*nokt/o

*nokto

1.
KAL Tiu parto de la diurno, dum kiu la suno estas sub horizonto kaj ne lumas al ni: en la nokto ni vidas la palan lunon kaj la belajn stelojn [1]; la nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo [2]; post la nokto venas mateno EE ; dek horojn en la tago ŝi kudradis, naŭ horojn en la nokto ŝi skribadis, unu horon ŝi pasigadis en interparolado kun la infano, kvar horojn ŝi dormadis Marta ; Dio nomis la lumon Tago, kaj la mallumon Li nomis Nokto [3]; estis pluvo sur la tero dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj [4]; la nokto proksimiĝis [5]; la nokto estis luma, ĉar leviĝis la luno [6]; senluna nokto [7]; regas ankoraŭ nokto sen luno, la mondo dormas [8]; post la mezo de la nokto [9]; la tutan nokton li ne povis dormi [10]; pasis la nokto [11]; la nokto jam finiĝas, kaj la tago alproksimiĝas [12]; ili trinkis ĝis malfrue en la nokto [13]; li nur pasigos tie tri noktojn [14]; surprizis min ĉi tie la nokto [15]; falis (komenciĝis) la nokto [16]; la apero de la nokto Hamlet ; kiam nokto vualas, ĉiuj koloroj egalas PrV ; Mil kaj unu noktoj ‐ la fama kolekto de arabaj fabeloj [17]; Bonan nokton al vi, sinjoro IK ; en nokto Kristonaska, Hamlet ; la tago de la somera tagnoktegaleco [18]; noktoĉapo [19]; nokton post nokto [li] laboradis sub la lampo pacience VivZam .
2.
(figure) Mallumo materia aŭ spirita: la nokto de la tombo; blindeco estas senfina nokto; nokto fariĝis en ŝia koro IK ; transe de l’ nokto eterna (post la morto) Ifigenio ; la nokto de la morto [20].
afrikanse:
nag
albane:
natën
amhare:
ለሊት
angle:
night
arabe:
الليل
armene:
գիշեր
azerbajĝane:
gecə
beloruse:
ноч
bengale:
রাত
birme:
bosne:
noć
bretone:
noz, nozvezh
bulgare:
нощ
ĉeĥe:
noc
ĉine:
夜 [yè], 宵 [xiāo]
dane:
nat
estone:
öö
eŭske:
gauean
filipine:
gabi
france:
nuit
galege:
noite
germane:
Nacht 2. Finsternis, Dunkelheit
greke:
νύκτα, νύχτα
guĝarate:
રાત
haitie:
lannwit
haŭse:
dare
hinde:
रात
hispane:
noche
hungare:
éj, éjjel, éjszaka
igbe:
abalị
indonezie:
malam
irlande:
oíche
islande:
nótt
japane:
jave:
wengi
jide:
נאַכט
jorube:
alẹ
kanare:
ರಾತ್ರಿ
kartvele:
ღამის
katalune:
nit 2. fosca
kazaĥe:
түн
kimre:
nos
kirgize:
түн
kmere:
យប់
koree:
korsike:
notte
kose:
busuku
kroate:
noć
kurde:
şev
latine:
noctis
latve:
nakts
laŭe:
ໃນຕອນກາງຄືນ
litove:
naktis
makedone:
ноќ
malagase:
alina
malaje:
malam
malajalame:
രാത്രി
malte:
lejl
maorie:
te po
marate:
रात्री
monge:
hmo ntuj
mongole:
шөнө
nederlande:
nacht
nepale:
रात
njanĝe:
usiku
okcidentfrise:
nacht
panĝabe:
ਰਾਤ ਨੂੰ
paŝtue:
شپه
perse:
شب
pole:
noc
portugale:
noite
ruande:
ijoro
rumane:
noapte
ruse:
ночь
samoe:
po
sinde:
رات
sinhale:
රාත්රී
skotgaele:
oidhche
slovake:
noc
slovene:
noč
somale:
habeen
ŝone:
husiku
sote:
bosiu
sunde:
wengi
svahile:
usiku
svede:
natt
taĝike:
шаб
taje:
คืน
tamile:
இரவு
tatare:
төн
telugue:
రాత్రి
tibete:
མཚན་
turke:
gece
ukraine:
ніч
urdue:
رات
uzbeke:
tun
vjetname:
đêm
zulue:
ebusuku

