*mon/o PV

*mono

EKON Ĉia rimedo, ĝenerale agnoskata kiel interŝanĝilo aŭ pagilo: aĉetita per mono [1]; mi donas monon por la kampo [2]; plena sumo da mono [3]; mi donos al vi panon pro viaj brutoj, se vi jam ne havas monon [4]; tridek sikloj da mono devas esti pagitaj [5]; li perdis sian dungomonon [6]; li pagu tiom da mono, kiom virgulinoj ordinare ricevas dote [7]; donante al li monon, ne postulu de li procentojn [8]; por la mono pastra preĝo, por la mono romp' de leĝo PrV ; investi monon en ventomuelilaj projektoj [9]; kolekti monon por helpi malsanajn infanojn [10]; li malavare disdonis monon el nigraj kasoj kaj kontoj [11]; la grandaj partioj […] tro facile monon kaj ne povis imagi, ke korupteco estus io malbona [12]; nek la ŝtato nek la asekuraj kompanioj havas sufiĉe da mono por pagi tiom da pensioj [13]. VD:kesto, monaŭtomatooro, sako
afrikanse:
 geld
albane:
 paratë
amhare:
 ገንዘብ
angle:
 money
arabe:
 المال
armene:
 գումար
azerbajĝane:
 pul
beloruse:
 грошы
bengale:
 টাকা
birme:
 ပိုက်ဆံ
bosne:
 novac
bretone:
 arc'hant, moneiz
bulgare:
 пари
ĉeĥe:
 peníze
ĉine:
 钱 [qián], 金钱 [jᗻn qián]
dane:
 penge
estone:
 raha
eŭske:
 dirua
filipine:
 pera
france:
 argent, monnaie
galege:
 diñeiro
germane:
 Geld
guĝarate:
 પૈસા
haitie:
 lajan
haŭse:
 kudi
hinde:
 धन
hispane:
 dinero
hungare:
 pénz
igbe:
 ego
indonezie:
 uang
irlande:
 airgead
islande:
 peningar
japane:
 マネー
jave:
 dhuwit
jide:
 געלט
jorube:
 owo
kanare:
 ಹಣ
kartvele:
 ფული
katalune:
 diners
kazaĥe:
 ақша
kimre:
 arian
kirgize:
 акча
kmere:
 លុយ
koree:
 
korsike:
 soldi
kose:
 imali
kroate:
 novac
kurde:
 pere, draf
latine:
 pecuniam
latve:
 nauda
laŭe:
 ເງິນ
litove:
 pinigai
makedone:
 пари
malagase:
 vola
malaje:
 wang
malajalame:
 പണം
malte:
 flus
maorie:
 moni
marate:
 पैसा
monge:
 nyiaj
mongole:
 мөнгө
nederlande:
 geld
nepale:
 पैसा
njanĝe:
 ndalama
okcidentfrise:
 jild
okcitane:
 argent
panĝabe:
 ਪੈਸੇ ਨੂੰ
paŝtue:
 پيسې
perse:
 پول
pole:
 pieniądze {pl}, forsa
portugale:
 dinheiro
ruande:
 amafaranga
rumane:
 ban, bani
ruse:
 деньги
samoe:
 tupe
sinde:
 رقم
sinhale:
 මුදල්
skotgaele:
 airgid
slovake:
 peniaze
slovene:
 denar
somale:
 lacag
ŝone:
 mari
sote:
 chelete
sunde:
 duit
svahile:
 fedha
svede:
 pengar
taĝike:
 пул
taje:
 เงิน
tamile:
 பணத்தை
tatare:
 акча
telugue:
 డబ్బు
tibete:
 དངུལ་
tokipone:
 mani
turke:
 para
ukraine:
 гроші
urdue:
 پیسہ
uzbeke:
 pul
vjetname:
 tiền
volapuke:
 mon
zulue:
 imali

mona

EKON Rilata al mono: mona unuo; monaj aferoj IK ; monaj interesoj; ĉi tiu ora ŝildo, inkrustita per multekostaj ŝtonoj, havis, krom granda mona valoro, forton de l' amuleto [14]; komercistoj ‐ por ili la tuta vivo estas bazita sur la mona profito [15]; [li] ĉiam sin trovadis en mona embaraso FK ; al miaj oficistoj mankas monaj rimedoj, kiujn ne povas plu liveri mia malriĉiĝinta trezorejo [16]; tiu nivelo de kreskado eblos nur pro ĝia libera mona politiko [17]. VD:financa
angle:
 monetary, pecuniary
beloruse:
 грашовы
bretone:
 -arc'hant, moneizel
ĉeĥe:
 měnový, peněžitý, peněžní
france:
 financier, monétaire
germane:
 Geld-
hispane:
 monetario
hungare:
 pénz-, pénzügyi, monetáris
nederlande:
 geld-, monetair
perse:
 پولی
pole:
 pieniężny, monetarny
rumane:
 financiar, monetar
ruse:
 денежный
slovake:
 peňažný
ukraine:
 грошовий

