*hav/i PV

*havi

(tr)
1.
Esti kun io ĉe si; porti ĉe si: mi jam havas mian ĉapelon, nun serĉu vi vian [1]; kelkajn florojn […] ŝi havis en la mano BdV ; mi volas doni al vi tri, sed havas nur kvinkopekon VojaĝImp ; ili starigis du teksilojn, […] sed havis nenion sur la teksiloj [2]; [li] havis sian bastonon en la mano kaj la tornistron sur la dorso [3]; la prunelarbo havis sur si ankoraŭ fruktojn [4].
2.
Disponi pri io kiel propraĵon; posedi: mono havata estas pli grava ol havita [5]; ĉu vi havas korktirilon, por malŝtopi la botelon [6]? kiam mi havos vian respondon, mi sendos al vi la libreton UL ; tiam [vi] havos plenan vortaron kaj povos tute libere uzi la lingvon DL ; mi havas en mia plumujo du plumingojn sen plumoj DL ; novajn vestojn [mi] havas en sufiĉa nombro DL ; mi havas tro malmulte da tempo ADL ; vi ne havos per kio pagi [7]; mi havas (ricevis) mian bonan humoron [de mia patro] [8]; (figure) kion vi havas por diri al mi [9]? por ĉiu demando oni havas pretan respondon [10].
3.
Esti karakterizata de io konkreta, elmontri kiel propraĵo en sia konsisto: tiu libro havas sesdek paĝojn [11]; la diamanto havas belan brilon [12]; li havas belajn vangharojn DL ; la tuta libro havos 5-6 kajerojn DL ; [tie] ĉiu fenestro havas balkonon DL ; la klubo Aŭroro havas ankaŭ virinojn [13]; Volapük havas la rusan vorton „ibo[14]; ni havas konstantajn kursojn de Esperanto, ni havas belan gazeton esperantan [15]; (frazaĵo) ŝi havis du maldekstrajn piedojn (ofte stumblis) BdV .
4.
Esti karakterizata de io abstrakta; esti ...a; esti en ia stato; sperti iun senton: tiu ĉi rivero havas ducent naŭdek kvar kilometrojn da longo DL ; li havas bonan koron DL ; kion havis mi plej karan ― la junecon UL ; kian aĝon vi havas DL ? multaj legantoj propran juĝon ne havas DL ; la afero tute ne havas estontecon DL ; ili nur havas la celon montri al mi la erarojn DL ; kun kiu mi havas la honoron paroli? DL ; [jen] malsaĝa kredo, ke esti homo havas ian gravan signifon DL ; mi ne havis la intencon eldoni aŭtore plenan vortaron ADL ; [li] videble havis multe por fari BdV ; li havis nur tre malafablan opinion pri ŝia prudento BdV ; ŝi nenion havas kontraŭ tio ke li ŝin forgesu BdV ; havu ĝojon de la edzino [16]; tiu vorto havas signifon de mezuro [17]; nia kongreso havas nenion komunan kun aferoj politikaj [18].
5.
Esti en interrilato, en kunestado kun: estus por mi granda plezuro havi vin apud mi DL ; tian dancanton ŝi ankoraŭ neniam havis DL ; la virino […] havis tri malgrandajn infanojn kun si VojaĝImp ; vidvino havis du filinojn [19]; miaj fratoj havis hodiaŭ gastojn [20]; ni havas diversajn servantojn: kuiriston, ĉambristinon, infanistinon kaj veturigiston [21].
6.
Ĝenerale interrilati kun io: de l’ mateno ĝis la vespero oni havis tie la tutan varmegon de l’ suno DL ; tie ĉi havis lokon la granda batalo BdV ; ni ambaŭ nun la unua fojo havis okazon paroli VojaĝImp ; vespere ni havos balon [22]; ni havas hodiaŭ tre belan veteron [23]; (frazaĵo) kiun daton ni havas hodiaŭ [24]?
1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 18
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La novaj vestoj de la reĝo
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Vojkamarado
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
5. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 22
6. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 34
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 22:27
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Bona humoro
9. La Nova Testamento, La agoj 23:19
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XXIII
11. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 14
12. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 40
13. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 1. Vortfarado
14. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 4. Vortaroj
15. Paroladoj de Zamenhof, 12. Jan. 1904, Gramofona parolado de okaze de la unua datreveno de la fondo de la Londona Esperanto-Klubo
16. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 5:18
17. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 32
18. Zamenhof: Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève, 1906
19. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 11
20. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 18
21. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 37
22. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La novaj vestoj de la reĝo
23. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Sterkskarabo
24. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 12
afrikanse:
 het
albane:
 kam
amhare:
 አላቸው
angle:
 have 1. wear, carry 2. own
arabe:
 ديك
armene:
 ունենալ
azerbajĝane:
 var
beloruse:
 мець
bengale:
 আছে
birme:
 ရှိ
bosne:
 imaju
bulgare:
 имам (por 'ne' vidu nehavi)
ĉeĥe:
 mít, vlastnit
ĉine:
 有 [yǒu]
dane:
 har
estone:
 olema
eŭske:
 dute
filipine:
 mayroon
france:
 avoir, avoir (sur soi), posséder, contenir, porter (avoir sur soi) kiun daton ni ~as: quelle date sommes-nous?.
galege:
 ten
germane:
 haben kiun daton ni ~as: welches Datum haben wir?.
greke:
 έχω
guĝarate:
 છે
haitie:
 gen
haŭse:
 da
hinde:
 है
hispane:
 tener
hungare:
 van neki, bír (van neki)
igbe:
 nwere
indonezie:
 punya, mempunyai
irlande:
 