nokte

Dum nokto: iri tage kaj nokte [21]; mi timus hodiaŭ nokte dormi sola [22]; leviĝis kontraŭ min la loĝantoj de Gibea, kaj ĉirkaŭis pro mi la domon nokte [23]; mi leviĝis nokte [24]; post la dekunua horo nokte [25]; oni invitas vin por hodiaŭ nokte [26]; li vivis gaje, li iradis ĉiunokte al maskobaloj [27]; ŝi ĝuis trankvilon nek tage, nek nokte [28]; antaŭ ili tage kaj nokte brulas seninterrompe dekoj kaj centoj da multekostaj lampionoj [29]; (figure) brilplenaj bildoj sur nokte malluma fono [30]; noktenigra densa kurteno [31].
angle:
night-time
beloruse:
уначы, ноччу
bretone:
diouzh an noz
ĉeĥe:
v noci (adv.)
france:
de nuit, nuitamment
germane:
nachts
greke:
η νύκτα, η νύχτα
hungare:
éjjel, éjszaka
katalune:
de nit, de nits
nederlande:
's nachts
pole:
nocą
portugale:
de noite, à noite
rumane:
noaptea
ruse:
ночью
slovake:
v noci
svede:
på natten
tibete:
དོ་དགོང་
turke:
geceleyin
ukraine:
уночі

nokti

1.
(sensubjekta)
Esti tempo de nokto: mi ekveturas vespere dum jam noktas [32]; atendas min esperantista gastiganto dum jam noktas [33].
2.
(arkaismo) Tranokti: en la vojo fariĝis nokto, kaj ili restis sur la kampo nokti [34]; la komercistoj kaj vendistoj de ĉiaspeca vendeblaĵo noktis ekstere de Jerusalem [35]; ne noktis fremdulo sur la strato [36]; ĉu bubalo volos servi al vi, ĉu ĝi volos nokti ĉe via manĝujo [37]?
angle:
1. it's night out
bretone:
1. bezañ noz
ĉeĥe:
nocovat, přenocovat
france:
1. faire nuit
germane:
1. Nacht sein 2. nächtigen, übernachten
hispane:
1. ser de noche
hungare:
1. éjjel van, éjszaka van
katalune:
1. ser de nit
nederlande:
1. nacht zijn 2. overnachten (ontr.)
pole:
1. stać się nocą
portugale:
passar a noite 1. ser noite, ser de noite
rumane:
1. să devină noapte
slovake:
prenocovať
ukraine:
ночувати

noktiĝi

(sensubjekta)
Ekesti nokto: noktiĝis, ŝi ekvidis malgrandan dometon kaj eniris por ripozi [38]; jam noktiĝis, la bela florĝardeno ŝajnis nun griza IK ; ĉe la noktiĝo.
angle:
night is falling
bretone:
noziñ
france:
la nuit tombe
germane:
Nacht werden
greke:
νυχτώνει
hispane:
anochecer
hungare:
leszáll az éj, éjszaka lesz
katalune:
fer-se de nit, negrejar
kekĉie:
aak̕ab̕irk
nederlande:
nacht worden
pole:
ściemniać się
portugale:
anoitecer
rumane:
întunecată

