*dank/i

*danki

(tr)
1.
(iun aŭ al iu, por aŭ pro io) Esprimi per vortoj ŝuldan senton pro ricevita servo, bono aŭ propono: danki iun aŭ al iu, pro io aŭ por io; mi dankas al vi pro via komplezo; Joab ĵetis sin vizaĝaltere kaj adorkliniĝis, kaj dankis la reĝon [1]; [ili] dankis la Eternulon, ke Li estas bona [2]; mi dankos Vin eterne por tio, kion Vi faris [3]; Daniel dankis pro tio Dion de la ĉielo [4]; mi anticipe dankas vin
Rim.: La PIV-oj entenas jenan ekzemplon kun nepre malĝusta klarigo: „Ĉu vi deziras kafon? - Mi dankas (t.e. ne, sed mi dankas pro la propono)“. Gastiganto kiu akceptas la PIV-an interpreton riskas ofendi sian gaston, ĉar la indikita implicaĵo (ke nuda danko esprimas rifuzon) estas tute malevidenta kaj neniel internacia. Aliflanke, ankaŭ la dankanto prefere uzu pli klaran respondon: „Jes, dankon“ aŭ „Ne, dankon“. (Rusa gastiganto, ricevinte la malklaran respondon, normale redemandas: „Ĉu ‚dankon jes‘ aŭ ‚dankon ne‘?“) Ial sub la sama sencodifino PIV-oj donas la ironian proverbon Por honoro ni dankas, se manĝ' al ni mankas PrV probable pro miskompreno. [Sergio Pokrovskij]
2.
(iun aŭ al iu, por aŭ pro io, per io) Montri per faro ŝuldan senton pro ricevita servo; reciproki servon pro ricevita servo: li dankis al mi per donaco; ŝi dankis al li per amplena rigardo; vi dankas al mi per perfidoB . VD:rekompenci, repagi.
3.
(iun aŭ al iu, por aŭ pro io) Konscii, ke oni havas la moralan devon reciproki al iu ricevitan servon: mi tre dankas al li pro lia helpo.
4.
(figure) (arkaismo) (ion, al io) Ĝui ion pro la efiko de io: mi dankas al vi mian feliĉan edzecon; al tiu neatendita cirkonstanco mi dankis la vivon; la tutan nian altan kulturon kaj civilizacion ni dankas nur al [...] la posedado de lingvo EE . VD:ŝuldi.
angle:
thank
beloruse:
дзякаваць
bretone:
trugarekaat
bulgare:
благодаря
ĉeĥe:
děkovat, děkovat mi anticipe ~as vin: děkuji vám
ĉine:
感谢, tr. 感謝 [gǎnxiè], 谢, tr. 謝 [xiè]
france:
mi anticipe ~as vin: je vous remercie d'avance 1. remercier 2. gratifier (donner en remerciement) 3. savoir gré (de), être reconnaissant (de) 4. devoir (être redevable), être redevable
germane:
danken mi anticipe ~as vin: ich danke Ihnen im Voraus
hebree:
mi anticipe ~as vin: בתודה מראש 1. להודות ל- 2. לגמול ל- 3. להכיר טובה
hispane:
agradecer mi anticipe ~as vin: gracias por adelantado
hungare:
megköszön, köszönetet mond mi anticipe ~as vin: előre is köszönöm
indonezie:
berterima kasih 4. mensyukuri
katalune:
agrair
latine:
mi anticipe ~as vin: gratias in antecessum 1. gratias ago, ere
malaje:
terima kasih
nederlande:
danken mi anticipe ~as vin: dank bij voorbaat
norvege:
takke mi anticipe ~as vin: takk på forhånd
pole:
mi anticipe ~as vin: z góry dziękuję 1. dziękować 2. dziękować 3. być wdzięcznym 4. zawdzięczać (coś, komuś)
portugale:
agradecer
ruse:
благодарить mi anticipe ~as vin: заранее спасибо
slovake:
ďakovať, poďakovanie, ďakovať
svede:
tacka
turke:
1. teşekkür etmek 2. teşekkür etmek
ukraine:
дякувати
volapuke:
danön