monero

EKON Aparta peco de metala mono: centimo, pfenigo kaj kopeko estas moneroj [18]; dudek arĝentaj moneroj [19]; punpago de cent arĝentaj moneroj [20]; en sia dekstra poŝo li portis la papermonon […] kaj en leda saketo sur la brusto li havis kelke da alkudritaj oraj moneroj [21]; sen la kupraj moneroj, kiujn oni ĵetas al li, […] la kantisto de Luziado devus morti de malsato [22]; du flankoj de la sama monero [23]; unu monero ne estas mono PrV ; oni lin konas kiel malbonan moneron PrV ; havi provizojn de eŭro-moneroj [24]; li enĵetis ĝustan moneron, sed la aŭtomato ne reagis, eĉ ne redonis la monon [25]; antikvaj moneroj [26]; eldono de moneroj kaj monbiletoj [27]; monerstampejo [28]; monerigi ĉekon.
angle:
 coin
beloruse:
 манэта
bretone:
 pezh moneiz
bulgare:
 монета
ĉeĥe:
 drobné mince, mince, peníz
france:
 pièce de monnaie
germane:
 Münze, Geldstück
hispane:
 moneda
hungare:
 pénzérme
indonezie:
 uang receh
nederlande:
 muntstuk, munt
perse:
 سکه
pole:
 bilon, moneta
rumane:
 bucată, monedă
ruse:
 монета
slovake:
 minca, peniaz
svede:
 mynt
tibete:
 སྒོར་མོ་
ukraine:
 монета

monereto

EKON Malgrandvalora monero: malferminte denove sian monujon, ŝi kalkulis la moneretojn, kiuj restis en ĝi post la faritaj aĉetoj Marta ; monereto de feliĉo BdV .
beloruse:
 дробная манэта
bretone:
 moneiz bihan
france:
 petite monnaie, piècette
germane:
 kleine Münze, kleines Geldstück
hungare:
 aprópénz
perse:
 پول خرد
pole:
 grosik, szeląg
rumane:
 bănuţ, para
ruse:
 мелкая монета

*monujo

Poŝo aŭ saketo destinita por kunporti monerojn: en la poŝo de mia pantalono mi portas monujon [29]; la vidvino metis la manon en la poŝon kaj eltiris monujon, kiu enhavis kelke da monpaperetoj Marta ; Tolstoj haltis kaj donis el sia monujo du arĝentajn monerojn [30].
29. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §40
30. V. Langlet: Vojaĝimpresoj, 1895
angle:
 wallet, handbag, purse
beloruse:
 каліта, кашалёк
bretone:
 doug-moneiz
bulgare:
 портмоне
ĉeĥe:
 peněženka
ĉine:
 钱包 [qiánbᗑo]
france:
 porte-monnaie
germane:
 Geldbeutel, Geldtasche, Brieftasche, Portemonnaie
hispane:
 monedero
hungare:
 erszény, pénztárca
indonezie:
 dompet
nederlande:
 portemonnee
perse:
 کیف پول
pole:
 portfel, portmonetka
rumane:
 portofel
ruse:
 кошелёк, портмоне
slovake:
 peňaženka
turke:
 cüzdan
ukraine:
 гаманець, гаман, портмоне

senmona

Ne havanta monon: kiam la poeto Paul Verlaine estis senmona kaj tamen soifa, la kelneroj en la latina kvartalo akceptis porpage ĵus verkitan versaĵon [31]; meditoj pri senmonaj tempoj [32]; liaj lastaj vivojaroj pasis en instituto por senmonaj maljunuloj [33]; senmonaj studentoj kelkfoje ŝtele enbusiĝas por eviti aĉeti bileton [34].
angle:
 broke
beloruse:
 безграшовы
bretone:
 diarc'hant
ĉeĥe:
 nesolventní
france:
 désargenté, sans-le-sou
germane:
 abgebrannt, pleite
hungare:
 pénztelen
nederlande:
 blut
perse:
 بی‌پول
pole:
 bez pieniędzy
rumane:
 fără bani
ruse:
 безденежный
slovake:
 bez peňazí
ukraine:
 без грошей, голий, безгрішний

