsekvo de eventoj aŭ ideoj: memkompreneble la konfuzeco de la poemo (aŭ kiel mia poeta amiko esprimis, ĝia „ditiramba intermitado“) okazigis du preserarojn [62].
62. Szathmari: Liriko, Satiraj rakontoj.
angle:
of course
beloruse:
зразумела, канечне, натуральна
ĉeĥe:
pochopitelně, samozřejmě, srozumitelně, zajisté
france:
évidemment, à l'évidence, bien entendu, bien sûr, il va de soi que, inévitablement, naturellement (évidemment), sans conteste, sans contredit, sans aucune doute
germane:
natürlich, selbstverständlich
hungare:
nyilván, magától értetődően
nederlande:
vanzelfsprekend (bw.)
pole:
naturalnie
rumane:
natural
ruse:
конечно, разумеется
slovake:
pochopiteľne, samozrejme, zrozumiteľne

komprenkapablo  

Inteligento: ili estas ordinare alkonformigitaj al la aĝo kaj al la komprenkapablo de la […]idoj [63]; nirvano estas stato nepriskribebla, tute ekster la homa komprenkapablo [64].
63. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
64. Monato, Donald Broadribb: Modernantikvaj fabeloj, 2007
beloruse:
кемлівасьць
france:
intelligence, intellect
germane:
Einsichtsfähigkeit, Verständnis
hungare:
értelmi képesség, értelmesség
indonezie:
kecerdasan, inteligensi
nederlande:
begripsvermogen, bevattingsvermogen
pole:
inteligencja, intelekt
rumane:
inteligenţă, intelect
ruse:
понятливость

komprenpovo  

beloruse:
кемлівасьць
ĉeĥe:
chápavost, komprehenzivnost
france:
intelligence, intellect
germane:
Einsichtsfähigkeit, Verständnis
hungare:
értelmi képesség, értelmesség
indonezie:
kecerdasan, inteligensi
nederlande:
begripsvermogen, bevattingsvermogen
pole:
inteligencja
rumane:
inteligenţă
ruse:
понятливость
slovake:
chápavosť

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~eti: Mankas verkindiko en fonto.
erar~i, fuŝ~i: Mankas dua fontindiko.
erar~i, fuŝ~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~povo: Mankas dua fontindiko.
~povo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.