danko, dankado

Vortoj aŭ faroj por danki: dankon! dankon pro tio, ke vi venis al mi [5]; ili meritas nian dankadon.
afrikanse:
dankie
albane:
thank
amhare:
አመሰግናለሁ
angle:
thanks ~on: thank you, thanks
arabe:
شكرا
beloruse:
падзяка ~on: дзякуй
bengale:
ধন্যবাদ
birme:
ကျေးဇူးတင်
bretone:
~on: trugarekadenn
ĉeĥe:
děkování ~on: díky
ĉine:
~on: 谢谢, tr. 謝謝 [xièxie]
dane:
tak
estone:
tänan
eŭske:
eskerrik
filipine:
pasasalamat
france:
remerciement, merci ~on: merci
galege:
grazas
germane:
Dank ~on: danke
guĝarate:
આભાર
haitie:
mèsi
haŭse:
gode
hebree:
הודיה, תודה ~on: תודה
hinde:
धन्यवाद
hispane:
agradecimiento ~on: gracias
hungare:
köszönet, megköszönés ~on: köszönöm
igbe:
na-ekele
indonezie:
~on: terima kasih!
irlande:
go raibh maith
islande:
þakka
japane:
感謝
jide:
דאַנקען
jorube:
dupẹ
kanare:
ಧನ್ಯವಾದ
kartvele:
მადლობა
katalune:
agraïment ~on: gràcies!, mercès!
kazaĥe:
алғыс айту
kimre:
diolch
kirgize:
рахмат
kmere:
ថ្លែងអំណរគុណ
koree:
감사
korsike:
ringraziu
kose:
bulela
kroate:
zahvaljujem
kurde:
sipaskirin
latine:
gratias
latve:
paldies
laŭe:
ຂໍຂອບໃຈ
litove:
ačiū
makedone:
благодарам
malagase:
misaotra
malaje:
terima
malajalame:
നന്ദിപറയുക
malte:
nirringrazzja
maorie:
whakawhetai
marate:
आभार
monge:
ua tsaug
mongole:
талархлын
nederlande:
dank ~on: dank u
nepale:
धन्यवाद
njanĝe:
tikukuthokozani
norvege:
takk ~on: takk, tusen takk
okcidentfrise:
tankje
panĝabe:
ਧੰਨਵਾਦ
paŝtue:
مننه
pole:
podziękowanie, wdzięczność ~on: dziękuję
portugale:
agradecimento ~on: obrigado
ruande:
murakoze
rumane:
~on: mulţumesc
ruse:
благодарность, выражение признательности ~on: спасибо
samoe:
faʻafetai
sinde:
آنو
sinhale:
ස්තුති
skotgaele:
taing a thoirt
slovake:
poďakovanie, ďakovanie
slovene:
hvala
somale:
mahad
ŝone:
tenda
sote:
leboha
sunde:
hatur
svahile:
kuwashukuru
svede:
tack
taĝike:
ташаккур
taje:
ขอขอบคุณ
tamile:
நன்றி
tatare:
рәхмәт
telugue:
ధన్యవాదాలు
tokipone:
~on: pona
turke:
teşekkür
ukraine:
спасибі
urdue:
شکریہ
uzbeke:
rahmat
vjetname:
cảm ơn
volapuke:
dan
zulue:
ngiyabonga

danka

Konscianta, ke oni ŝuldas al iu reciprokecon pro ricevita servo, kaj preta esprimi per vortoj aŭ pruvi per faroj sian dankemon: mi estas danka al li Marta ; kun danka voĉo [6]; danka rigardo. danka pacofero [7]; ni ĉiuj [...] estus nedireble dankaj al vi, se vi volus donaci kelkajn novajn rakontojn [8].
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jona 2:9
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Levidoj 7:15
8. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, Drako por Heroo Hinreko
angle:
thankful, grateful
beloruse:
удзячны
bretone:
anaoudek (a ziskouez e anaoudegezh-vat)
ĉeĥe:
povděčný, vděčný, vděčný
france:
obligé (reconnaissant), reconnaissant
germane:
dankbar
hebree:
אסיר תודה
hispane:
agradecido
hungare:
hálás
katalune:
agraït
latine:
gratus
nederlande:
dankbaar
norvege:
takknemlig
pole:
wdzięczny
portugale:
agradecido
ruse:
благодарный, признательный
slovake:
vďačný, ďakovný
ukraine:
вдячний
volapuke:
danik

