tradukoj: be bg cs da de en es fa fi fr fy hu id io ko ku nl no pl pt ru sk tp tr vo

*edz/o PV

*edzo  

GEN Viro laŭleĝe ligita kun alia homo por kunvivado kaj fondo de familio: sed al sia edzo Nabal ŝi nenion diris [1].

edzino  

GEN Virino laŭleĝe ligita kun alia homo por kunvivado kaj fondo de familio: Reĥabeam prenis al si kiel edzinon Maĥalaton [2]; eliris Noa kaj liaj filoj kaj lia edzino kaj la edzinoj de liaj filoj kune kun li [3]; amu edzinon plej kore, sed tenu ŝin bonmore PrV ; edzin' admirata ‐ edzo malsata PrV ; edzo kaj edzino estas geedzoj.

edzigi

1.
Fari iun edzo per laŭleĝa aŭ religia ligo: oni edzigu la knabon kun la princino [4]; ĉu li jam estas edzigita FK ? se li estas edzigita, tiam lia edzino eliru kune kun li [5].
2.
Doni kiel edzon: la familio volis edzigi lin al unu kuzino, kies firma karaktero estis bone konata [6].

edziga

1.
Rilata al edzigo: edziga promeso BdV .
2.  
(evitinde) Geedziĝa: interedziga ceremonio [7]; la formulon edziga BdV ; la junulino metis sur la fingron la edzigan ringon Marta .

edzinigi

1.
Fari iun ies edzino per laŭleĝa aŭ religia ligo: ŝiaj gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono [8]; tial la onklino konstante paroladis: al Eminjo mi donos bonan edukon kaj poste mi ŝin bone edzinigos Marta ; li havis tridek filojn, kaj tridek filinojn li edzinigis eksteren, kaj tridek filinojn li prenis el ekstere por siaj filoj [9]; prenu edzinojn por viaj filoj kaj edzinigu viajn filinojn, por ke ili nasku filojn kaj filinojn [10]; edzigu filon, kiam vi volas ‐ edzinigu filinon, kiam vi povas PrV ; Temistoklo edzinigis sian filinon je homo tre bona, sed malriĉa FK .
2.
Edziĝi al iu: donu mian edzinon Miĥal, kiun mi edzinigis al mi per cent prepucioj de Filiŝtoj [11]; memkompreneble mi edzinigis ŝin al mi [12]; mi edzinigis al mi tri reĝidinojn de orientaj regnoj [13].
Rim.: Tia uzo postulas malimplican refleksivan komplementon: edzinigi iun al si, kaj povas havi aktivan, eventuale eĉ iom perfortan nuancon. Pli normala dirmaniero estas la pli simpla „edziĝi al iu“ aŭ „sin edzigi al iu“.

*edziĝi [14]

(kun, al)
1.
Iĝi edzo: la reĝido […] forkondukis ŝin al la palaco de sia patro […], kie li edziĝis je ŝi [15].
2.
Iĝi geedzo: la edziĝa ceremonio havos lokon post kelke da tagoj [16]; ĉu vi aŭdis, ke prostituitino foje edziĝis al bazarulo kaj li sukcesis treni ŝin malsupren ĝis sia propra nivelo? [17]; nur 12% estis virgaj kiam ili edziĝis [18]; en 1529 ŝi edziĝis al Edward Borough [19]; unue ŝi edziĝis al Harald Grenske [20].

edziniĝi  

(kun, al)
Iĝi edzino: ŝi edziniĝis kun sia kuzo [21]; filino de pastro edziniĝis kun viro laika [22]; kiam filino edziniĝis, multaj fianĉoj troviĝas PrV .

