*dolor/i PV

*dolori  

(tr)
(io) Sentigi al iu tre malagrablan korpan aŭ spiritan impreson: ne doloras frapo sur fremda kapo PrV ; tia operacio tre dolorasZ ; ili batis min, sed ĝi min ne doloris [1]; dum la frosta vetero mia reŭmatismo min doloras; min doloras ĉi tieZ ; la kruro doloras min, al mi; doloras lin la malfavoro [2]; forte min doloras la nepovado helpi vinZ . mia kruro doloras; ĉu ne doloris miaj ostoj post la longa vojaĝo [3]; ankaŭ dum ridado povas dolori la koro [4]. VD:aflikti, ĉagreni, dolorigi, suferigi, turmenti
Rim. 1: Oni uzas tiun sensufiksan formon, se oni precipe konsideras aŭ atentigas la subjektivan senton kaj la konscion de la estigata doloro.
angle:
hurt, ache, pain
beloruse:
балець
ĉeĥe:
bolet
france:
faire mal (être douloureux) , être douloureux
germane:
schmerzen, weh tun
hispane:
doler
hungare:
fáj
itale:
fare male (essere doloroso), essere doloroso
nederlande:
pijn doen (intr.)
pole:
boleć, dolegać
portugale:
doer, causar dor
rumane:
a durea
ruse:
болеть (давать чувство боли)
slovake:
bolieť

dolorigi  

(iu aŭ io) Kaŭzi al iu tre malagrablan korpan aŭ spiritan impreson: kurante mi dolorigis al mi la piedon; ĉu mi dolorigis vin? espero prokrastata dolorigas la koron [5]
Rim. 2: Oni uzas tiun sufikshavan formon, se oni precipe konsideras aŭ atentigas la objektivan kaŭzon de la doloro
Rim. 3: Oni ofte uzas la simplan vorton dolori anstataŭ dolorigi.
angle:
hurt, inflict pain, cause pain
beloruse:
прычыняць боль
ĉeĥe:
způsobit bolest
france:
faire mal (causer une douleur), causer une douleur, endolorir
hebree:
להכאיב
hispane:
doler, dañar, lastimar, adolorar
hungare:
megfájdít, fájdalmat okoz
itale:
fare male (causare dolore), causare dolore
nederlande:
pijn veroorzaken
pole:
powodować ból
ruse:
причинять боль
slovake:
spôsobiť bolesť

doloro  

1.  
Tre malagrabla korpa impreso: senti en la brusto akran mordantanZ , kruelan doloron. VD:sufero.
2.
Tre malagrabla spirita sento, malplezuro, aflikto: stranga konsolo pro la komuna subiĝo sub doloro [6]; mi havas doloron en la animo [7]; rigardi kun doloro la reciprokan fremdecon, kiu dividas inter si la filojn de sama landoZ .
6. Stellan Engholm: Al Torento, ĉapitro IV, 1930
7. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, ĉap. 4
angle:
pain, ache, hurt, anguish
beloruse:
боль
ĉeĥe:
bolest
france:
douleur
germane:
Schmerz
hebree:
כְּאֵב
hispane:
dolor
hungare:
fájdalom
itale:
dolore
nederlande:
pijn
pole:
ból, dolegliwość
portugale:
dor
rumane:
durere, chin, amaraciune
ruse:
боль
slovake:
bolesť, bôľ

dolora

1.
Sentiganta doloron: dolora vundo, dento; tre dolora estas por ĝojanto refalo tro subita en malĝojonZ ; vi ne puŝu tiel doloreZ .
2.
Esprimanta doloron, estigita de doloro: dolora krio; dolorege ploriZ .
angle:
1. painful, aching, sore 2. pained, anguished
beloruse:
балючы
ĉeĥe:
bolestivý, bolestný
france:
douloureux
germane:
Schmerzens- 1. schmerzend
hebree:
כואב
hispane:
doloroso, doliente
hungare:
fájdalmas 1. fájó
itale:
doloroso, dolente
nederlande:
pijnlijk
pole:
1. obolały, bolesny, bolący, dolegliwy 2. bolesny, dolegliwy
rumane:
1. dureros, penibil
ruse:
болезненный
slovake:
bolestný

doloriga

Doloriganta: ŝi dolorige surtretis la piedojn de la maljuna virino [8]; la knaboj maldelikate kaj dolorige premis la birdon en la manoj [9].
angle:
painful, agonizing
beloruse:
балючы
ĉeĥe:
bolestivý, bolestný
france:
douloureux
hebree:
מכאיב
hispane:
doloroso, dañoso
hungare:
fájdalmat okozó
itale:
doloroso
nederlande:
pijn veroorzakend
pole:
bolesny, dolegliwy
rumane:
chinuitor, dureros, care provoacă durere
ruse:
болезненный
slovake:
bolestný

doloriĝi

Senti doloron.
angle:
suffer, feel pain
france:
se faire mal
hebree:
לסבול מכאב
hispane:
sentir dolor
hungare:
megfájdul
itale:
sentire dolore
nederlande:
pijn hebben
pole:
czuć ból, odczuwać ból, mieć dolegliwości
ruse:
чувствовать боль