islande:
 hafa
itale:
 avere 1. avere addosso, portare 2. avere, possedere
japane:
 持っている
jave:
 duwe
jide:
 האָבן
jorube:
 ni
kanare:
 ಹೊಂದಿವೆ
kartvele:
 აქვს
katalune:
 tenir
kazaĥe:
 бар
kimre:
 wedi
kirgize:
 бар
kmere:
 មាន
koree:
 
korsike:
 avè
kose:
 kuba
kroate:
 imati
kurde:
 hebûn
latine:
 habent
latve:
 ir
laŭe:
 ມີ
litove:
 turėti
makedone:
 имаат
malagase:
 manana
malaje:
 mempunyai
malajalame:
 ഞങ്ങൾക്കുണ്ട്
malte:
 jkollhom
maorie:
 e
marate:
 आहे
monge:
 muaj
mongole:
 байна
nederlande:
1. dragen 2. hebben 3. hebben 4. hebben 5. hebben 6. hebben
nepale:
 
njanĝe:
 ndi
okcidentfrise:
 dit
okcitane:
 aver
panĝabe:
 ਹੈ
paŝtue:
 لري
pole:
 mieć
portugale:
 ter, haver, possuir 1. ter 2. possuir
ruande:
 kugira
ruse:
 иметь
samoe:
 iai
sinde:
 آهي
sinhale:
 ඇති
skotgaele:
 tha
slovake:
 mať, vlastniť
slovene:
 imajo
somale:
 leeyihiin
ŝone:
 vane
sote:
 ba le
sunde:
 ngabogaan
svahile:
 na
taĝike:
 доранд
taje:
 มี
tamile:
 வேண்டும்
tatare:
 бар
telugue:
 కలిగి
tibete:
 ཡོད་
tokipone:
 jo
ukraine:
 мати
urdue:
 ہے
uzbeke:
 bor
vjetname:
 
volapuke:
 labön
zulue:
 abe

-hava

Havanta… (uzata kiel sufikso): la arboj folihavaj estis vestitaj nur en somero [25]; citrono estas frukto flava, agrabla, kvankam acidhava [26]; fremdaj barbhavaj vizaĝoj RBa ; ili sidiĝis sur la muskhavan deklivon KPr ; lin oni elpelis kiel ŝteliston, kaj devigis kuŝiĝi nokte sub la ĉielo stelhava KPr ; mi esperas, ke la venontan jaron mi tenos super la baptujo belan tre rozkoloran kaj tre vanghavan bubon ChL ; mi havis maljunan onklon, idiotan kaj manihavan ChL .
Rim.: Ofte sufiĉas „-a“ aŭ „-eca“: barbhava vizaĝo → barb(ec)a vizaĝo, arbo folihava → arbo folia ktp. Se la priparolata afero havas multe da io, oni prefere uzu „-riĉa“, aŭ „-plena“: sabloriĉa bordo, stelplena ĉielo. „-hava“ oni uzas precipe, se la koncerna afero havas ion, sed ne konsistas plene el ĝi, ekz-e vitrohava skatolo ja havas vitron, eble en la kovrilo, sed ne konsistas tute el vitro, kiel sugestus vitr(ec)a skatolo. Tiusence oni povas uzi ankaŭ „kun-“ prefikse: kunsufiksa vorto, kunfolia arbo, kunŝtona vojo. Vidu: kun-1, plena, riĉa, -oz.