edziĝo  

1.  
Laŭleĝa ligo de du homoj: edziĝo laŭ koro, laŭ la kvanto da oro PrV ; li faris al la reĝidino edziĝopeton, kaj ŝi tuj diris jes (mano) [23]; edziĝo pro amo flamanta al sako sonanta PrV ; fianĉiĝo ne estas edziĝo PrV ; de edziĝo tro malfrua orfoj naskiĝas PrV ; malsamranga edziĝo (mezalianco); edziĝofesto [24].
2.  
KRI Sakramento, kiu sanktigas la unuigon de du homoj kaj havigas al ili dian helpon por kristane vivi. SIN:matrimonio

*edzeco[25]  

Stato de geedzoj: [la] ligo de edzeco [26]; la tuta nia edzeco estis neinterrompita dancado FK ; la bela junulino troviĝis en la plena aŭreolo de la edzeco [27]; la formo lin senprudentigis, li rigardis la ŝelon kaj ne la kernon, kaj tio estas […] granda malfeliĉo en la edzeco [28].

edzeca  

Rilata al edzeco: la edzeca ĵuro [29]; Stella, vi estis do la serpento en mia edzeca paradizo FK ; edzeca (laŭleĝa) infano.

geedzoj

GEN Edzo(j) kaj edzino(j): ili estas edzo kaj edzino (geedzoj); se geedzoj sin batas, fremdulo restu flanke PrV ; la maljunaj geedzoj sidis ĉe sia vespermanĝo [30]; geedza paro [31]; devoj kaj rajtoj de la geedza stato [32].

geedzo  

(malofte)
GEN Homo laŭleĝe ligita kun alia homo por kunvivado kaj fondo de familio; spozo: la unua afero, kiun faras ĉiu sklavino kiam ŝi aliĝas al nova domanaro, estas informiĝi, kiu estas geedzo de kiu [33]; kiel perdo de geedzo pro morto [34].
Rim.: Ĉi tiu uzo devias de la tradicia uzo, kaj ne ĉiuj esperantistoj akceptas ĝin. Vidu la duan sencon de ge-.

geedziĝi, kunedziĝi, interedziĝi  

GEN Iĝi geedzoj: ŝi ne volas interedziĝi kun la enuiga talpo [35]; 1105 paroj geedziĝis sub ŝia svatado [36]; ne gravas kiom malproksimaj ili estas, […] fine ili havas la ŝancon geedziĝi [37].

eksedziĝi, eksedziniĝi, eksgeedziĝi  

Divorci: eksedziĝi je iu; fine eksedziĝis Antono kaj Helen' FK ; mi ne vivus plu kun vi, eksedziĝus kaj prenus alian edzinon [38].

eksedziĝo, eksedziniĝo, eksgeedziĝo  

Divorco: mi petos eksedziĝon FK .

kromedzino

GEN En poliginia moro ĉiu plia edzino, kun malpli alta oficiala rango ol la unua edzino: ĉiu ja scias, ke mi estas naskita de kromedzino [39].

novedzo  

Ĵus edziĝinta viro: la gepatroj de la novedzo ... devas alporti oraĵojn kaj vestaĵojn por sia bofilino [40].

novedzino  

Ĵus edziniĝinta virino: „kisu la novedzinon!“ Vilĉjo tondris, kaj Sturges Owen ne havis la forton malobei [41]

novgeedzoj  

Ĵuse geedziĝinta paro, novedzo kaj novedzino: du monatojn post tio la novgeedzoj forveturis el Ruslando [42].

pluredzeco  

GEN Poliandrio: kvankam multaj sektoj subtenas pluredzinecon, ili ne subtenas pluredzecon [43].

pluredzineco  

GEN Poliginio: pluredzineco ekzistas en muslimaj landoj [44].

plurgeedzeco  

GEN Poligamio: la katolikisma eklezio permesas la edzecon de pastroj kaj la plurgeedzecon de konvertitoj en esceptaj okazoj [45].

provedziĝo  

PIV1
Tempo de seksa kunvivado antaŭ la edziĝo: provedziĝon oni celebras dum komuna eŭkaristio [46]. VD:fianĉiĝo

senedzeco, senedzineco  

Stato de homo vivanta sen edzo aŭ edzino; fraŭleco: la senedzeco de kristanaj pastroj [47].