kontraŭdolorilo, sendolorigilo  

MED Rimedo, medikamento kiu mildigas aŭ forigas doloron: iu suferanto de frunta doloro prenis sendolorigilon dum unu semajno, sed la malsano pligraviĝis [10]; patrina lakto efikas al novnaskito kiel kontraŭdolorilo [11]. VD:anestezilo
10. Zhang Zhaojun: Doktrino pri Ĝingluo-oj, 2004
11. Vikipedio, artikolo „patrina lakto“, 2009-04-30
angle:
analgesic, pain remedy, painkiller
france:
analgésique (subst.), antalgique (subst.)
hispane:
analgésico (sust.)
itale:
analgesico (sost.)
nederlande:
pijnstiller
pole:
środek przeciwbólowy, środek uśmierzający ból, środek znieczulający

sendolora

Sentiganta nenian doloron.
angle:
painless
beloruse:
бязбольны
ĉeĥe:
bezbolestný
france:
indolore
germane:
schmerzfrei
hebree:
ללא כאבים
hispane:
indoloro
hungare:
fájdalommentes
itale:
indolore
nederlande:
pijnloos, gevoelloos
pole:
bezbolesny
ruse:
безболезненный
slovake:
bezbolestný

sendoloreco  

MED Stato, en kiu oni ne sentas doloron eĉ kun vundo aŭ alio normale kaŭzanta doloron: komence mi povis ricevi sendolorecon per terapio, sed post certa tempo la doloroj reaperis [12]. SIN:analgezioVD:sensenteco
12. Amikaro Bruno Groening: Lumbo-spino-sindromo, 2008
angle:
painlessness, analgesia, absence of pain
france:
analgésie
hispane:
analgesia
itale:
anelgesia
nederlande:
pijnloosheid, gevoelloosheid
pole:
znieczulenie

sendoloriga

Foriganta la doloron.
angle:
analgesic
beloruse:
абязбольваючы, болесуцішальны
ĉeĥe:
anestetický, anesteziologický, znecitlivující
france:
analgésique (adj.), calmant (la douleur)
germane:
schmerzlindernd, schmerzstillend
hebree:
ללא כאבים
hispane:
analgésico (adj.), calmante (del dolor)
hungare:
fájdalomcsillapító, fájdalmat enyhítő
itale:
analgesico (agg.)
nederlande:
pijnstillend
pole:
przeciwbólowy, znieczulający
ruse:
обезболивающий, болеутоляющий
slovake:
znecitlivejúci

artikdoloro  

MED Ĉiu ajn artika doloro. La planto efikas kontraŭ reŭmataj artikdoloroj, [13]
Rim.: PIV mencias la vorton artralgio [14] kiu estas, kiel jam klarigite en tiu rimarko, faka sinonimo senutila, kaj do evitinda.
13. Vikipedio: Urtiko
14. Plena Ilustrita Vortaro: artr/o
angle:
arthralgia
france:
arthralgie, douleur articulaire
hispane:
artralgia, dolor articular

dentodoloro  

MED Doloro ĉe dento.
Rim.: Oni kelkfoje povas legi la terminon odontalgio kiu estas, kiel jam klarigite en tiu rimarko, faka sinonima balastaĵo por la lingvo, kaj do evitinda.
angle:
toothache, odontalgia
ĉeĥe:
bolest zubu
france:
douleur dentaire, odontalgie
hispane:
dolor dental, odontalgia
slovake:
bolesť zubov

dorsodoloro

MED Doloro ĉe la toraka vertebraro.
angle:
dorsalgia, middle back pain
france:
dorsalgie

epigastra doloro  

MED Doloro ĉe la epigastro, de kiu ajn kaŭzo. VD:stomakdoloro, epigastro,
angle:
epigastralgia
ĉeĥe:
bolest v nadbřišku
france:
épigastralgie
slovake:
bolesť v nadbruší