senmonigi

Senigi je mono: tute senmonigis min infanteria kapitano, tiel, ke la hotelmastro volis jam meti min en malliberejon [35]; maksimumfilatelo ‐ nova maniero senmonigi la filatelistojn [36]. VD:elsuĉi, senhavigi
beloruse:
 абязгрошыць, пазбавіць грошай
france:
 dépouiller, détrousser
germane:
 um sein Geld bringen, das Geld aus der Tasche ziehen, abzocken, berauben
hungare:
 pénzétől megfoszt
nederlande:
 van zijn/haar geld beroven
pole:
 doprowadzić do braku pieniędzy, zgrać
rumane:
 duce la lipsa banilor

bitmono

EKON Mono disponebla nur en nemateria, bita formo, sen la garantio de iu ŝtata banko: neatendita estis la anonco en aŭgusto de Utility Settlement Coin, projekto por nova bitmono subtenata de i.a. la germana Deutsche Bank kaj la svisa UBS [37].
37. R. Rotsaert: Bitcoin: tri jarojn poste, Monato, 2016-11, p. 21-22a
beloruse:
 крыптавалюта
france:
 cryptomonnaie, monnaie virtuelle
pole:
 kryptowaluta, wirtualna waluta
rumane:
 criptomonedă, valută virtuală

elaĉeta mono

Monsumo donata kiel kompenso por liberigo de ostaĝo: liaj amikoj kolektis grandajn sumojn, ĉar preskaŭ nekredebla estis la elaĉeta mono, kiu estis postulata [38]; se la dediĉinto volos elaĉeti sian domon, tiam li aldonu kvinonon de la mono [39]; leĝo koncerne forrabon de libereco kun aŭ sen postulo de elaĉeta mono [40]; pro la fakto, ke Priklopil ne postulis elaĉetan monon, li povus esti kondamnita laŭ la nun valida leĝo al maksimume dek jaroj da malliberigo [41].
angle:
 ransom
beloruse:
 выкуп
bulgare:
 откуп
france:
 rançon
germane:
 Lösegeld
hispane:
 rescate
nederlande:
 losgeld
perse:
 فدیه
pole:
 pieniądze na wykup
rumane:
 bani de răscumpărare
ruse:
 выкуп

Internacia Mona Fonduso (IMF)

ManPol
EKON Speciala organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj, kiu kontrolas la internacian valutosistemon kaj provas ekvilibrigi la kreskadon de la monda komerco: en Prago okazis la 55a jarkunsido de Internacia Mona Fonduso kaj de Monda Banko (MB), kun kunvenoj de ministroj pri financo, fakaj seminarioj, prelegoj, konferencoj, ktp. [42]; Internacia Mona Fonduso (IMF) kaj Monda Banko (MB) altrudadis al malriĉaj landoj „politikon de strukturaj reformoj” [43].
angle:
 International Monetary Fund, IMF
beloruse:
 Міжнародны валютны фонд, МВФ
bretone:
 Font Moneizel Etrevroadel, FME
france:
 Fonds Monétaire International, FMI
germane:
 Internationale Währungsfonds, IWF
hispane:
 Fondo Monetario Internacional, FMI
hungare:
 Nemzetközi Valutaalap, IMF
indonezie:
 Dana Moneter Internasional, IMF
nederlande:
 Internationaal Monetair Fonds, IMF
perse:
 صندوق بین‌المللی پول
pole:
 Międzynarodowy Fundusz Walutowy
portugale:
 Fundo Monetário Internacional, FMI
rumane:
 Fondul Monetar Internațional
ruse:
 Международный Валютный Фонд, МВФ

poŝmono

Mono donata al iu, ekzemple al infano, por ĉiutagaj malgrandaj elspezoj: mi eĉ ricevis ĉiusemajne poŝmonon [44]; li postulis ke ŝi […] redonu la monon al la panjo, repagante ĉiusemajne unu pencon el sia poŝmono [45]; por kelkaj, sendube, parlamenta salajro signifas nuran poŝmonon [46].
44. Emil: Decidema mi ĉiam estas, en: Vivprotokoloj, 2009
45. Monato, Albisturo Kvinke: Sekretoj de la konfesejo
46. Monato, Paul Gubbins: Unu regulo por riĉuloj, dua regulo por malriĉuloj
angle:
 pocket money, allowance
beloruse:
 кішэнныя грошы
france:
 argent de poche
germane:
 Taschengeld
nederlande:
 zakgeld
pole:
 kieszonkowe
rumane:
 bani de buzunar
ukraine:
 кишенькові (гроші), гроші на дрібні витрати