danke

Kun danko, en danka maniero: ju la kritikoj de mia lingvo estas pli severaj, des pli danke mi ilin alprenas [9]; danke ŝi ridetadis al li [10].
9. L. L. Zamenhof: Antaŭparolo al la Dua Libro de l' Lingvo Internacia
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Sovaĝaj cignoj
angle:
thankfully, appreciatively
beloruse:
дзякуючы
france:
avec reconnaissance
hebree:
בתודה
hispane:
con reconocimiento
hungare:
hála (neki), (vminek/vkinek) köszönhetően
norvege:
takket være
pole:
w podzięce, z wdzięcznością
ruse:
благодарно
tibete:
ཐུགས་རྗེ་ཆེ་
volapuke:
dano

danke al, dank' al, danke ...-n

(prepoziciaĵo)
Pro la helpo de iu, pro la bona efiko de io: danke al mono, kiun ŝi heredis de sia baptopatrino, ŝi traveturis Hindion [11]; ili manĝis, satiĝis, grasiĝis, kaj ĝuis, dank' al Via granda boneco [12]; dank' al mia amiko, mi sukcesis; dank' al mia bastono, mi ne falis; kaj danke la laboron de tiuj ĉi amikoj mi esperas, ke l' afero baldaŭ kaj sen bruo vastiĝos en la tuta mondo [13]; danke la intervenon de la vorto „po“ la „pecoj“ jam ne dependas rekte de la „doni“ [14]. VD:spite al
Rim. 1: Pri „dank' al“: Prepoziciaĵo regula devenanta de la mallongigita esprimo „(estu dirita) dank(o) al“ aŭ „(estu) dank(o) al“. La apostrofo ĉi-okaze ne anstataŭas la forlasitan literon e, ĉar tion ne ebligas la 16-a regulo de gramatiko. [db]
Rim. 2: Komike impresas la misuzo de „dank' al“ kiam temas pri cirkonstanco malfavora kaj bedaŭrinda, ekz-e (venis) 3.600 kongresanoj, sed dank' al kriza valuto estis grava deficito malfacile kompensita de la tuta esperantistaro“ [15]. Ĝenerale, la pli klaraj aŭ simplaj esprimoj, kiaj „kaŭze de“, „sekve de“, „pro“ estas preferindaj. [Sergio Pokrovskij]
11. R. Roze: Verkistino - orientalistino - esploristino, Monato, 1999:1, p. 17a
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Neĥemja 9:25
13. L. L. Zamenhof: Aldono al la Dua Libro de l' Lingvo Internacia
14. L. L. Zamenhof: L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, La Esperantisto, 1891, p. 7a
15. Rollet de l'Isle: Kongresoj UniversalajEnciklopedio de Esperanto
angle:
thanks to
beloruse:
дзякуючы (чамусьці)
bretone:
a-drugarez da
france:
grâce à
germane:
dank [kun genitivo]
hebree:
הודות ל-, תודות ל-
hispane:
gracias a
hungare:
hála (neki), (vminek/vkinek) köszönhetően
indonezie:
terima kasih kepada
katalune:
gràcies a
nederlande:
dank zij
norvege:
takket være
pole:
dzięki (komuś, czemuś)
portugale:
graças a
ruse:
благодаря (чему-л.)
svede:
tack vare
volapuke:
dano

dankema

Nature inklina al dankado, ema reciproki la faritan bonon: li havis noblan kaj dankeman karakteron; Li estas bona al la nedankemuloj kaj malbonuloj [16].
Rim.: La nuanco kun „danka“ ne estas tre granda. Teorie iu dankema facile havas la kapablon senti sin danka: oni ne uzu „dankema“, kiam ne temas pri konstanta emo al danko, sed pri la momenta manifestiĝo de danko pro konkreta servo oni simple uzu „danka“ [17].
angle:
thankful, grateful
beloruse:
удзячны
bretone:
anaoudek (a ziskouez e anaoudegezh-vat)
ĉeĥe:
povděčný, vděčný, vděčný
france:
reconnaissant
germane:
dankbar
hebree:
אסיר תודה
hispane:
agradecido
hungare:
hálás
katalune:
agraït
nederlande:
dankbaar
norvege:
takknemmelig
pole:
wdzięczny, dziękczynny
ruse:
благодарный, признательный
slovake:
vďačný, vďačný