tranokti, noktumi

(ntr)
Pasigi la nokton, loĝi dum nokto: tranokti en hotelo, sub tendo; ili venis en la tendaron kaj tranoktis en la tendaro [39]; ili manĝis kaj trinkis kaj tranoktis tie [40]; li perdis la vojon, kaj petis la permeson tranokti ĉe li [41]; du migraj komizoj […] devas noktumi en la sama hotelo […] [42]; tiu delira konstruaĵo de Herodo […] min frenezigas, mi ne povas en ĝi noktumi [43]; mia amiko kaj mi tranoktis en hamakoj, ligitaj inter arbotrunkoj [44]; tranokti en polica arestejo [45].
angle:
spend the night
beloruse:
начаваць
bretone:
nozvezhiañ
ĉeĥe:
přespat
france:
passer la nuit
germane:
übernachten, nächtigenen
greke:
διανυκτερε ύω
hispane:
pernoctar, trasnochar
hungare:
megszáll éjszakára, éjszakázik, meghál
indonezie:
menginap, bermalam
katalune:
fer nit, pernoctar
nederlande:
overnachten
perse:
شب را سپری کردن
pole:
przenocować
portugale:
pernoitar
rumane:
mută, înnopta
ruse:
ночевать, переночевать
slovake:
prespať
turke:
geceyi geçirmek
ukraine:
переночувати, ночувати

tranoktejo

Loko, kie oni povas tranokti: [ili ĉi tie] gastigemaj kaj espereble mi sukcesos akiri tranoktejon [46]; la katolika eklezio prizorgas la manifestaciantojn, kaj kelkaj akceptis loĝi en provizoraj tranoktejoj [47]; vizito de la lernejoj kaj ties tranoktejoj [48]; facile oni trovos senpagan tranoktejon ĉe esperantistoj de Francio [49]. SUB:gastejo, hotelo, kampadejo, kvartiro, pensiono1, tendumejo
46. Sándor Szathmári: Vojaĝo al Kazohinio, Sesa Ĉapitro
47. Monato, Walter Klag: Preĝejo rifuĝejo, 2013
48. La Ondo de Esperanto, 2002, № 11
49. La Ondo de Esperanto, 2003, № 4 (102)
angle:
accomodation
france:
hébergement
germane:
Unterkunft, Übernachtungsmöglichkeit

tagnokto, tagonokto

KAL Diurno: kun ili mi eniros Labirinton en tagnokto antaŭ la atako [50]; la kvarpiedulo estis ŝlosita sen nutraĵo kaj akvo dum 17 tagnoktoj kaj tamen restis viva [51]; tri tagnoktojn oni bezonis, ĝis finfine la aviadilon oni trovis [52]; la batalo daŭris ankoraŭ du tagonoktojn [53].
50. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XIII
51. Monato, AMik: Delikate ...
52. Monato, last: Malsukcesa aviado
53. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
angle:
(24-hour) day
beloruse:
суткі
bretone:
deiz (24 eur)
ĉeĥe:
den = 24 hod.
france:
jour (24 heures), nycthémère
germane:
Tag (24 Stunden)
hungare:
napéj, éjjel és nappal
katalune:
dia solar, dia sencer
nederlande:
etmaal
perse:
شبانه‌روز
pole:
doba
portugale:
dia e noite (24 horas), noite e dia (24 horas)
rumane:
douazeci si patru de ore, zi (24 ore)
ruse:
сутки
slovake:
deň = 24 hodín
svede:
dygn
turke:
gün(24 saat)
ukraine:
доба

noktmezo

La mezo inter sunsubiro kaj sunleviĝo, je la nula (dudek kvara) horo: Ŝimŝon kuŝis ĝis noktomezo, je noktomezo li leviĝis [54]; la horloĝo sonis noktomezon [55]; ne estas ankoraŭ noktomezo, respondis la knabino, sed jam pasis la dek unua horo [56]; je noktomezo oni okazigis artfajraĵon, kia ĝi […] estis ankoraŭ neniam vidita [57].
54. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 16:3
55. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Persista stana soldato
56. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Paŝtistino de anseroj apud puto
57. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Arĝenta Urbo Amarganto
angle:
midnight
france:
minuit
germane:
Mitternacht
perse:
نیمه‌شب
pole:
północ (godzina)
rumane:
miezul nopţii

administraj notoj