*sent/i PV

*senti

(tr)
1.
Ricevi per iu el la kvin tiucelaj organoj impreson, kiu sciigas nin pri la ekzisto kaj la ecoj de la eksteraj objektoj: mi sentas agrablan odoron; oni sentas neniun bloveton de l' vento; ĉiuj internaciaj organizaĵoj sentas tute klare la lingvajn barojn.
2.
Konscii pri io, kion oni ne precize imagas aŭ konceptas: vi ĉiuj sentas, ke la verda standardo estas io pli ol simpla signo de lingvoZ ; ni sentas nin kiel samgentanojZ .
3.
Ricevi agrablan aŭ malagrablan korpan aŭ spiritan impreson: ili batis min, sed mi ne sentisZ ; senti doloron, suferon, turmenton, ĝuon, volupton. senti ĝojon, plezuron, feliĉon, enuon, ĝenon, kordoloron; senti la bezonon de ioZ ; eksenti timonB ; senti sin bonegeZ , senti kvazaŭ hejme; li sentis sin tiel malfeliĉa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita [1]; vi sentigis al via popolo pezan sortonZ .
afrikanse:
 voel
albane:
 të ndjehen të
amhare:
 ስሜት
angle:
 feel
arabe:
 إحساس
armene:
 զգալ
azerbajĝane:
 hiss etmək
beloruse:
 адчуваць
bengale:
 মনে
birme:
 ခံစား
bosne:
 osjećaju
ĉeĥe:
 cítit, pociťovat, pocítit, ucítit
dane:
 føler
estone:
 tunda
eŭske:
 sentitzen
filipine:
 pakiramdam
france:
 éprouver, sentir
galege:
 sentir
germane:
 fühlen
guĝarate:
 લાગે
haitie:
 santi
haŭse:
 ji
hinde:
 लग रहा है
hispane:
 sentir
hungare:
 (meg)érez
igbe:
 na-eche
irlande:
 bhraitheann
islande:
 finnst
japane:
 感じる
jave:
 aran
jide:
 פילן
jorube:
 lero
kanare:
 ಅಭಿಪ್ರಾಯ
kartvele:
 ვგრძნობ
kazaĥe:
 сезу
kimre:
 teimlo
kirgize:
 сезүү
kmere:
 មានអារម្មណ៍ថា
koree:
 느낌
korsike:
 sentimu
kose:
 bazive
kroate:
 osjećati
kurde:
 hiskirin
latine:
 sentio
latve:
 justies
laŭe:
 ຄວາມຮູ້ສຶກ
litove:
 jausti
makedone:
 се чувствуваат
malagase:
 mahatsapa
malaje:
 berasa
malajalame:
 സ്പര്ശിക്കുക
malte:
 jħossu
maorie:
 ite
marate:
 वाटत
monge:
 xav
mongole:
 мэдрэх
nederlande:
 voelen
nepale:
 महसुस
njanĝe:
 ndikumverera
norvege:
 føle
okcidentfrise:
 fiele
panĝabe:
 ਲੱਗਦਾ ਹੈ
paŝtue:
 احساس
pole:
 czuć, odczuwać
ruande:
 umva
ruse:
 чувствовать, ощущать
samoe:
 lagona
sinde:
 لڳي
sinhale:
 හිතෙනවා
skotgaele:
 a ‘faireachdainn
slovake:
 ucítiť, zacítiť
slovene:
 počutijo
somale:
 dareemaan
ŝone:
 nzwa
sote:
 ikutloa
sunde:
 ngarasa
svahile:
 kujisikia
taĝike:
 фикр
taje:
 รู้สึก
tamile:
 உணர
tatare:
 тою
telugue:
 అనుభూతి
tibete:
 འཚོར་བ་
ukraine:
 відчувати
urdue:
 محسوس
uzbeke:
 his
vjetname:
 cảm thấy
zulue:
 bazizwa