havaĵo, havo

EKON
Tio, kion oni posedas: mia filino pli volas homon sen havaĵo, ol havaĵon sen homo FK ; li havis vastan dometon, multon da tero, bruto kaj ĉia havo FK ; en tiu ĉi jaro li jam havis tempon fordrinki sian tutan havon kaj la havon de sia edzino FK ; havo, kiun vi rabis de malriĉuloj, estas en viaj domoj [27]; ili trovis ĉe ili multe da havaĵo, vestoj, kaj multekostaj objektoj [28]; ilia havo estis tiel granda, ke ili ne povis loĝi kune [29]; li pakis sian malgrandan havaĵon, kaŝis en sia zono sian tutan heredaĵon, kiu konsistis el kvindek spesmiloj [30]; forportu vian pakaĵon kaj havaĵon PrV ; malpli da havo, malpli da zorgoj PrV ; pri havo najbara oni estas malavara PrV . VD:apartenaĵo, posedo, propraĵo, proprietaĵo
angle:
 asset, possession, property
beloruse:
 маёмасьць
ĉeĥe:
 jmění, majetek
france:
 avoir (ce que l'on a), bien (ce que l'on a), fortune (ce que l'on a)
germane:
 Habe, Habseligkeit
hispane:
 posesión
hungare:
 vagyon, jószág (vagyon)
nederlande:
 bezit
pole:
 majątek, dobytek, mienie
portugale:
 bem (propriedade)
rumane:
 proprietate
ruse:
 имущество
slovake:
 majetok
taje:
 ทรัพย์สิน
tibete:
 ཅ་ལག་
tokipone:
 jo
ukraine:
 майно

havebla

Kiun oni povas iel havi, disponebla, uzpreta: la Gazeto de Anoncoj estas havebla por ĉiuj [31]; firma ofico […] ne estas absolute nehavebla, sed ĝi ne estas ankaŭ facila Marta ; [tiuj] benindaj aferoj […] tiam estis haveblaj nur por la riĉuloj Tor ; mi serĉrigardis la gazetajn reklamojn por havebla laboro KrM ; ĉiuj menciitaj publikaĵoj estas ankoraŭ haveblaj [32]; mi provis esprimi la ideon per la haveblaj elementoj BonaLingvo .
31. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Bona humoro
32. I. Lapenna: Por pli efika informado, 1974
ĉeĥe:
 dostupný, k dostání
france:
 accessible (qu'on peut avoir), disponible (qu'on peut avoir)
germane:
 verfügbar, zu bekommen, zu beschaffen
slovake:
 dostupný
taje:
 มีพร้อม
ukraine:
 такий, що його можна купити, дістати, одержати, доступний, досяжний

havema

Tre deziranta havi, avida; ĉi knabo faros ĉion, kion tiu havema virino volas ke li faru [33].
33. trad. P. Oudejans: La Vojaĝo de Ĉihiro, 2009
france:
 jaloux, possessif
germane:
 gierig, besitzgierig

havenda

Tia, ke oni devas ĝin havi: necesaĵoj ne plu limiĝos al kion ni antaŭe nomis – domoj kaj vestaĵoj kaj ŝuoj – sed ankaŭ pentrado estos havenda, kaj brodado Rsp ; la libro estas nepre havenda por homoj interesiĝantaj pri la eŭropa dramverka arto [34]. SIN:bezona, necesa, nemalhaveblaVD:nepra, nemankigebla
34. La Ondo de Esperanto, 2000, No 1 (63)
germane:
 unentbehrlich, von Nöten
taje:
 ต้องมี

havigi

Helpi al iu, por ke li ricevu aŭ atingu ion, alporti, doni, liveri: grenon kaj moston mi havigis al li [35]; Jozef havigis panon al sia patro [36]; [li] havigis al si (akiris) ĉaron kaj ĉevalojn kaj kvindek virojn [37]; [li] havigis al li la favoron de la estro de la malliberejo [38]; havigu al mi iom da mono, li diris [39]; li ilin poste petis, ke ili havigu (venigu) al li droŝkon [40]; ni havigos al vi konstantan oficon [41]; li volonte havigus al […] lia kamaradaro solidan vipadon Fab3 ; kia knabino ŝi estas! ŝi havigas al mi multe da ĝojo [42]; [tio] certe ne rehavigus al la maljunulo la sanon [43]; la fiŝkaptistojn ĉe ilia albordiĝo ili akceptas kun varma biero kaj havigas (regalas, surtabligas) al ili manĝaĵon [44]; oni min tie ne akceptis, ĉar […] mi ne havigas konfidon Marta ; per ĉiutaga senripoza penado sukcesis la gepatroj havigi al siaj infanoj plenan edukadon VivZam . VD:disponigi, provizi1
angle:
 provide with, get for, procure
ĉeĥe:
 dosáhnout, obstarat, opatřit, poskytnout, pořizovat, pořídit, zjednat
france:
 fournir, faire obtenir, procurer, pourvoir (de), conférer
germane:
 verschaffen, geben, aushändigen, besorgen, beschaffen
hispane:
 proporcionar
hungare:
 szerez (ad), juttat (ad), ad
itale:
 fornire, procurare, far avere
nederlande:
 verschaffen, bezorgen, leveren
pole:
 dostarczać, udzielać, użyczać, dawać, pomagać w uzyskaniu
portugale:
 obter, arranjar
ruse:
 предоставить
slovake:
 nadobudnúť, získať
tibete:
 སྟེར་
ukraine:
 надавати, виділяти, доставляти (кому-н.), здобувати (для кого-н.)