tradukoj

anglaj

~o: husband; ~ino: wife; ~igi: marry; ~inigi: marry; ~iĝi : get married; ~iniĝi: get married; ~iĝo 2.: Holy Matrimony; ~iĝo: Holy Matrimony; ~eco: marriage; ~eca: marital; ge~oj : husbands and wifes; ge~o: spouse; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: get married; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: divorce; eks~iĝo, eks~iniĝo, eksge~iĝo: divorce. ~iĝofesto: wedding.

belorusaj

~o: муж; ~ino: жонка; ~igi 1.: узяць за мужа; ~igi 2.: ажаніць; ~inigi 1.: выдаць замуж; ~inigi 2.: узяць за жонку; ~iĝi : ажаніцца, пабрацца (з кімсьці); ~iniĝi: выйсьці замуж, пабрацца (з кімсьці); ~eco: шлюб; ~eca: шлюбны; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: пажаніцца; sen~eco, sen~ineco: бясшлюбнасьць. ~iĝofesto: вясельле.

bulgaraj

~o: съпруг, мъж; ~ino: съпруга, жена; eks~iĝo, eks~iniĝo, eksge~iĝo: развод.

ĉeĥaj

~o: choť, manžel, muž; ~ino: manželka, paní, žena; ~igi: oddat (s někým), oženit, ženit; ~inigi: provdat (za někoho), vdát; ~eco: manželství; ~eca: manželský (dítě); eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: rozvést se; krom~ino: v polygamním systému druhá a další manželka; nov~o: novomanžel; nov~ino: novomanželka; novge~oj: novomanželé; plur~eco: mnohomužství, polyandrie; plur~ineco: mnohoženství, polygamie.

danaj

ge~o: ægtefælle.

finnaj

ge~o: puoliso, aviopuoliso.

francaj

~o: époux, mari; ~ino: épouse, femme; ~igi 1.: marier, épouser, prendre en mariage; ~igi 2.: marier, donner en mariage; ~inigi 1.: marier, donner en mariage; ~inigi 2.: marier, épouser, prendre en mariage; ~iĝi : épouser, se marier; ~iniĝi: épouser, se marier; ~iĝo: mariage, noces; ~eco: mariage (état)), union (conjugale); ~eca: conjugal; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: se marier; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: divorcer; eks~iĝo, eks~iniĝo, eksge~iĝo: divorce; krom~ino: concubine (polygamie); plur~eco: polyandrie; plur~ineco: polygynie; plurge~eco: polygamie; prov~iĝo: mariage à l'essai; sen~eco, sen~ineco: célibat. ~iĝofesto: noce.

frisaj

ge~o: houlikspartner, oarehelte.

germanaj

~o: Ehemann, Gatte, Gemahl, Mann; ~ino: Ehefrau, Gattin, Gemahlin, Frau; ~igi 1.: heiraten; ~igi 2.: verheiraten, vermählen; ~inigi 1.: verheiraten, vermählen; ~inigi 2.: heiraten; ~iĝi : heiraten; ~iniĝi: heiraten; ~iĝo: Heirat, Vermählung; ~eco: Ehe; ~eca: ehelich; ge~oj: Eheleute; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: heiraten; eks~iĝo, eks~iniĝo, eksge~iĝo: Scheidung; krom~ino: Nebenfrau; nov~o: Bräutigam; nov~ino: Braut; novge~oj: Neuvermählte; plurge~eco: Mehrehe; prov~iĝo: Probeehe, Wilde Ehe; sen~eco, sen~ineco: Ledigkeit.