restmono

Mono, kiun oni rericevas post pago de tro granda sumo, ekz. paginte per monbileto, rericevante monerojn: komenciĝos transira periodo, kiam en la lando oni povos pagi per du valutoj, tamen restmono estos redonata nur en eŭroj [47].
angle:
 change
beloruse:
 рэшта (грошай)
germane:
 Wechselgeld, Restgeld
hispane:
 cambio, vuelta
nederlande:
 wisselgeld
pole:
 reszta
rumane:
 rest, odihnă

studmono

PED Monhelpo donata al studento por la vivbezonoj: la ŝtata studmono subite sufiĉis por nenio, sed kun la helpo de la gepatroj li elturniĝis, kaj povis daŭrigi la studojn [48].
48. K. Kniivilä: Homoj de Putin, 2016
beloruse:
 стыпэндыя
france:
 bourse étudiante
pole:
 stypendium studenckie
rumane:
 bursă studențească

ŝparmono

Mono kolektata por pli posta uzo: centoj da familioj seniĝis je sia tuta ŝparmono [49]; tiel alta estas la geedziĝa konsumo, ke per sia propra ŝparmono la novgeedzoj ne povas ĝin kovri [50]; ŝparmonujo [51].
beloruse:
 ашчаджанні, ашчаджаныя сродкі
france:
 épargne
germane:
 Spargeld ŝparmonujo: Sparbüchse.
pole:
 oszczędności {pl}
rumane:
 economisire

trinkmono

Mondonaco al servisto, kelnero ktp: portu pacience la ŝarĝon, kiam ni venos hejmen, mi donos al vi bonan trinkmonon [52]; al la alportanta servanto li neniam donadis trinkmonon FK ; popularas tamen kelnerado (pro trinkmono) [53]. SUP:gratifiko
angle:
 tip
beloruse:
 чаявыя, гасьцінец (грошы)
ĉeĥe:
 diškrece, spropitné
france:
 pourboire
germane:
 Trinkgeld
hispane:
 propina
hungare:
 borravaló
indonezie:
 tip, persen
nederlande:
 fooi
pole:
 napiwek
rumane:
 bacșiș
ruse:
 чаевые
slovake:
 prepitné
ukraine:
 чайові

monavida

Tre deziranta monon en ĉiuj cirkonstancoj, profitema: la Fariseoj ankaŭ, kiuj estis monavidaj, aŭdis ĉion tion, kaj ili lin mokis [54]; skandaloj pro […] degenerinta viando, kiun, spite al danĝero por sano de homoj, monavidaj kapitalistoj vendis [55]; profiti daŭre vendante novajn kartoĉojn ŝajne ankoraŭ ne sufiĉas por la monavida industrio, oni trompas la klientojn vendante ne tute plenajn kartoĉojn [56]. VD:avara, mamono.
54. La Nova Testamento, Luko 16:14
55. Monato, S. Maul: Kapitalista moralo
56. Monato, L. Van de Velde, R. Rotsaert: Konsumantoj agitiĝas kaj konsciiĝas
angle:
 greedy
beloruse:
 сквапны, скваплівы, хцівы (на грошы)
france:
 cupide, intéressé (par l'argent)
germane:
 geldgierig
hungare:
 pénzéhség
nederlande:
 gierig, geldzuchtig
perse:
 پول‌پرست، پول‌دوست
pole:
 żałujący grosza, skąpy
rumane:
 regretând un ban, zgârcit

monavidulo

Homo, kiu tre deziras monon, kiu ĉiam serĉas monan profiton: li ne estas ia spekulanto, nek monavidulo [57].
57. H. Laxness, trad. B. Ragnarsson: Sendependaj homoj, 2007
beloruse:
 хцівец (на грошы)
france:
 accapareur, profiteur
pole:
 chciwy (na pieniądze), skąpiec
rumane:
 lacom (pentru bani), avar

monfalsisto

EKON Tiu kiu fabrikas kontraŭleĝe senvaloran monon, kiu trompe imitas la oficialan: Peter Ritter von Bohr (1773–1847), aŭstra pentristo entreprenisto kaj monfalsisto [58]; William Chaloner – sukcesa brita monfalsisto, kondamnita de Isaac Newton kaj pendumita [59].
angle:
 counterfeiter
beloruse:
 фальшываманэтчык, падробшчык грошаў
bretone:
 falsvoneizer
ĉeĥe:
 padělatel peněz, penězokazec
france:
 faux-monnayeur
germane:
 Geldfälscher, Fälscher
hispane:
 falsificador
hungare:
 pénzhamisító
nederlande:
 valsmunter
perse:
 جاعل (سکه، اسکناس)
pole:
 fałszerz
rumane:
 falsificator
ruse:
 фальшивомонетчик
slovake:
 peňazokaz
ukraine:
 фальшивомонетчик

administraj notoj