*rid/i

*ridi  

1.  
(ntr)
Montri subitan gajecon per karakteriza streĉo de la buŝo kaj esprimo de la vizaĝo, ofte akompanataj de ĝoja voĉbruo: mi ridas je lia naiveco [1]; mi ridas pro lia naiveco [2]; oni ridis pri ili kaj mokis ilin [3]; ŝi ridis kaj ploris de ĝojo [4]; li ridis tiel, ke la ventro al li skuiĝis [5]; ili ridis pri ni kaj rigardis nin malestime [6]; ŝi estis pala, kiel la morto, sed ŝi ridis pri la malbona vetero, kiu ŝajnis al ŝi ankoraŭ ne sufiĉe sovaĝa kaj ventega [7]; la malbona frato kliniĝis super ŝin kaj ridis malice, kiel nur diablo povas ridi [8]; ŝi ridis mallaŭte kaj gaje [9]; la virino ridis laŭte kaj elkore [10]; plej bone ridas, kiu laste ridas PrV .
2.
(ntr)
(figure) Montri agrablan, bonstatan, feliĉan aspekton: ĉiuj okuloj ridis [11]; ridanta pejzaĝo; bone tiu sidas, al kiu la sorto ridas PrV .
3.  
(tr)
(malofte) Priridi: mi ridas lian naivecon [12]; ili ridis lin pro lia peto [13]; ĉu ni ne ridis la punitan sangavidan beston, ripetante ĝiajn plendojn [14]; la knaboj ridis ŝin, ke ŝi sidas supre kiel kokineto [15].
1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 29
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 29
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 30:10
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Monteto de elfoj
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Neĥemja 2:19
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Vojkamarado
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Elfo de la rozo
9. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Infana Imperiestrino
10. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, Sinjorino Ajuolo
11. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kolo de botelo
12. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 29
13. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova strata lanterno
14. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Antaŭparolo de la tradukinto
15. B. Němcová, trad. V. Tobek kaj K. Procházka: Avineto, [sen dato]
angle:
laugh
beloruse:
сьмяяцца
bulgare:
смея се
ĉeĥe:
smát se
ĉine:
france:
rire (verbe) plej bone ~as, kiu laste ~as: rira bien qui rira le dernier 3. moquer (tr.)
germane:
lachen 3. auslachen, verlachen
hispane:
reír plej bone ~as, kiu laste ~as: el que ríe el último ríe mejor
hungare:
nevet plej bone ~as, kiu laste ~as: az nevet, aki utoljára nevet bone tiu sidas, al kiu la sorto ~as: könnyű annak, akire a szerencse mosolyog
indonezie:
tertawa
katalune:
riure plej bone ~as, kiu laste ~as: riu bé qui riu darrer, qui riu primer plora darrer
nederlande:
lachen
portugale:
rir
ruse:
смеяться
slovake:
smiať sa
svede:
skratta

rido   Vikipedio

Voĉa, senparola esprimo de subita gajo: eksonis en la ĉambro sonora infana rido [16]; oni ekkonas bovon per la vido kaj malsaĝulon per lia rido PrV ; rido matene ‐ ploro vespere PrV ; venas rido post minaco, kaj paciĝo post malpaco PrV ; ŝi respondis kun gaja rido BdV ; fariĝis nokto kaj silento, interrompata nur de la nerva rido de l' virinoj [17]; li ordonis, oni ne obeis lin, lian koleron oni respondis per rido [18]; eksplodi per rido Marta Hamlet .
bulgare:
смях
ĉeĥe:
smích
france:
rire (subst.)
germane:
Lachen
hispane:
risa eksplodi per ~o: troncharse de risa
hungare:
nevetés eksplodi per ~o: nevetésbe tör ki
indonezie:
tawa
katalune:
riure, rialla
nederlande:
lach (zn.)
rumane:
râs
ruse:
смех
slovake:
smiech

ridaĉi

Malice, triviale, malkonvene ridi: ili tro brue interparolis […] kaj tro laŭte ridaĉis [19]; iu […] ridaĉis responde Metrop .
19. Monato, Dmitrij Cibulevskij: Busvojaĝo
france:
ricaner
hispane:
reír sarcásticamente, reír maliciosamente, carcajearse
hungare:
röhög
katalune:
riure sarcàsticament
nederlande:
grijnzen
ruse:
ржать, гоготать, зубоскалить, ухмыляться

ridaĉo

Malĝentila, malagrabla rido: sarkasma ridaĉo [20]; vomiga ridaĉo [21]; [li] abrupte turnis la dorson al la delegito kun moka ridaĉo [22].
20. Endre Tóth: Lappar, la Antikristo
21. Merdulo absoluta
22. Luis Jorge Santos Morales: La Verda Puno
france:
ricanement
hispane:
risa sarcástica
hungare:
röhögés
katalune:
riure sarcàstic
nederlande:
grijnslach
ruse:
ржание, ухмылка

