*hejm/o

*hejmo

1.
Loko, loĝejo aŭ konstruaĵo en kiu koncernulo vivas konstante, precipe la familia restadejo: la necesan grenon por via hejmo prenu kaj iru [1]; ŝi forlasis la amikojn kaj hejmon [2]; nur unu fojon ĉiujare estas al ni permesite viziti nian patran hejmon [3]; ni atingis nian hejmon, sed nia kabano estis amaso da ruinoj [4]; inter la fremduloj estis unu kantisto el nordo, el la hejmo de la nebuloj kaj nordaj lumoj [5]; sopiro al la hejmo ilin atakis [6]; Jehuda estis elhejmigita el sia lando [7]; azilhejmo [8]; studenta hejmo [9]; orfohejmo [10]; hejmestro en hejmo por mizeruloj [11]. VD:domo, familio, mastrumi
2.
TEK Komenca, deira aŭ normala pozicio: KOMP en TTT, hejmpaĝo estas tiu hiperteksta paĝo per kiu oni komencas esplori ies paĝaron; KOMP la „hejmen-klavo“ movas la kursoron en ties „hejman pozicion“, al la komenco de linio aŭ ekrano.
angle:
home ~paĝo: home page ~en-klavo: home key
ĉeĥe:
domov, výchozí pozice (kurzoru)
france:
chez-soi, appartement (chez-soi), domicile (chez-soi), foyer (chez-soi), maison (chez-soi) el~igi: expulser (de son domicile) ~paĝo: page d'accueil, page principale, vitrine
germane:
Zuhause, Heim sopiro al la ~o: Heimweh 2. Anfangsposition, Anfangsstellung, Nulllage
hebree:
בּית
hispane:
1. hogar
hungare:
1. otthon ~paĝo: honlap ~en-klavo: home-billentyű 2. home, kiindulási pont
itale:
1. casa (propria dimora) ~paĝo: pagina iniziale ~en-klavo: inizio (tasto computer) 2. home (inf.)
nederlande:
thuis, tehuis
norvege:
hjem
pole:
1. dom (rodzinny), pielesze, ognisko domowe ~paĝo: strona domowa 2. pozycja wyjściowa, pozycja spoczynkowa, położenie wyjściowe, położenie spoczynkowe
portugale:
1. lar ~paĝo: página inicial
ruse:
1. дом (свой, родной), домашний очаг ~paĝo: домашняя страничка 2. начало, исходная позиция, нормальное положение
slovake:
východzia pozícia (kurzoru)
svede:
hem
tibete:
ནང་
tokipone:
1. tomo

hejma

1.
De hejmo, rilata al hejmo: hejma lingvo EE ; la hejma lando [12]; ili flugis super la hejmaj lokoj [13]; li sentis kvazaŭ odoron el la hejmaj arbaroj [14]; nia lingvo […] estas al ili […] hejma (malfremda) [15]; hejma (negliĝa) vesto; hejma dometo estas kiel patrineto PrV hejmaj diaĵoj. senhejmaj malriĉuloj [16]; VD:familiara, intima.
2.
Vivanta ĉe hejmo: hejma besto; sur la herbejo sin paŝtis sennombraj aroj de hejmaj bestoj: bovoj senkornaj kaj kornaj, ŝafinoj, kaprinoj, azenoj [17]. SIN:malsovaĝa.
ĉeĥe:
domácký, útulný
france:
domestique, familier ~a besto: animal domestique
germane:
heimisch ~a besto: Haustier
hispane:
doméstico
hungare:
1. otthoni, honi ~a besto: háziállat 2. házi
itale:
domestico (agg.), casalingo, famigliare, familiare
nederlande:
thuis, huis- ~a besto: huisdier
norvege:
hus- ~a besto: husdyr
pole:
1. domowy, rodzinny, ojczysty ~a besto: zwierzę domowe 2. domowy
portugale:
doméstico
ruse:
домашний ~a besto: домашнее животное
slovake:
domácky, útulný
tokipone:
tomo