enhavi

(tr)
1.
Havi en si: li esprimis la deziron, ke lia verko […] enhavu ankaŭ parton Esperantan PrV ; la kesteto […] enhavis la orajn objektojn [45]; li trovis, ke ĝi enhavas laŭpeze kikaron da oro [46]; siklo enhavas dudek gerojn [47]; niaj grenejoj estas plenaj, enhavas sufiĉe da greno de ĉiu speco [48]; viaj respondoj enhavas nur malĝustaĵojn [49]; [tiu] ideo […] krom malsaĝaĵo enhavas ja nenion FK ; ni ĉiuj laboros sur […] tiu fundamento enhavanta la tutan gramatikon kaj la pli grandan parton de l' vortoj, kiuj en la parolado estas renkontataj DL ; la kreskaĵo enhavas en si multe da amelo FK ; ĝia gusto enhavas la maldolĉecon […] kaj la dolĉecon FK . VD:ampleksi, enfermi, enkalkuli, enteni, envolvi
2.
MATMatVort (pri aro) Havi en si kiel elementon: la malplena aro enhavas neniun elementon; la aro de naturaj entjeroj ne enhavas ĉiujn diferencojn de du ajnaj elementoj de ĝi. VD:aparteni, inkluzivi.
afrikanse:
 bevat
albane:
 përmbaj
amhare:
 ይዘዋል
angle:
1. contain, comprise, hold 2. contain (elements)
arabe:
 تحتوي على
armene:
 պարունակել
azerbajĝane:
 ehtiva
beloruse:
 зьмяшчаць, трымаць, утрымліваць
bengale:
 ধারণ
birme:
 ပါဝင်
bosne:
 sadrže
ĉeĥe:
 obsahovat
dane:
 indeholder
estone:
 sisaldama
eŭske:
 eduki
filipine:
 may
france:
1. contenir (renfermer, avoir une certaine capacité), renfermer (contenir), comporter, comprendre (contenir) 2. contenir (comme éléments, math.)
galege:
 conteñen
germane:
1. enthalten 2. enthalten (Elementen)
greke:
 περιέχω, περιλαμβάνω
guĝarate:
 સમાવે
haitie:
 gen ladan
haŭse:
 dauke da
hinde:
 होते हैं
hispane:
 contener (en sí)
hungare:
1. tartalmaz, van benne 2. tartalmaz (elemet)
igbe:
 nwere
irlande:
 go bhfuil
islande:
 innihalda
itale:
 contenere
japane:
 含む
jave:
 ngemot
jide:
 אַנטהאַלטן
jorube:
 ni awọn
kanare:
 ಹೊಂದಿರಬೇಕು
kartvele:
 შეიცავს
katalune:
 cabre
kazaĥe:
 болу
kimre:
 cynnwys
kirgize:
 камтылган
kmere:
 មាន
koree:
 포함
korsike:
 cuntena
kose:
 ziqulethe
kroate:
 sadrže
kurde:
 bêdengman
latine:
 continent
latve:
 satur
laŭe:
 ບັນຈຸ
litove:
 būti
makedone:
 содржи
malagase:
 dia ahitana
malaje:
 mengandungi
malajalame:
 അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്
malte:
 fihom
maorie:
 kei roto i
marate:
 असतात
monge:
 muaj
mongole:
 агуулсан
nederlande:
 bevatten
nepale:
 समावेश
njanĝe:
 ali
okcidentfrise:
 befetsje
okcitane:
 claure
panĝabe:
 ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ
paŝtue:
 لري
pole:
 zawierać
portugale:
 conter, encerrar em si
ruande:
 birimo
ruse:
1. содержать 2. содержать (элементы)
samoe:
 o loo aofia ai
sinde:
 تي مشتمل
sinhale:
 අඩංගු
skotgaele:
 tha
slovake:
 obsahovať
slovene:
 vsebujejo
somale:
 ka koobnaan
ŝone:
 takura
sote:
 na le
sunde:
 eusian
svahile:
 vyenye
taĝike:
 дар бар гирад
taje:
 มี
tamile:
 கொண்டிருக்கிறது
tatare:
 эчендә
telugue:
 కలిగి
tokipone:
 jo
ukraine:
 містити
urdue:
 پر مشتمل ہے
uzbeke:
 o’z ichiga olgan
vjetname:
 chứa
zulue:
 aqukethe