ridegi

(ntr)
Brue, forte ridi: subite dum du longaj minutoj li ridegis, provante sensukcese halti por klarigi, kial li tiom laŭte ridas [23]; la knabo denove ridas, ridegas senbride [24].
beloruse:
рагатаць
ĉeĥe:
chechtat se, velmi se smát
france:
rire à gorge déployée, rire aux éclats
hispane:
reír a carcajadas
hungare:
kacag
katalune:
petar-se de riure, cargolar-se de riure
nederlande:
schaterlachen
ruse:
хохотать
slovake:
rehliť sa, rehotať sa
svede:
gapskratta

ridego

Tre laŭta rida voĉado: en la salono eksonis laŭta ridego [25]; kiam li komencas ludi sian improvizitan kompozicion, ĉiuj kun ridego diskuras EE ; ĉe la tabloj kun bruego, ektondris laŭte nun ridego FK .
ĉeĥe:
chechtot
france:
hilarité, rigolade
hispane:
carcajada
hungare:
kacagás
katalune:
riallada
nederlande:
schaterlach
ruse:
хохот
slovake:
rehot

ridema

Facile ridanta, ema al amuzo kaj gajeco: ili ambaŭ havis mienojn de petolantaj infanoj, tiel ili estis gajaj kaj ridemaj IK ; [li] montris sin amikeca kaj ridema [26]; koketa, ridema virin' [27].
26. Monato, Stefan Maul: Returniĝo
27. A. Le Pera, trad. -: Pro nur unu kapo, kantaro.ikso.net, 2013
france:
rieur (adj.)

*rideti

(ntr)
1.
Senbrue montri sian afablecon kaj favoron per delikata streĉo de la buŝo kaj bonvola esprimo de la okuloj: ŝi […] ridetis kontente [28]; ŝi faris al ili signojn, ridetis kaj volis rakonti, ke ĉio iras bone kaj feliĉe [29]; li ridetis interne (nevideble) [30]; ŝi ridetis en la dormo [31]; ŝi ridetis sub larmoj (ĉe adiaŭo) [32]; ŝi afable ridetis kaj dankis kaj ne povis kaŝi sian emocion [33]; ili denove komencis rideti, sed nun pro embaraso [34].
2.
(figure) Agrable, favore aspekti: la bela naturo ridetas al la vizitanto; ridetis al ni la aŭroro, la mateno; arĝente ridetas la luno; la sorto ridetas al li.
angle:
smile
beloruse:
усьміхацца
ĉeĥe:
usmívat se
ĉine:
微笑
france:
sourire (verbe)
germane:
lächeln
hispane:
sonreír
hungare:
mosolyog
indonezie:
tersenyum
katalune:
somriure
nederlande:
glimlachen
portugale:
sorrir, dar um ar de riso
ruse:
улыбаться
slovake:
usmievať sa
svede:
le

*rideto Vikipedio

Afabla buŝa kaj vizaĝa esprimo de bonvolo: sur lia vizaĝo mi vidis ĝojan rideton [35]; virina rideto pli kaptas ol reto PrV ; rideto aperis sur ŝia buŝo kaj la sango revenis en ŝiajn vangojn [36]; malgranda knabino kun ruĝaj vangoj, kun rideto ĉirkaŭ la buŝo [37]; rideto ludis ĉirkaŭ ŝia buŝo [38]; bonkora rideto ornamis ŝiajn dikajn lipojn IK ; melankolia rideto sur la lipoj [39]; kun rideto de kompato EE ; la rideto glaciiĝis sur la duone malfermitaj lipoj [40]; la ŝerca rideto malaperis de la buŝo kaj okuloj de la nekonato IK .
ĉeĥe:
úsměv
france:
sourire (subst.)
germane:
Lächeln
hispane:
sonrisa
hungare:
mosoly
indonezie:
senyum
katalune:
somrís
nederlande:
glimlach
rumane:
zâmbet
ruse:
улыбка
slovake:
úsmev

ridiga  

Kiu kaŭzas ridon, subite gajigas: eksterordinare saĝa spritaĵo kaj tre ridiga [41]; li estas aminda ĉarlatano: li amas trompi, kaj ĝenerale, liaj trompoj estas ne tre gravaj, efektive ridigaj [42]; lia […] slango faris la ŝercojn duoble ridigaj [43].
ĉeĥe:
budící smích, úsměvný
france:
amusant (qui fait rire)
hungare:
nevettető, mulatságos, nevetséges
katalune:
risible, divertit
nederlande:
lachwekkend
ruse:
смешной
slovake:
úsmevný

ridigi  

(tr)
Vole aŭ nevole kaŭzi ies ridon: lia malgaja vizaĝo ridigis lian amikon [44]; la reagoj de Švejk ridigas pro la ŝajna manko de logika ligo inter burokrataj demandoj kaj liaj respondoj [45]; pri la x-sistemo li verdiktas: „tiu Esperanto-karikaturaĵo […] forte ridigas niajn kontraŭulojn kaj decidigas ilin neniam lerni lingvon tiagrade barbaran [46]. VD:amuzi, gajigi
ĉeĥe:
rozesmát (někoho)
france:
faire rire
hispane:
hacer reír
hungare:
(meg)nevettet
katalune:
fer riure, causar risa
nederlande:
doen lachen
ruse:
заставлять смеяться, вызывать смех
slovake:
rozosmiať (niekoho)

