tradukoj: be de en nl ru sv tr

¹monopol/o

monopolo

1.

Privilegio donanta al iu persono, kompanio aŭ ŝtato ekskluzivan rajton fabriki aŭ vendi ian komercaĵon aŭ plenumi ian servon: ŝtata monopolo pri tabako; havi monopolon super la merkato. akaparo, kartelo, trusto, koncesio, privilegio.

2.

(figure) Ekskluziva posedo: batali pri la monopolo ekspluati la popolon^B; vi ne havas la monopolon de la kuraĝo.

3.

[1] Merkata situacio, en kiu unu kompanio regas la vendan flankon kaj tiel povas dikti la prezojn aŭ liverkondiĉojn al la klientoj. Monopolo povas estiĝi per laŭleĝaj aŭ kontraŭleĝaj agoj. En ambaŭ okazoj registaroj ofte batalas kontraŭ monopolfirmaoj, ĉar monopolo signifas manka konkurado kaj tiel tendencas al altigo de prezoj kaj malaltigo de la produktkvalito. Se regas du grandaj kompanioj, oni tion nomas duopolo, se pluraj, oligopolo. duopolo, polipolo, oligopolo.

absoluta monopolo

Monopolo tiom forta, ke neniu merkata aganto povas ĝin minaci.

duflanka monopolo

Samtempa ekzisto de monopolo kaj monopsonio.

monopoligi

Ĝui monopolon pri io: la trusto monopoligas la petrolon; spiri liberan, de neniu monopoligitan aeron^Z.

monopolprofitoj

Profitoj, kies kvanto nur eblas pro monopolo.

monopola kapitalo

Kapitalo akirita el monopolprofitoj. Ofte: Entrepren(ist)oj kiuj akiras monopolprofitojn.

eksportmonopolo

Monopolo je la eksportado de varo.

importmonopolo

Monopolo je la importado de varo.

ŝtata monopolo

Monopolo tenata de la ŝtataj organoj.