enhavo

Tio, kio estas enhavata: Jehu skribis leterojn […] kun la sekvanta enhavo […] [50]; [en] la sciigo pri la morto de la frato, estis ankaŭ komunikita la enhavo de la testamento [51]; la vorton „sola“ Gerda komprenis tro bone, kaj ĝian tutan enhavon ŝi sentis tre profunde [52]; li havas plenan ŝrankon da arĝentaĵoj, ne kalkulante la enhavon de la sekretaj fakoj [53]; tiuj lumaj bildoj […prezentas] la enhavon de tuta vivo [54]; la pli aĝaj jam postulas historiojn kun pli profunda enhavo [55]; diveni la enhavon de la interparolado [56]; TIP tabelo de la enhavo FK , enhavtabelo EeP . VD:enteno, esenco
angle:
 assets, contents, property
beloruse:
 зьмест, зьмесьціва
ĉeĥe:
 objem, obsah
france:
 contenu, teneur (contenu)
germane:
 Inhalt
greke:
 περιεχόμενο
hispane:
 contenido
hungare:
 tartalom
itale:
 contenuto
nederlande:
 inhoud
pole:
 zawartość, treść
portugale:
 conteúdo
ruse:
 содержание
slovake:
 náplň, obsah
taje:
 สิ่งที่อยู่ข้างใน, สารบัญ
ukraine:
 зміст, вміст

enhaveco

Kvanto, kiun enhavas aŭ povas enhavi io: lavmaŝino kun enhaveco de ses kilogramoj [57]; viaj pulma enhaveco kaj muskola forto certe estas multe pli grandaj ol ĉe la aliaj knabinoj, kiujn li atakis ChM . VD:kapacito, volumeno3
angle:
 capacity, tonnage
beloruse:
 умяшчальнасьць, ёмістасьць
ĉeĥe:
 kapacita
france:
 capacité, contenance
germane:
 Inhalt (Volumen), Fassungsvermögen, Tonnage
hispane:
 capacidad
hungare:
 befogadóképesség, kapacitás
nederlande:
 inhoud (volume)
pole:
 zawartość, pojemność
portugale:
 capacidade
ruse:
 вместимость
slovake:
 kapacita
ukraine:
 місткість

kunhavi

(tr)
1.
Havi komune: sed tiun opinion mi ne kunhavas, ĉar ĝi estas tute erara [58]; ili rediras ke ni kunhavas kun la ĉimpanzo 98,5 % de la DNA [59]. SIN:dividi4, partumi1
2.
Havi preta ĉe la mano, kune kun si, sur si: kontroli, ĉu li ne kunhavas armilon [60]; mi kunhavas mian malnovan maristodokumenton [61]; ni kunhavas ĉion necesan InfanTorent2 ; ili kunhavis tri sklavojn firme ligitajn Rob ; post multaj jaroj ili atingas postenon, kiu kunhavas iom da aŭtoritateco KrM .
58. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ĉio sur sian ĝustan lokon!
59. Le Monde diplomatique en Esperanto
60. H. Sienkewicz, tr. Lidia Zamenhof: Quo vadis, Ĉap. 11a
61. Mortula ŝipo, Ĉap. 37a
germane:
1. teilen (gemeinsam haben), gemeinsam haben 2. dabei haben, mit sich führen
ruse:
1. совместно владеть, разделять 2. иметь с собой, иметь при себе