hispanaj

~o: marido, esposo; ~ino: esposa, mujer; ~igi: casar (a un hombre); ~inigi 1.: casar (a una mujer); ~iĝi : casarse; ~iniĝi: casarse (una mujer); ~iĝo: casamiento (desde la perspectiva del hombre), hacerse esposo; ~eco: matrimonio (estado); ~eca: matrimonial; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: casarse (desde la perspectiva de la pareja), hacerse esposos; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: divorciarse; krom~ino: esposa secundaria; nov~o: recién casado; nov~ino: recién casada; novge~oj: recién casados; plur~eco: poliandria; plur~ineco: poliginia; plurge~eco: poligamia; sen~eco, sen~ineco: soltería. ~iĝofesto: fiesta de bodas.

hungaraj

~o: férj; ~ino: feleség; ~igi 1.: elvesz; ~igi 2.: megházasít, hozzáad; ~inigi 1.: megházasít, hozzáad; ~inigi 2.: elvesz; ~iĝi : hozzámegy, megnősül, férjhez megy, megházasodik; ~iniĝi: hozzámegy, megnősül, férjhez megy, megházasodik; ~iĝo: házasság; ~eco: házasság; ~eca: házassági; ge~o: házastárs; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: összeházasodik; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: elválik. ~iĝofesto: házasodás.

idaj

~o: spozulo; ~ino: spozino; ge~oj : gespozi; ge~o: spozo.

indoneziaj

~o: suami; ~ino: istri; ~igi 1.: [nikah] menikahi; ~igi: [nikah] menikahkan; ~iĝi : [nikah] menikah; ~iniĝi: [nikah] menikah; ~iĝo 2.: [nikah] Pernikahan Kudus; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: [nikah] menikah; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: [cerai] bercerai; krom~ino: gundik, selir; nov~o: pengantin baru; nov~ino: pengantin baru; novge~oj: pengantin baru; plur~eco: poliandri; plur~ineco: poligini; plurge~eco: poligami; sen~eco, sen~ineco: selibat. ~iĝofesto: [nikah] pernikahan.

koreaj

ge~o: 배우자.

kurdaj

~o: bijin; ~ino: bimêr.

nederlandaj

~o: echtgenoot, man; ~ino: echtgenote, vrouw; ~igi: uithuwelijken; ~inigi: uithuwelijken; ~iĝi : huwen, trouwen; ~iniĝi: huwen, trouwen; ~iĝo: huwelijk; ~eca: huwelijks-; ge~o: huwelijkspartner, echtgenoot; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: huwen; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: scheiden; sen~eco, sen~ineco: celibaat. ~iĝofesto: huwelijksfeest.

norvegaj

ge~o: ektefelle, ektemake.

persaj

ge~o: همسر.

polaj

~o: mąż, małżonek; ~ino: żona, małżonka; ~igi: żenić, ożenić, swatać, wyswatać; ~iga: weselny, ślubny; ~inigi 1.: wydać za mąż, wyswatać; ~inigi 2.: brać za żonę, pojmować za żonę; ~iĝi : żenić się, ożenić się; ~iniĝi: wychodzić za mąż; ~iĝo: ślub; ~eco: małżeństwo; ~eca: małżeński, matrymonialny; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: pobierać się, brać ślub; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: rozwodzić się, brać rozwód; eks~iĝo, eks~iniĝo, eksge~iĝo: rozwód; krom~ino: druga żona; nov~o: pan młody, nowożeniec; nov~ino: panna młoda; novge~oj: państwo młodzi, nowożeńcy; prov~iĝo: życie przedmałżeńskie, życie na "kocią łapę"; sen~eco, sen~ineco: bezżeństwo, celibat, (staro)panieństwo. ~iĝofesto: wesele.

portugalaj

~o: marido, esposo, cônjuge; ~ino: mulher (esposa), esposa, cônjuge.

