tradukoj: be de en es fr hu nl no pl pt ru

^*fand/i [1]

^*fandi

1.

Likvigi per varmo solidajn korpojn: fandi metalon^B, vakson, buteron^B, neĝon; unu posttagmezon fulmo fandis sur Kapitolo bronzan statuon de Cereso [2]; (figure) la suno fandas la asfalton [3]; (figure) Mi ne scias, mi nur sentas, kaj turmento fandas min [4].

2.

elfandi¹ el ŝtono oni fandas la kupron [5]; arĝento, purigita en tera fandujo kaj sepfoje refandita [6].

3.

gisi¹ li fandis por ĝi kvar orajn ringojn sur ĝiaj kvar anguloj [7]; ili faris al si fanditan bovidon kaj adorkliniĝis al ĝi [8].
Rim.: Laŭ UV kaj uzo Zamenhofa, fandi statuon povas havi tute kontraŭajn signifojn: krei (gisi) statuon; aŭ malkrei (likvigi, disfandi) statuon. Tia konfuzo estas malakceptebla en racia lingvo kaj ŝoka por esperantistoj kies hejma lingvo neniam konfuzas tiujn kontraŭojn. Tial jam en PV aperis pli preciza verbo gisi (prunto el la germana) ― cetere, mise difinita. Fojfoje Zamenhof provis eviti tiun ĝenon uzante la derivaĵon elfandi²; tio tamen prezentas alian problemon, ĉar laŭ la lingva logiko tia formo devas havi la signifon „ekstrakti per fando“ (kaj tia logika uzo estas fakte atestita). Menciindas, ke en UV la indikitan konfuzon prezentas la tradukoj franca, germana kaj angla; dum la tradukoj rusa kaj pola donas nur la ĉefsencon likvigi. [Sergio Pokrovskij]

fandado, fando

1.

La ago fandi¹ (likvigi): la fando de plumbo ne postulas multe da varmo [9].

2.

La ago fandi², elfandi¹:

3.

gisado¹

fandiĝi

1.

Flueciĝi per varmo: vakso fandiĝas de fajro [10]; fandiĝanta kandelo. degeli, solviĝi.

2.

(figure) Kormoliĝi, morale malfortiĝi: fandiĝi pro (aŭ de) kompato; ŝia animo fandiĝis pro plezurego; lia fiereco fandiĝis en la humiliĝoj^Z.

3.

(figure) Malaperi kunkonfuziĝante: ĉio fandiĝis en pala krepusko [11]; la nuboj fandiĝas kun la horizonto. forflui, perdiĝi, disneniiĝi.

fandisto

1.

Laboristo aŭ fakulo pri fandado²: vane fandis la fandisto: la malbonuloj ne apartiĝis [12].

2.

gisisto¹ per honto kovriĝis ĉiu fandisto kun sia statuo, ĉar lia fanditaĵo estas malveraĵo, ĝi ne havas en si spiriton [13].

disfandi, forfandi

Malaperigi: lumaj radioj disfandis la rigidecon de ŝiaj trajtoj^Z; la montoj tremas antaŭ Li, la montetoj disfandiĝas [14]; tia konduto forfandis la antaŭjuĝojn de la nobelaro^Z; la tempo forfandis tiun rigidan indiferentecon.

elfandi

1.

Ekstrakti per fandado: elfandi metalon el erco; elfandi vakson el ĉelaro; elfandi plumbon el alojo; elfandi lardon; (figure) ekzistas ankaŭ kiuj opinias, ke nun ĝi (la Eklezio) estu ĵetita en fornon, por ke la pura oro estu elfandita [15].

2.

gisi¹ cent kikaroj da arĝento estis uzitaj por elfandi la bazojn de la sanktejo kaj la bazojn de la kurteno [16].

kunfandi

1.

Miksi per fandado: fero ne kunfandiĝas kun argilo [17]; (figure) pli aŭ malpli frue la ideoj de la esperantismo kaj pacifismo tute kunfandiĝos^Z (sendiferenciĝos); (figure) kunfandiĝo de nacioj en pli larĝan unuon; (figure) kunfandiĝantaj (harmonie intermiksitaj) koloroj. alojo

2.

Kunigi plurajn ordigitajn datumarojn (listojn, dosierojn) tiel, ke la rezulto havu tian saman ordon: tiuj jaraj aldonoj kunfandiĝos fine en „Universala Vortaro plenigita“ [18]

kunfandema lingvo

Lingvo en kies fleksiado oftas kunfandoj. aglutina lingvo

kunfando

Ĉe vortfarado, tia unuiĝo de kombinataj vortelementoj ke ne plu eblas indiki limon inter ili: en la latina „rex“ x prezentas kunfandon de la radika konsonanto -g kun la nominativa finaĵo.

          Cxu "kun~ema (p.p. lingvo)" ne estus pli bona derivajxo?
          [MB]