senta

Rilata al la sentoj: vidado kaj aŭdado ĉiam estis rigardataj de la homo kiel la plej gravaj sentaj kapabloj [2]. senta esprimo.
angle:
 sensory, perceptual
beloruse:
 пачуцьцёвы, адчувальны
france:
 sensible (relevant des sens), sentimental (relevant des sentiments)
hispane:
 sensitivo, sentido
hungare:
 érzés-, érzelmi, érzékelő-
nederlande:
 gevoels-
norvege:
 følelses-
pole:
 odczuwalny
ruse:
 чувственный

sento

1.
Kapablo senti korpe aŭ morale; sentokapablo ĝenerala: Esperanto estas filo ne de logika spirito, sed de agema sento.
2.
Agrabla aŭ malagrabla stato de la konscio, estigita de fizikaj kaŭzoj SUB:doloro, ĝuo, plezuro, sufero, volupto
3.
Agrabla aŭ malagrabla stato de la konscio, estigita de nemateriaj moralaj kaŭzoj ( ĝojo, malĝojo, enuo, moko, honto, fiereco, surprizo, timo, bedaŭro, admiro, amo, malamo ktp.); sentimento 1: maldolĉa sento de neplenumita esperoZ ; li deziris komuniki al ĉiuj la sentojn, kiuj plenigis lian animon; tiam strangaj sentoj enigas nian animon; liaj sentoj elŝprucas en lia parolmaniero; li estas tre sinretena en la esprimo de siaj sentoj; iliaj paroloj estas kontraŭaj al iliaj propraj sentojZ VD:afekcio, emocio, vibri
4.
Ama aŭ malama inklino al iu; korsento: esprimi al iu la sentojn, kiujn oni havas por liZ VD:koro 2, pasio, simpatio
sentoj
angle:
1. perception 2. feeling, sensation 3. sense, sentiment, feeling 4. feeling
beloruse:
 пачуцьцё, адчуваньне, эмоцыя, перажываньне
ĉeĥe:
 cit, citlivost, cítění
france:
 sentiment
germane:
 Gefühl
hispane:
 sentimiento, sensación
hungare:
 érzés, érzelem 2. érzékelés
nederlande:
 gevoel
norvege:
 følelse
pole:
1. czucie 2. odczucie, poczucie 3. czucie, uczucie, odczucie, poczucie 4. odczucie, poczucie
ruse:
 чувство 2. ощущение 3. эмоция, переживание
slovake:
 cit, pocit
tibete:
 ཚོར་བ་
ukraine:
 почуття

sentaĵo

Sentumaĵo: li asertis, ke tio estis la plej terura nokto de lia vivo; por la plej granda sumo da mono li ne volus ankoraŭ unu fojon havi tian sentaĵon [3].
angle:
 feeling, sensation
beloruse:
 адчуваньне
france:
 sensation
hispane:
 sensación
hungare:
 érzet
nederlande:
 zintuiglijke waarneming
pole:
 czucie
ruse:
 ощущение

sentebla

Sufiĉe intensa, klara por esti sentata: atako kontraŭ la elektronikaj ŝaltcentraloj de ŝtato efikas multe pli dramajn kaj pli longe senteblajn rezultojn [4].
4. S. Maul: Militado sen bataliloj, Monato, 2001:1, p. 6a
angle:
 perceptible
beloruse:
 адчувальны
ĉeĥe:
 citelný, patrný, pocítitelný
france:
 perceptible, sensible (perceptible)
hispane:
 sensible
hungare:
 érezhető, érzékelhető
nederlande:
 merkbaar
norvege:
 merkbar
pole:
 odczuwalny, wyczuwalny
ruse:
 ощутимый
slovake:
 citeľný, výrazný
ukraine:
 відчутний

senteble

Sufiĉe intense, rapide por ke oni rimarku: ŝajnas al mi, ke dum la nuna jarcento senteble komenciĝis kriza dekadenco de la angla lingvo [5].
5. W. Auld: Dekadenco de lingvo, Monato, 1996:2, p. 21a
angle:
 perceptibly
beloruse:
 адчувальна
france:
 sensiblement
hispane:
 sensiblemente
hungare:
 érezhetően, érzékelhetően
nederlande:
 merkbaar
norvege:
 merkbar
pole:
 odczuwalnie, wyczuwalnie
ruse:
 ощутимо