rusaj

~o: муж, супруг; ~ino: жена, супруга; ~igi: женить; ~iga: брачный; ~inigi 1.: выдать замуж; ~inigi 2.: взять в жёны; ~iĝi : жениться; ~iniĝi: выйти замуж; ~iĝo: женитьба, вступление в брак, бракосочетание; ~eco: супружество, брак; ~eca: супружеский , брачный; ge~iĝi, kun~iĝi, inter~iĝi: пожениться; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: развестись; krom~ino: младшая жена; nov~o: новобрачный, молодожён; nov~ino: новобрачная, молодая; novge~oj: новобрачные, молодожёны; sen~eco, sen~ineco: безбрачие. ~iĝofesto: свадьба.

slovakaj

~o: manžel; ~ino: manželka; ~igi: oženiť (z niekým); ~inigi: vydať (za niekoho); ~eco: manželstvo; ~eca: manželské; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: rozviesť sa; krom~ino: v polygamnom systéme druhá manželka; nov~o: novo ženáč, novomanžel; nov~ino: novomanželka; novge~oj: novomanželia; plur~eco: mnohomužstvo, plyandria; plur~ineco: mnohoženstvo, polygamia.

tokiponaj

~o: mije; ~ino: meli.

turkaj

~o: koca, eş, evli; ~ino: karı, eş, evli; ~igi 1.: evlendirmek; ~iĝi : evlenmek; ge~o: ; eks~iĝi, eks~iniĝi, eksge~iĝi: boşanmak. ~iĝofesto: düğün.

volapukaj

~o: himatan; ~ino: jimatan; ge~o: matan.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 25:19
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 11:18
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 8:18
4. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Tri oraj haroj de la diablo
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 21:3
6. G. Waringhien: Paŭlo Verlaine, Nica Literatura Revuo, 1957-11 ĝis 13 (3:2)
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dio de dormo
8. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §39.
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 12:9
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 29:6
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Samuel 3:14
12. Sándor Szathmári: Satiraj rakontoj, Tria preĝo de Pygmalion
13. K. Čapek, trad. J. Vondroušek: Aleksandro la Granda, Libro de apokrifoj, 1969
14. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, edz'iĝ'i
15. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 23
16. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XII
17. C. Rossetti: Kredu min, sinjorino!, 1950
18. Klivon: Iama fashista soldato nun estas papo -- Belege! , soc.culture.esperanto, 2005-05-15
19. Catherine Parr, Vikipedio
20. Asta Gudbrandsdatter, Vikipedio
21. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 39
22. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Levidoj 22:12
23. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Fluganta kofro
24. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Alta Kanto 3:11
25. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, edz'ec'i
26. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvara
27. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Bona humoro
28. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, „Bela“
29. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Tria
30. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova strata lanterno
31. Monato, Evgeni Georgiev: Aŭstrio: Ekspozicio de famaj artistoj
32. Monato, Gerrit Berveling: Edziĝoj ankaŭ por samseksaj paroj
33. Anna Löwenstein: La Ŝtona Urbo, jaro 1999a
34. Aflikto, Vikipedio
35. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Elinjo-fingreto
36. Monato, Esperanto sen peno, 93/09
37. Cao Xueqin, trad. Xie Yuming: Ruĝdoma sonĝo, ĉapitro 57a, p. 270a
38. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XII
39. Cao Xueqin, trad. Xie Yuming: Ruĝdoma sonĝo, ĉapitro 55a, p. 228a
40. Saeed: Silenti signifas konsenti, en: Vivprotokoloj, 2009
41. J. London, trad. R. Rossetti: Dio de liaj prapatroj, Nica Literatura Revuo, 1956-03 ĝis 04 (1:4)
42. A. Korĵenkov: Enkonduko al „Krimo kaj puno“ de F. Dostojevskij, 1993
43. Jonatan: Viaj infanoj estas niaj, 2008-04-19
44. W. Auld: Pri la tradukado de poezio, Heroldo de Esperanto, 1964-10 ĝis 11
45. M. Rauhamaa: Hipokritado, 2006-02-12
46. Vikipedio, Franco Barbero
47. Aleister Crowley ‐ Neciklopedio


ℛevo | datumprotekto | edz.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.59 2020/01/29 11:10:14