malhavi

(tr)
Ne havi ion, kio kutime ĉeestas kaj kiu do mankas: paro de mizeruloj […], kiuj malhavas hejmon kaj estas pli malriĉaj ol birdoj en siaj nestoj VojaĝImp ; la franĝoj, kiujn malhavis la trosimpla, trosobra, purega, blanka bluzo, ŝajnis svingpendi ĉe la lango de la [lispanta] virino [62]; li restis ĉe la opinio, ke li povas perfekte malhavi virinon [63]. la homan kunecon sur la tero oni ne povas malhavi HsT ; tiu ĉi priskribo de Elinjo malhavas la plej minimuman kvanton de la originaleco LGA ; li estus punita laŭ la dramaj reguloj, por ke li malhavu emon future al similaj perfortaj agadoj VaK .
afrikanse:
 mis
albane:
 humbas
amhare:
 ናፍቆት
angle:
 lack, miss, be wanting
arabe:
 ملكة جمال
armene:
 վրիպել
azerbajĝane:
 darıxmaq
beloruse:
 ня мець, быць пазбаўленым
bengale:
 মিস্
birme:
 လွမ်း
bosne:
 promašaj
ĉeĥe:
 nemít, postrádat
dane:
 miss
eŭske:
 miss
filipine:
 tamaan
france:
 manquer (de), se passer (de), se dispenser (de)
galege:
 señorita
germane:
 entbehren, missen
guĝarate:
 ગુમ
haŭse:
 kuskure
hinde:
 मिस
hispane:
 carecer de
hungare:
 nélkülöz (nincs neki) , nincs neki
igbe:
 igafe ihe
irlande:
 chailleann
islande:
 sakna
japane:
 ミス
jide:
 פאַרפירן
jorube:
 padanu
kanare:
 ಮಿಸ್
kartvele:
 მენატრება
kazaĥe:
 сағыну
kirgize:
 кечигүү
kmere:
 បាត់
koree:
 미스
korsike:
 ilu
kose:
 khumbula
kroate:
 propustiti
kurde:
 revandin
latine:
 requisierit
laŭe:
 ພາດ
litove:
 praleisti
makedone:
 Мис
malajalame:
 നഷ്ടപ്പെടുക
malte:
 jitilfu
maorie:
 pahemo
marate:
 न सापडणे
mongole:
 өнгөрөөх
nederlande:
 missen
nepale:
 मिस
njanĝe:
 abiti
okcidentfrise:
 misse
panĝabe:
 ਮਿਸ
paŝtue:
 ابۍ
pole:
 nie posiadać, być pozbawionym
portugale:
 não ter
ruse:
 не иметь
samoe:
 ela
sinde:
 آهين
sinhale:
 මම ඔයාට ආදරේ
slovake:
 núdzou, trpieť nedostatkom
slovene:
 gospodična
somale:
 daahid
ŝone:
 potsa
svahile:
 miss ya
taĝike:
 хайрхоҳи
taje:
 ขาด
tamile:
 மிஸ்
tatare:
 сагыну
telugue:
 మిస్
tibete:
 དྲན་
ukraine:
 міс
urdue:
 مس
uzbeke:
 kechikmoq
vjetname:
 bỏ lỡ

nehavo, nehavado

Stato de iu, kiu ne havas ion aŭ kiu posedas nenion: havo aŭ nehavo de longa barbo VivZam ; malpleniĝos la urboj pro nehavado de loĝantoj [64]; [ili] pekas […] nur pro nesufiĉa pripensado kaj pro nehavado de ia difinita programo [65]; nek malriĉeco, nek nehavado de tempo fermas al iu la orelojn por niaj paroloj [66]; kontraŭ nehavo eĉ juĝo silentas PrV ; malriĉigas ne nehavado, sed tro granda dezirado PrV ; de nehavanto eĉ reĝo nenion ricevos PrV . VD:manko, malabundo, malriĉeco, mizero
64. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 6:11
65. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Nefermita letero al s-ro de Beaufront.
66. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
germane:
 Besitzlosigkeit, Mangel, Fehlen
ukraine:
 брак, відсутність

nemalhavebla

Treege bezonata, nepra, nemankigebla: mi min demandas, kiel la polico povis funkcii, antaŭ ol dungi virinojn, vi estas nemalhavebla ChC ; ili estas nemalhaveblaj por la bona funkciado de la socio [67]; li estas poeto de momentaj natureventoj, […] esprimataj en lingvo afekcie resuma, kie ĉiu vorto estas nemalhavebla ero de la mozaika tuto EeP ; kapvestita per sia nemalhavebla konusa ĉapelo, kamparanino […] marŝas kun vekto lokita sur ŝiaj ŝultroj [68]; la „sanga parenceco“ […] estas nemalhavebla trajto de la balkanaj kaj alilokaj naciistoj-rasistoj [69]. VD:esenca, necesa, vivgrava
angle:
 indispensable
beloruse:
 неабходны (вельмі, абсалютна)
ĉeĥe:
 nepostradatelný
france:
 indispensable
germane:
 unentbehrlich
hispane:
 indispensable
hungare:
 nélkülözhetetlen
slovake:
 nepostrádateľný
ukraine:
 необхідний, такий, якого не можна не мати

senhavulo

Homo sen havo, mizerulo: ne faru maljustaĵon al […] malriĉulo kaj senhavulo [70]; ni aĉetos senhavulojn per mono kaj malriĉulon per paro da ŝuoj [71]; mi preferus esti servutulo laboranta por alia senhavulo Rsp ; kiu scias pri li? absoluta senhavulo Gmn ! ŝia vizaĝo ne estis tiel pala kaj maldika kiel ĉe la plimultaj el la senhavuloj [72].
70. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 24:14
71. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Amos 8:6
72. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
angle:
 indigent, pauper, poor person
beloruse:
 незаможны (наз.)
ĉeĥe:
 nemajetný čl.
france:
 indigent (subst.), nécessiteux (subst.)
germane:
 Habenichts, Besitzloser
hispane:
 desposeído
hungare:
 nincstelen, vagyontalan
itale:
 nullatenente, indigente
nederlande:
 armoedzaaier
pole:
 biedak, nędzarz
portugale:
 pobre, indigente
ruse:
 неимущий, нищий (сущ.)
slovake:
 nemajetný