hejme

En sia hejmo: ĉu s-ro N. estas hejme? reveni hejmen; senti sin kiel hejme (ne ĝeni sin, sidi komforte); al ŝi fariĝis en la koro ankoraŭ pli agrable kaj hejme [18]; tiu ĉi ideo en la publiko ne estas tiel hejme (kutime akceptata), kiel ĝi devus esti FK .
18. Henri Heine, trad. L. L. Zamenhof: La Rabeno de Baĥaraĥ
afrikanse:
huis
albane:
shtëpi
amhare:
ቤት
arabe:
المنزل
armene:
տուն
azerbajĝane:
ev
bengale:
হোম
birme:
နေအိမ်
bosne:
početna
ĉeĥe:
doma
dane:
hjem
estone:
kodu
eŭske:
hasiera
filipine:
tahanan
france:
à la maison, chez soi
galege:
casa
germane:
zuhause
guĝarate:
ઘર
haitie:
lakay
haŭse:
gida
hinde:
घर
hungare:
otthon
igbe:
n’ụlọ
irlande:
baile
islande:
heim
japane:
ホーム
jave:
ngarep
jide:
היים
jorube:
ile
kanare:
ಮನೆ
kartvele:
მთავარი
kazaĥe:
үй
kimre:
cartref
kirgize:
үй
kmere:
ផ្ទះ
koree:
korsike:
casa
kose:
ikhaya
kroate:
početna
kurde:
xane
latine:
domum
latve:
mājas
laŭe:
ເຮືອນ
litove:
namai
makedone:
дома
malagase:
an-trano
malaje:
rumah
malajalame:
വീട്
malte:
domiċilju
maorie:
te kāinga
marate:
मुख्य पान
monge:
tsev
mongole:
Нүүр хуудас
nederlande:
thuis
nepale:
घर
njanĝe:
kunyumba
norvege:
hjemme
okcidentfrise:
thús
panĝabe:
ਘਰ ਦੇ
paŝtue:
کور
pole:
w domu, u siebie
portugale:
em casa (adv.)
ruande:
urugo
ruse:
дома
samoe:
aiga
sinde:
گهر
sinhale:
මුල් පිටුව
skotgaele:
dachaigh
slovake:
doma
slovene:
domov
somale:
guriga
ŝone:
musha
sote:
lapeng
sunde:
imah
svahile:
nyumbani
svede:
hemma
taĝike:
хона
taje:
บ้าน
tamile:
வீட்டில்
tatare:
өй
telugue:
హోమ్
ukraine:
додому
urdue:
گھر
uzbeke:
uy
vjetname:
nhà
zulue:
ikhaya

hejmi

1.
Resti en hejmo: la UK okazis en lando, kie iam Esperanto hejmis nature [19]; domo, en kiu mia familio hejmis [20].
2.
(figure) Esti en sia normala, konvena loko aŭ medio: ĝoj' sovaĝa hejmas meze de l' naturo [21]; hejmas ankaŭ en la franca tiu dirmaniero [22].
19. Monato, Carlo Minnaja: Retrorigardo al intensa vivo
20. -: Libro Flosa, Sonĝo Flua, Ĉina Radio Internacia, 2007-11-23
21. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko
22. Filu: -, lernu.net, 2007-02
france:
être à la maison, être chez soi
hispane:
estar es casa
itale:
stare a casa
pole:
być w domu, być u siebie

hejmeca

Kvazaŭ hejma: la ĉambro estis tre hejmeca kaj komforta [23]; en la domo estis hejmece, kaj oni tie bone vivis [24]; la sonoj estis tiel solenaj kaj hejmecaj [25]. VD:komforta
ĉeĥe:
domácký, útulný
france:
familier
germane:
heimelig, gemütlich
hispane:
hogareño, casero
hungare:
otthonos
itale:
domestico (agg.), casalingo, famigliare, familiare
nederlande:
huiselijk
pole:
domowy, jak u mamy, przytulny, familiarny, znajomy
ruse:
домашний, семейный, интимный
slovake:
domácky, útulný