sentema

Facile impresebla: tiuj misteraj sonoj, ne aŭdeblaj por la orelo, estas senteblaj por ĉiu animo sentemaZ .
angle:
 sensitive
beloruse:
 чульлівы, чулы, уразьлівы
ĉeĥe:
 bolestivý, citlivý
france:
 impressionnable (sensible), sensible (capable de sentir)
hispane:
 sensible
hungare:
 érzékeny
nederlande:
 gevoelig
norvege:
 følsom
pole:
 czuły, wyczulony, wrażliwy, uczuciowy
ruse:
 чувствительный
slovake:
 citlivý, vnímavý
ukraine:
 чутливий

sentemo

Emo sperti situaciojn kun sentoj, emocioj: eĉ viktorianoj – neniel notindaj pro sia sentemo – postulis, ke tia nehumana, sendigna enkarcerigo ĉesu [6].
6. P. Gubbins: Ŝipo de la pasinteco, Monato, 1997:6, p. 11a
angle:
 sensitivity
beloruse:
 чульлівасьць, чуласьць, уразьлівасьць
ĉeĥe:
 citlivost
france:
 sensibilité
hispane:
 sensibilidad
hungare:
 érzékenység
nederlande:
 gevoeligheid
pole:
 czułość, wyczulenie, wrażliwość
ruse:
 чувствительность
slovake:
 citlivosť
ukraine:
 чутливість

sentigi

(tr)
Kaŭzi al iu senton: la ruĝeta sunlumo sur brunaj trunkoj kaj verdaj branĉoj sentigis la vesperiĝon [7].
angle:
 to affect, impress
beloruse:
 даць адчуць
ĉeĥe:
 dát pocítit
france:
 infliger, faire sentir
hungare:
 éreztet, érzékeltet
pole:
 dawać odczuć
ruse:
 дать почувствовать
slovake:
 dať pocítiť
ukraine:
 робити чутливим, розчулити, дати відчути, дати зрозуміти

sentiĝi

(ntr)
Iĝi rimarkebla, sentebla al homa konscio: en iliaj okuloj sentiĝis decidemo kaj certeco pri la estonto [8]; elirante el la klubejo, li sentiĝis kontenta [9]; Johano sentiĝis nelerte, senhelpe [10].
8. B. Selimi: Vojaĝimpresoj, somero 2000, Monato, 2001:1, p. 26a
9. R. Daŝo: Ne-atenditaj sekvoj, Monato, 1999:8, p. 17a
10. R. Daŝo: Ne-atenditaj sekvoj, Monato, 1999:8, p. 17a
angle:
 to feel, perceive, discern
beloruse:
 адчувацца
france:
 se manifester, devenir sensible, se faire sentir
hispane:
 hacerse sentir
hungare:
 érződik
pole:
 dawać się odczuć
ruse:
 ощущаться, чувствоваться

sentilo

1.
BIO Sensilo1.
2.
TEK Sensilo2: la sentiloj de roboto; la printila bloko posedas sentilon testantan, ĉu finiĝis la paperfolio; senta forto; lumsentilo. VD:indikilo
angle:
1. sensory receptor 2. sensor, sensing device, pickup, transducer
beloruse:
1. рэцэптар 2. датчык, сэнсар
ĉeĥe:
 senzor, snímač, zařízení pro snímání dat
france:
1. récepteur sensoriel 2. capteur, senseur
germane:
2. Gebergerät, Fühler
hispane:
2. sensor
hungare:
1. érzékelőideg lum~ilo: fényérzékelő. 2. érzékelő, szenzor
nederlande:
2. sensor
norvege:
2. sensor
pole:
1. receptor, komórka czuciowa, komórka zmysłowa 2. czujnik, sensor, receptor
ruse:
1. рецептор 2. датчик, щуп, сенсор
slovake:
 senzor, snímač
ukraine:
 датчик, щуп