senenhava

Malplena (plej ofte figursence), malgrava, sensenca, vanta: senenhava diskuto, argumento; ilia vizio estas senenhava, ilia antaŭdiro estas mensogo [73]; tiaj ideoj […] al la samtempuloj ŝajnas senenhava fantazio EE ; tio ĉi estas nur senenhava pseŭdo-scienca babilado EE ; vi atendas de mi ion oficialan, ion indiferentan, palan kaj senenhavan, kiel estas ordinare la oficialaj paroloj [74]; ofte de kaŭzo senenhava venas efiko plej grava PrV ; kial do vi parolas senenhavaĵon [75]? VD:fantazia, iluzia, kava, malplena, sensignifa, vanta
73. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 13:6
74. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
75. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ijob 27:12
angle:
 empty, hollow, vacant
beloruse:
 безьзьмястоўны
france:
 inconsistant (sans contenu), creux (fig., sans contenu), vain (sans contenu), vide (fig., sans contenu)
germane:
 gehaltlos, inhaltsleer, leer
hispane:
 sin contenido
hungare:
 tartalmatlan
nederlande:
 inhoudsloos
pole:
 bez zawartości, pusty, próżny
portugale:
 vazio, vão
ruse:
 бессодержательный
ukraine:
 беззмістовний

senhavigi

Senigi iun de lia havo: tio estas popolo prirabita kaj senhavigita [76]; ĉu por senhavigi nin vi invitis nin ĉi tien [77]? laŭ la ordono de la cezaro ĉiuj provincoj en Azio kaj Afriko estos senhavigitaj de siaj riĉaĵoj QuV . VD:ekspluati, elsuĉi, malriĉigi, perdigi, prirabi, priŝteli, ruinigi, senmonigi
angle:
 impoverish, deprive
beloruse:
 пазбавіць
ĉeĥe:
 zbavit majetku
france:
 dépouiller (déposséder) , déposséder
germane:
 berauben, beschlagnahmen
hispane:
 desposeer
hungare:
 megfoszt, kisemmiz
nederlande:
 beroven
pole:
 pozbawiać
portugale:
 desapossar, privar
ruse:
 лишить имущества
slovake:
 zbaviť majetku
ukraine:
 позбавляти майна, добра

senhaviĝi

Perdi sian havon: pro tiu terura brulego li tute senhaviĝis; senhaviĝos la riveroj, elĉerpiĝos kaj sekiĝos la kanaloj [78]. VD:bankroti, ruiniĝi
angle:
 become destitute, lose everything
beloruse:
 пазбавіцца, страціць
france:
 être ruiné, se retrouver sur la paille
germane:
 seine Habe verlieren
hispane:
 desposeerse
hungare:
 tönkremegy, elszegényedik
nederlande:
 zijn bezit verliezen
pole:
 pozbywać się
ruse:
 лишиться имущества

