*sovaĝ/a FK

*sovaĝa  

1.  
Proksima al naturo kaj malproksima al civilizo.
a)
ZOO Ne hejmigita: li vivis kun sovaĝaj azenoj [1].
b)
BOT Ne kultivata: sovaĝa greno [2]; ĉe la bariloj volviĝadis supren sovaĝa lupolo [3]; figoj kaj granatoj kreskis sovaĝe [4]; sovaĝa pomo eĉ en la paradiza ĝardeno mem neniam fariĝos ananaso [5].
c)  
(pri homo, popolo) Ne havanta agrikulturan aŭ urban civilizon, sin vivtenanta per ĉaso kaj rikolto en la naturo: laŭ lia opinio ĉiuj popoloj sovaĝaj kaj eĉ duone-civilizitaj, enkalkulinte ankaŭ la Japanojn, ne vidas en la kiso simbolon de amo FK .
2.  
Malmilda, kruda.
a)
Akre kaj malagrable impresanta la sentumojn pro sia krudeco kaj maldelikateco: sovaĝa koloro; sovaĝe vestita; Volapük sonas tre sovaĝe kaj maldelikate FK ; al ĉio oni povas alkutimiĝi, kaj kio hieraŭ ŝajnis sovaĝa, tio morgaŭ aperas kiel io tute natura kaj bela [6].
b)  
Senbride fortega: sovaĝa ludo, gesto; sovaĝe puŝi iun; li estos homo sovaĝa, lia mano estos kontraŭ ĉiuj [7]; jen trankvila, jen en la plej sovaĝa danco FK ; la granda ŝipo balanciĝis en rapidega kurado sur la sovaĝa maro FK ; vi, dioj, […] la sopire petegitan pluvon […] sovaĝtorente verŝas sur la teron Ifigenio . VD:furioza, impetega, senbrida2
beloruse:
дзікі
france:
sauvage
germane:
wild
hispane:
salvaje
hungare:
vas, nyers, durva
nederlande:
wild, woest
pole:
1. dziki, nieokrzesany (o człowieku) 2.a krzykliwy, ostry 2.b gwałtowny
ruse:
дикий 2.b свирепый

sovaĝi  

Abrupte, senbride efiki, kiel naturaĵo: la elementoj […] ekstere sovaĝas BdV . VD:elĉeniĝi
germane:
toben
hispane:
asalvajar, embravecer

sovaĝejo

EKOL Necivilizita kaj nekultivata lando: mi hazarde vidis du infanojn ludantajn en tiu sovaĝejo el balaaĵoj [8]; la verda valo restas malantaŭe kaj ekas seka sovaĝejo kun kaktoj kaj tolao-arbetoj [9]; ni volas en ĉi tiu sovaĝejo konstrui domon al ni [10].
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Turgardisto Ole
9. Monato, Marta Solís: Unika fervojo en Andoj, 2005
10. A. Kivi, trad. I. Ekström: Sep fratoj, 1947
beloruse:
дзікая мясцовасьць
france:
désert, nature sauvage
germane:
Wildnis
hispane:
naturaleza salvaje
hungare:
vadon
nederlande:
wildernis
pole:
dzicz
ruse:
дикая местность

malsovaĝa  

BOTZOO Kultivata aŭ hejmigita: mi havas malsovaĝan amatinon, kiu libere promenadas en la palaco [11]; malsovaĝa leono en kaĝo [12]; trajtoj, kiuj aperas ĉe la maskloj de niaj malsovaĝaj rasoj ofte estas transdonataj ekskluzive, aŭ ĉefe, al maskloj [13].
beloruse:
акультураны, прыручаны, цывілізаваны
france:
cultivé (plante), domestique (animal)
germane:
zahm
hungare:
szelíd, kezes
nederlande:
tam, mak
pole:
udomowiony (o zwierzęciu), oswojony (o zwierzęciu lub człowieku), uprawny (o polu)
ruse:
окультуренный, одомашненный

malsovaĝigi  

(tr)
Igi malsovaĝa: li ofte estis ĉirkaŭligita per katenoj kaj ĉenoj, [ĉar] neniu kapablis malsovaĝigi lin [14]; dividante sian panon kun urso, li malsovaĝigis ĝin [15]; la granda besto apartenis al speco, kiun la ruĝaj homoj neniam malsovaĝigas [16].
14. La Nova Testamento, Marko 5:4
15. Monato, Saliko: Praa religia temo, 2009
16. E. R. Burroughs, trad. K. R. C. Sturmer: Princino de Marso, 1938
angle:
tame
france:
apprivoiser, domestiquer
germane:
zähmen

administraj notoj