sentumo

Senso: liaj sentumoj restis akraj, kaj ŝi memoris, ke li nur ofte plendis, iom rideme, kun bonhomeco – troa, ol ke ĝi estu sincera – ke ĉion li aŭdas [11].
11. L. Couperus, trad. G. Berveling: Pri maljunuloj, la aĵoj kiuj pasas..., 2013
angle:
 sense
beloruse:
 пачуцьцё
ĉeĥe:
 smysl (vnímací)
france:
 sens (perceptif)
hispane:
 sentido
hungare:
 érzék(szerv)
nederlande:
 zintuig
norvege:
 sans
pole:
 dotyk, czucie (zmysł)
ruse:
 чувство (способность восприятия: слух, зрение и т.п.)
slovake:
 zmyslový orgán, ústroj
ukraine:
 чуття, відчуття

sentumaĵo

angle:
 sensation
beloruse:
 адчуваньне
france:
 sensation
hungare:
 érzet
nederlande:
 zintuiglijke waarneming
pole:
 czucie, odczucie, uczucie
ruse:
 ощущение

antaŭsenti

(tr)
Havi intuan, malklaran ideon pri estontaĵo: mi antaŭsentis, ke vi hodiaŭ vespere venos [12]; post horo li estos en la vilaĝo kaj jam antaŭsentis la plezuron de la ripozo [13]. VD:antaŭvidi, prognozi, supozi
12. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, sub la saliko
13. J. Modest: La ikono, Monato, 2001:12, p. 23a
angle:
 to anticipate, to have a feeling (I had a feeling that you would come)
beloruse:
 прадчуваць
france:
 pressentir
hispane:
 presentir
hungare:
 megérez
nederlande:
 een voorgevoel hebben
pole:
 przeczuwać
ruse:
 предчувствовать
ukraine:
 передчувати

devosento

Interna sento pri devoj, pri morale necesaj sintenoj kaj agoj: la devosento ĉiam dum la vivo estis por mi ia fetiĉo [14].
14. E. R. Burroughs, trad. K. R. C. Sturmer: Princino de Marso, 1938
angle:
 sense of obligation
france:
 sens du devoir
nederlande:
 plichtsgevoel

kunsenti

(tr)
Senti akorde kun alia persono: mi kunsentas kun vi en viaj afliktoj [15]; ili verkis libron pri siaj lingvistikaj esploroj, esperante ke ni kunsentos ilian fasciniĝon pri lingva tempoekskurso [16]. VD:konsenti
15. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 1a, renkonto
16. S. Derevjanniĥ: Atrakcio por lingvoŝatantoj?, Monato, 2001:11, p. 30a
angle:
 to empathize (usone), to empathise (brite), relate to
beloruse:
 спачуваць, спагадаць
ĉeĥe:
 cítit s někým, mít soucit
france:
 ressentir (partager les sentiments), partager les sentiments
hungare:
 együtt érez
pole:
 współczuć
ruse:
 сочувствовать
slovake:
 mať súcit
ukraine:
 співчувати

kulposento

Interna dolora sento pri propraj malbonaj agoj: pro la kulposento de sia konscienco ŝi timis, ke oni spionas ĉiun ŝian iron [17].
17. E. R. Burroughs, trad. K. R. C. Sturmer: Princino de Marso, 1938
angle:
 guilty conscience, compunction
ĉeĥe:
 pocit viny
france:
 mauvaise conscience, sentiment de culpabilité
nederlande:
 schuldgevoel
norvege:
 skyldfølelse
slovake:
 pocit viny

kunsento

Sentado akorda kun tiu de alia persono: ili manĝis kun li en lia domo, kaj esprimis al li sian kunsenton, kaj konsolis lin [18]. VD:simpatio
angle:
 sympathy, understanding, empathy
beloruse:
 спачуваньне, спагада
ĉeĥe:
 soucit
france:
 empathie, sympathie (empathie)
germane:
 Mitgefühl
hispane:
 consentimiento
hungare:
 együttérzés
nederlande:
 medeleven
pole:
 współczucie
ruse:
 сочувствие
slovake:
 súcit
tibete:
 སྙིང་རྗེ་
ukraine:
 почуття