surhavi

(tr)
1.
Havi, porti sur si: kanapolito surhavanta molajn kusenojn kaj kovrilon el cervaj feloj Iŝtar ; li trovis […] kolekton da cilindroj, surhavantaj la komercan leĝaron de Ĥammu-rabi Iŝtar ; en neniu vazaĝo li povis ion legi, kaj ĉiuj nur surhavis iajn strangajn ridetojn QuV ; leteroj el eksterlando, surhavantaj glumarkojn aŭ aliajn indikojn en Esperanto, neniam atingis siajn adresatojn EeP .
2.
Havi kiel veston; porti1.b: li surhavis blankan, zonitan tunikon kun mallongaj manikoj Iŝtar ; la preterpasanto surhavis duonmilitan, duoncivilan veston Metrop ; la magnetofonon li surhavis, fiksitan per rimeno ChV ; la unusolan ringon, kiun Krasomila surhavis, ŝi oferis por la vivtenado [79]. VD:demeti2, surmeti2.
79. B. Němcová, trad. J. Vondroušek: Punita orgojlo, [2009?]
afrikanse:
 dra
albane:
 vesh
amhare:
 መልበስ
angle:
 have on, wear
arabe:
 ارتداء
armene:
 հագնել
azerbajĝane:
 taxmaq
beloruse:
 насіць (адзеньне)
bengale:
 পরিধান
birme:
 ဝတ်ဆင်
bosne:
 nose
ĉeĥe:
 mít na sobě, nosit
dane:
 slid
estone:
 kandma
eŭske:
 higadura
filipine:
 magsuot
france:
 porter (avoir sur soi), avoir (sur soi)
galege:
 desgaste
germane:
 anhaben, tragen
guĝarate:
 ભાષા
haitie:
 mete
haŭse:
 sa
hinde:
 पहनना
hispane:
 llevar, portar, llevar puesto (algo)
hungare:
 visel, hord
igbe:
 eyi
irlande:
 chaitheamh
islande:
 klæðast
japane:
 着用
jave:
 nyandhang
jide:
 טראָגן
jorube:
 wọ
kanare:
 ಭಾಷೆಗಳು
kartvele:
 აცვიათ
kazaĥe:
 кию
kimre:
 gwisgo
kirgize:
 кийүү
kmere:
 ពាក់
koree:
 착용
kose:
 nxiba
kroate:
 nosite
kurde:
 hilgirtin
latine:
 induere
latve:
 valkāt
laŭe:
 ໃສ່
litove:
 dėvėti
makedone:
 носат
malagase:
 mitondra
malaje:
 memakai
malajalame:
 ധരിക്കാൻ
malte:
 jilbsu
maorie:
 kakahu
marate:
 बोलता
monge:
 hnav
mongole:
 өмсөж
nederlande:
 aan hebben, dragen (aan hebben)
njanĝe:
 azivala
okcidentfrise:
 drage
panĝabe:
 ਪਹਿਨਣ
paŝtue:
 واغوندي
pole:
 mieć na sobie, nosić, ubierać
ruande:
 kwambara
ruse:
 носить (одежду)
samoe:
 fai
sinde:
 پائڻ
sinhale:
 ඇඳීමට
skotgaele:
 a ‘cur orra
slovake:
 mať na sebe, nosiť (šaty)
slovene:
 nosite
somale:
 xirtaan
ŝone:
 pfeka
sote:
 apara
sunde:
 make
svahile:
 kuvaa
taĝike:
 пӯшидан
taje:
 สวมใส่
tamile:
 அணிய
tatare:
 кием
telugue:
 ధరిస్తారు
ukraine:
 носити
urdue:
 پہننا
uzbeke:
 kiyish
vjetname:
 mặc
zulue:
 bagqoke

bonhava

Posedanta sufiĉan havon; povanta vivi komforte: mi havis feliĉon […] mi ĉiuflanke fariĝis tre bonhava [80]; la bonhava farunkomercisto […] aranĝis al si benkon, por tie sidi kaj rigardi la platan ondiĝantan grenkampon [81]; post kelke da minutoj ŝi troviĝis en kuirejo, kiu apartenis al vasta kaj bonhava loĝejo Marta ; konforme al la bonhaveco de la promesinto la pastro lin taksu [82]; ĉio atestis pri bonhaveco kaj bona gusto [83]; vestoj montrantaj bonhavecon Marta .
angle:
 well off, well to do
beloruse:
 заможны, маёмны, багаты
ĉeĥe:
 majetný, zámožný
france:
 aisé (riche)
hungare:
 vagyonos, jómódú
pole:
 sytuowany, dostatni
portugale:
 próspero
ruse:
 состоятельный, имущий
slovake:
 zámožný
taje:
 มีอันจะกิน
ukraine:
 заможний, маєтний

bonhavo

1.
Stato de iu bonhava: lia ofero apartenas al la Eternulo pro lia konsekriteco, krom tio, kion permesos al li lia bonhavo [84]; industrio, ekonomio kaj registaroj (per koncernaj leĝoj) ebligis al pli kaj pli multaj homoj bonfarton kaj certan bonhavon [85].
2.
EKON Disponebla havaĵo ĉe konto aŭ bilanco: TEĴA decidis donaci la restan bonhavon de ĉirkaŭ 2200 eŭroj al la Abonhelpa Fonduso de Monato [86]; oni elspionis iliajn kontojn kaj forĝiris la tutan bonhavon [87].
beloruse:
1. дастатак, дабрабыт 2. авуары, актывы
ĉeĥe:
 kredit, pohledávka na kontě
france:
1. aisance (richesse) 2. avoir (fin.)
germane:
1. Wohlstand 2. Guthaben
hungare:
1. jólét, jómód 2. követelés, betét, aktíva
nederlande:
1. welstand 2. tegoed
pole:
1. dostatek 2. majątek
ruse:
1. благосостояние, достаток 2. авуары
slovake:
 účtovná pohľadávka
taje:
1. ความมีอันจะกิน
ukraine:
 добро, майно

administraj notoj

kun~i: Mankas verkindiko en fonto.