genudoloro

MED Doloro ĉe genuo.
angle:
gonalgia
france:
gonalgie

kalkandoloro

MED Doloro ĉe kalkano.
angle:
talalgia
france:
talalgie

kapdoloro  

MED Doloro sentata en la kapo: suferis la junulino fortan kapdoloron [15].
Rim.: En PIV, oni trovas la vortojn cefaleo [16] kaj cefalalgio [17] [18], kiuj estas nur krudaj aplikaĵoj de la dekkvina Fundamenta regulo. Estas vere ke historie, ekzistis semiologia nuanco inter cefaleo kaj cefalalgio, nome cefaleo estis cefalalgio pli forta kaj daŭra. Sed tiu distingo estas tute forgesita de post la 19a jarcento. Hodiaŭ, cefaleo kaĵ cefalalgio estas veraj sinonimoj kaj aldonas neniun plian semantikan nuancon ol la vorto kapdoloro. Do ne indas enigi en la lingvon konfuzemajn vortojn, eĉ por teknikaj terminaroj dum ekzistas pli klaraj rimedoj kun ekzakte la sama senco. Due, la ŝajnsufiksa radiko -algio por difini doloron kiel simplan simptomon tute ne utilas, nek valoras. Kunmetaĵo kun la radiko -doloro estas same preciza, pli klara, pli facile rekonebla por ne-eŭropanoj, ne pli peza kaj funkcias en ĉiuj kazoj (ne eblas diri kial kuracistoj decidis adopti la terminon 'gastralgio' sed ne 'abdomenalgio', ekzemple). Estas grave ke Esperanto sin detenu de la multaj nekoheraĵoj kaj senutilaj pedantaj komplikaĵoj de la medicina vortoprovizo. [Alain Gérard, franca kuracisto]
15. H. Vallienne: Kastelo de Prelongo, 1907
16. Plena Ilustrita Vortaro: cefale/o
17. Plena Ilustrita Vortaro: cefal/o
18. Plena Ilustrita Vortaro: algi/o
angle:
headache, cephalalgia
ĉeĥe:
bolení hlavy, cefalea, cefalgie
france:
mal de tête, céphalée, céphalalgie
hispane:
dolor de cabeza, cefalea, cefalalgia
slovake:
bolesť hlavy

koksdoloro  

MED Doloro ĉe kokso, de kiu ajn kaŭzo. Nur 3 pacientoj suferis de koksdoloro, sed neniu el ili uzis analgezikojn [19]. VD:koksalgio
19. J. Adamczyk, A. Szczęśniak, B. Jasiewicz, M. Tęsiorowski: Functional Results of Operative Treatment in Slipped Epiphysis, [vidita en 2015]
angle:
coxalgia
france:
douleur de hanche

lumbodoloro  

MED Doloro ĉe la lumba regiono. VD:lumbago
Rim.: PIV uzas la vorton lumbalgio [20] kun la malbona senco de lumbago. Lumbalgio estas doloro ĉe la lombo. Kaj lumbago estas akuta lumbalgio. Sed kiel klarigite en tiu rimarko, lumbalgio estas faka kaj konfuzema sinonimo de lumbodoloro.
20. Plena Ilustrita Vortaro: lumb/o
angle:
low back pain
ĉeĥe:
bolest v zádech, houser, ústřel
france:
lombalgie
hispane:
lumbalgia, dolor lumbar
slovake:
bolesť v hrbte

mamdoloro  

MED Doloro ĉe mamo.
Rim.: En PIV, troviĝas la termino mamalgio [21]. Kiel klarigite en tiu rimarko, tiu faka sinonimo senutilas, kaj do estas evitinda.
21. Plena Ilustrita Vortaro: mam/o
angle:
mastodynia, mastalgia
france:
mastodynie, mastalgie

muskoldoloro

MED Doloro en muskolo, de kiu ajn kaŭzo: la rigideco de la nuko kaj spino kaj la muskoldoloroj karakterizas tiun periodon [22].
22. Internacia Naturkuraca Asocio: Kelkaj oftaj infektaj, akutaj malsanoj, [vidita en 2012]
angle:
myalgia
ĉeĥe:
myalgie
france:
myalgie, courbature
hispane:
dolor muscular, mialgia, miodinia
slovake:
myalgia

nukdoloro

MED Doloro ĉe la nuka vertebraro.
angle:
cervicodynia, neck pain
ĉeĥe:
bolest v šíji
france:
cervicalgie
hispane:
dolor cervical
slovake:
bolesť v šiji

oreldoloro  

MED Doloro ĉe orelo.
Rim.: PIV mencias la terminon otalgio [23] kiu estas, kiel jam klarigite en tiu rimarko, faka sinonima balastaĵo por la lingvo, kaj do evitinda.
23. Plena Ilustrita Vortaro: ot/o
angle:
otalgia
france:
otalgie, otodynie
hispane:
otalgia

stomakdoloro  

MED Doloro de stomaka kaŭzo, kiun la malsanulo lokalizas ĉe la epigastro. VD:epigastra doloro
Rim.: En PIV, troviĝas la vorto gastralgio [24]. Kiel klarigite en tiu rimarko, tiu faka sinonimo signifas nenion pli ol stomakan doloron, kaj tial estas evitinda. Esperantaj kuracistoj ne bezonas esoterismon.
24. Plena Ilustrita Vortaro: gastr/o
angle:
stomachache, gastralgia
france:
mal d’estomac, gastralgie
hispane:
dolor de estómago, gastralgia

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~iĝi: Mankas dua fontindiko.
~iĝi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sen~a: Mankas dua fontindiko.
sen~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sen~iga: Mankas dua fontindiko.
sen~iga: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
dento~o: Mankas dua fontindiko.
dento~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
dorso~o: Mankas dua fontindiko.
dorso~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
epigastra ~o: Mankas dua fontindiko.
epigastra ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
genu~o: Mankas dua fontindiko.
genu~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kalkan~o: Mankas dua fontindiko.
kalkan~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
nuk~o: Mankas dua fontindiko.
nuk~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.