kunsentemo

PSI Kapablo diveni kaj proprigi sentojn de aliaj homoj: kompatemo kaj kunsentemo estas pli humanaj ol senanima ... ignorado [19]. VD:intuicio
19. U. Matthias: Fajron sentas mi interne, Pro Esperanto, 1990
angle:
 empathy
beloruse:
 эмпатыя
france:
 empathie
nederlande:
 empathie
norvege:
 empati
pole:
 empatia, współodczuwanie (nieformalnie)

lingvosento

LIN Intuo de parolanto pri la ĝusteco, konveneco de parolmaniero: ĉar ĉiuj menciitaj formoj estas bona Esperanto, oni uzu ilin laŭ sia lingvosento [20].
20. D. Besseghini: Re- Nur eta korekto, soc.culture.esperanto, 1993-05-07
angle:
 language sense
france:
 sentiment linguistique
germane:
 Sprachgefühl
hungare:
 nyelvérzék
nederlande:
 taalgevoel
norvege:
 språkfølelse
pole:
 wyczucie języka, zdolności językowe
ruse:
 чувство языка, языковая интуиция

nesenteble

Tiom malforte, diskrete aŭ grade, ke oni apenaŭ sentas: aŭgusto forpasis nesenteble [21].
21. J. Modest: En la ombro de la silento, Monato, 1997:3, p. 14a
angle:
 imperceptibly
beloruse:
 неадчувальна
france:
 insensiblement
hispane:
 imperceptible
hungare:
 nem érzékelhetően
nederlande:
 onvoelbaar, onmerkbaar
pole:
 niewyczuwalnie, nieodczuwalnie
ruse:
 неощутимо, нечувствительно

samsenteco

Stato de personoj same sentantaj. VD:akordo
angle:
 rapport, affinity

sensenta

Ne havanta senton, indiferenta, morna:
a)
Ne havanta senton emocian aŭ animan: ĉu la multaj zorgoj jam faris ŝin sensenta kaj pri doloro kaj pri ĝojo? [22].
b)
Ne havanta senton korpan: miaj fingroj estis sensentaj, kaj mia nazo gutis pro la malvarmo [23].
22. S. Engholm: Homoj sur la tero, 1932
23. A. Löwenstein: La ŝtona urbo, 1999
angle:
 unfeeling, insensitive, insensate
beloruse:
 нечульлівы, неэмацыйны
france:
 insensible (qui ne sent pas)
hispane:
 insensible
ukraine:
 нечулий, бездушний

sensenteco

Foresto de sentoj animaj aŭ korpaj: multaj eĉ riproĉas al li la severecon de lia karaktero kaj vidas en ĝi signon de fiereco aŭ de sensenteco [24].
VD:indiferenteco, sendoloreco, sveno
24. H. Sienkewicz, trad. L. Zamenhof: Quo vadis?, 1933
angle:
 insensitivity, insensibility
france:
 insensibilité
hispane:
 insensibilidad
nederlande:
 ongevoeligheid

sensentigi

(tr)
Senigi momente aŭ daŭre je sentopovo: pliparton de tiuj homoj regis unu penso ..., kiu jam dum la vivo sensentigis ilin al ĉio, kio okazis ĉirkaŭ ili [25].
VD:anestezi
25. H. Sienkewicz, trad. L. Zamenhof: Quo vadis?, 1933
angle:
 desensitize
ĉeĥe:
 znecitlivět
france:
 couper toute émotion à, insensibiliser
hispane:
 insensibilizar
slovake:
 znecitliviť

trosentema

Kiu tro intense, tro emocie, tre perturbe sentas: al la trosentema humoro de sinjoro Luppán forte efikis ĉi tiu evento, kaj li falis en altan febron [26].
26. K. Mikszáth, trad. J. Horvath: Fraŭlino el oro, 2002
france:
 hypersensible
ukraine:
 надто чутливий, сентиментальний

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
~ema: Mankas verkindiko en fonto.
~ilo: Mankas dua fontindiko.
~ilo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~umaĵo: Mankas dua fontindiko.
~umaĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sam~eco: Mankas dua fontindiko.
sam~eco: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.