hejmigita

france:
apprivoisé
germane:
angesiedelt
pole:
udomowiony (o zwierzęciu), oswojony (o zwierzęciu lub człowieku)

hejmiĝi, enhejmiĝi

1.
Fari iun lokon sia hejmo: ĉirkaŭ 2000 judoj alvenis de orienta Eŭropo kaj hejmiĝis en Belfasto [26]; dumtempe ili enhejmiĝis, kreante siajn proprajn kulturon kaj lingvojn [27]. VD:enloĝiĝi, instaliĝi
2.
(figure) Adaptiĝi al iu loko, medio: post kelkaj tagoj li plene hejmiĝis inter la fulgonigraj viroj de la […] uzinoj [28]; ili ne povis, aŭ ne volis adaptiĝi, enhejmiĝi [29]. VD:akomodiĝi, komfortiĝi
26. Monato, Garbhan Macaoidh: Renkontiĝo kun ŝrumpanta komunumo
27. Monato, Garbhan Macaoidh: Parakosmo
28. S. Engholm: Al Torento, 1930
29. J. Drahotová: Miskompreniga, Monato, [2001]
france:
s'acclimater (fig.), s'installer
germane:
sich einleben, sich ansiedeln
pole:
zadomawiać się

elhejmiĝi

Eliri el sia hejmo: en elhejmiĝon, en kaptitecon ili iros [30]; Fradeko elhejmiĝis matene [31].
30. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 12:11
31. H. Vallienne: Ĉu li?, 1908
france:
sortir de chez soi
germane:
ausgestoßen werden
itale:
uscire di casa
pole:
wychodzić z domu, opuszczać dom

rehejmiĝi

Reiri en sian hejmon; hejmiĝi denove: Sanĥerib, la reĝo de Asirio, elmoviĝis kaj iris kaj rehejmiĝis kaj restis en Nineve [32].
france:
rentrer à la maison, revenir chez soi
itale:
rincasare
pole:
wchodzić do domu, wracać do domu

senhejmulo

Vagulo: triono de la senhejmuloj sur la stratoj de Britio estas eksarmeanoj [33]; li estas aŭ senhejmulo aŭ drogulo [34]; kiam ili ne havas loĝejon, ili ne povas serĉi alian laboron, ĉar kompanioj ne volas dungi senhejmulojn [35].
ĉeĥe:
bezdomovec
france:
sans-abri (subst.), sans-logis (subst.), SDF, vagabond (subst.)
germane:
Obdachloser, Heimatloser
hungare:
hajléktalan
itale:
senza fissa dimora
nederlande:
dakloze
norvege:
husløse
pole:
bezdomny, włóczęga
portugale:
sem-teto
ruse:
бездомный (сущ.)
slovake:
bezdomovec
svede:
hemlös

fikshejma

Malnomada, ne migra, loksida, kies hejmo estas fiksita en difinita loko, kontraste al la nomadoj, kiuj kunportas sian hejmon dum siaj migradoj: konstanta fikshejma loĝanto Homaranismo ; la beduenoj kontraste al la fikshejmaj araboj.
ĉeĥe:
usedlý
france:
sédentaire (par opp. à nomade)
germane:
sesshaft, bodenständig
hispane:
sedentario (opuesto a nómada)
hungare:
letelepedett
itale:
stanziale
nederlande:
vasthuizig
pole:
osiadły
portugale:
sedentário (de residência fixa)
ruse:
оседлый
slovake:
usadený

hejmama

france:
casanier, pantouflard, sédentaire (casanier)
germane:
häuslich
hispane:
hogareño (que sale poco de casa), casero (que sale poco de casa)
hungare:
otthonülő, otthonszerető
itale:
casalingo, pantofolaio (fig.)
nederlande:
huiselijk
pole:
domatorski
portugale:
caseiro (adj.)
ruse:
домоседный, любящий сидеть дома

administraj notoj

~igita: Mankas fontindiko.
~igita: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
re~iĝi: Mankas dua fontindiko.
fiks~a: Mankas dua fontindiko.
~ama: Mankas fontindiko.
~ama: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.