ridinda  

Tiom mokinda, ke ĝi ridigas: de majesta ĝis ridinda estas nur unu paŝo PrV ; sen povo kolero estas ridinda afero PrV ; ridindaĵon faris al mi Dio, ĉiu, kiu aŭdos, ridos pri mi [47]; ridinda, fireligieca spirito […] antaŭmilite ĉiam prezidis en esperantaj manifestacioj [48].
ĉeĥe:
směšný
france:
ridicule (adj.), risible
germane:
lächerlich
hispane:
irrisorio, risible, ridículo
hungare:
nevetséges, komikus
katalune:
irrisori, ridícul
nederlande:
belachelijk
ruse:
смешной
slovake:
smiešny

ridindigi

(tr)
Igi ridinda, konduki al situacio kiu kaŭzas mokojn: profitante la sennoman aperigon de l' broŝuro pri homaranismo, li ĝin ridindigis unue VivZam ; ŝi ridindigas la svatiĝantojn [49]; ĉar oni ne simpatias kun liaj politikaj ideoj […], oni deziras ofte eĉ ridindigi lian profesian laboron [50].
49. E. de Zilah: La Princo ĉe la Hunoj, 2011
50. Monato, Petro De Smet': Belaj figoj post Pasko
ĉeĥe:
dělat si šašky (z někoho), zesměšnit
france:
ridiculiser
hispane:
ridiculizar
slovake:
zosmiešniť

ridindiĝi

(ntr)
Iĝi ridinda, malrespektinda: ne ridindiĝu ĉeeste de via hundo, mi petas [51].
51. D. von Liliencron, trad. C. Brosch: Al mortintino, [vidita en 2015]
france:
se ridiculiser
hispane:
ponerse en ridículo

alrideti

(tr)
Intence, signife rideti al...: ili alridetis ilin infane [52].
52. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
france:
sourire à
germane:
anlächeln

mokridi

(tr)
Moke priridi iun aŭ ion: kaj ili mokridis lin [53]; la simieto mokridis [54].
53. La Nova Testamento, S. Mateo 9:24
54. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Urbo de Imperiestroj
ĉeĥe:
posmívat se
france:
rire (de quelqu'un)
germane:
auslachen
hispane:
reírse de
hungare:
kinevet
katalune:
riure's, burlar-se
nederlande:
uitlachen
ruse:
высмеивать
slovake:
posmievať sa

priridi  

(tr)
Ridi pro amuziĝo aŭ pro moko pri...; ridi 3: li ŝajnis mensogulo, kaj la parencoj priridis lin [55]; reĝido Hiacinto […] ne komprenis, ke la homoj laŭdantaj lian nazon priridas lin [56]; anstataŭ debati kaj priridi aliajn pensmanierojn […] oni trovu solvon taŭgan por ĉiuj [57].
55. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Tablo kovru vin, la orazeno kaj bastono el sako
56. J.-M. Leprince de Beaumont, trad. D. J. Harlow: Reĝido Hiacinto kaj la kara Reĝidineto, [2007]
57. Monato, Roberto Pigro: Kiom da homoj, tiom da gustoj
france:
rire de
germane:
auslachen, verlachen

satridi

Ridi ĝis la stato en kiu oni ne plu deziras ridi: satridis la loĝantaro, sed poste ili bedaŭris sinjoron paroĥestron [58]; vi satridos, ‐ flustris la du junuloj, transpasante la ĉambron [59].
58. J. Mahen, trad. Esperantista Rondeto: La koboldo Ondra, 1921
59. J. K. Jerome, trad. G. Badash: Tri viroj en boato, 1934
hispane:
hartarse de reír, partirse de risa
katalune:
enfitar-se de riure
nederlande:
zich slap lachen
ruse:
насмеяться, обхохотаться

subridi

Kaŝe ridi, subpremi sian ridon: Ilu-ittia subridis [60].
60. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 11a, pluaj insidoj
ĉeĥe:
potají se smát, smát se v duchu
france:
pouffer, rire dans sa barbe
hispane:
reír por lo bajo, reprimir la risa
hungare:
kuncog, somolyog
katalune:
riure sorneguerament, riure per sota el nas
nederlande:
in zijn vuistje lachen
ruse:
посмеиваться, усмехаться
slovake:
potajomky sa smiať

trudrideti

Sin devigi al rideto: „perfekte tiel“ trudridetis Ĉan [61].
61. E. de Zilah: La Princo ĉe la Hunoj, 2011
france:
sourire de manière forcée

administraj notoj

~indiĝi: Mankas dua fontindiko.
al~eti: Mankas dua fontindiko.
sub~i: Mankas dua fontindiko.
trud~eti: Mankas dua fontindiko.