dankemo, dankemeco

Inklino al dankado, danka sento: ni akceptas tion, ĉiel kaj ĉie [...] kun plena dankemeco [18]; dankemo estas malofta virto.
18. La Nova Testamento, La agoj 24:3
angle:
thankfulness, gratitude
beloruse:
удзячнасьць
bretone:
anaoudegezh-vat, grad-vat
ĉeĥe:
vděk
france:
gratitude, reconnaissance
germane:
Dankbarkeit
hebree:
הכרת טובה
hispane:
gratitud
hungare:
hála
katalune:
gratitud, agraïment, reconeixença
nederlande:
dankbaarheid
pole:
wdzięczność, dziękczynność
portugale:
gratidão
ruse:
благодарность, признательность
slovake:
vďačnosť
svede:
tacksamhet

maldanki

(x)
Esprimi malkontenton pro ricevita malagrablaĵo, plendi: agu do, kaj vin ne ĝenu, se maldankos la popolo [19].
19. I. Madách, trad. K. Kalocsay: La Tragedio de l' Homo, 1965
angle:
to express one's dissatisfaction to, to complain
france:
se montrer ingrat, protester

sendanka

1.
Ne havanta aŭ ne montranta dankan senton: vi estis por mi tiel bona, ke krom nehonesta mi estus ankoraŭ sendanka, se mi... Marta ; vi sendanka kreitaĵo! [20]; [li] montriĝis plej sendanka sentaŭgulo [21].
2.
Ne kompensanta la penon: lacaj de la sendanka laborado EE ; nia laborado estas iafoje tre malfacila kaj sendanka [22].
20. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Tablo kovru vin, la orazeno kaj bastono el sako
21. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Kupra porko
22. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
angle:
thankless, unsung
beloruse:
няўдзячны
bretone:
dianaoudek
ĉeĥe:
nevděčný, nevděčný
france:
ingrat (adj.)
germane:
undankbar
hebree:
כפוי-טובה
hispane:
desagradecido 1. ingrato 2. desagradecido
hungare:
hálátlan sen~a laborado: hálátlan munka
katalune:
malagraït 1. ingrat 2. desagraït
latine:
ingratus
nederlande:
ondankbaar
norvege:
utakknemmelig
pole:
niewdzięczny
portugale:
ingrato
ruse:
неблагодарный
slovake:
nevďačný, nevďačný
svede:
otacksam
ukraine:
невдячний

sendankulo

Homo sendanka, ne repaganta per vortoj aŭ per agoj ricevitan bonon: kontraŭ sendankulo fuĝanta kun malŝato [23].
23. J. Racine, trad. G. Lagrange: Fedra, 1991
angle:
ingrate
france:
ingrat (subst.)
pole:
niewdzięcznik

Dankofesto CEE , Dankotago

KAL Nordamerika festo, okazanta je la 4a ĵaŭdo de novembro en Usono, kaj je la 2a lundo de oktobro en Kanado, origine danka al Dio pro la favoroj de la pasinta jaro: hodiaŭ la 23a de novembro estas Dankotago en Usono [24].
24. Arono kaj Karlina: Radio Verda, 2006-11-23
angle:
Thanksgiving Day
france:
Thanksgiving
germane:
Erntedankfest, Dankfest
hispane:
Día de Acción de Gracias
hungare:
hálaadó ünnep
indonezie:
hari Hari Thanksgiving
katalune:
dia d'acció de gràcies
nederlande:
dankdag
norvege:
høsttakkefest, takkefest
pole:
Święto Dziękczynienia
portugale:
Dia de acção de graças
ruse:
День Благодарения

dankkanto

Kanto por danki ion al dio aŭ donacinto: glorkantoj kaj dankokantoj al Dio [25]; David la unuan fojon aranĝis dankokanton al la Eternulo [26].
germane:
Dankesgesang

dankofero

REL Ofero por danki al dio(j): Mi ne akceptas [...] viajn grasajn dankoferojn [27]; li rekonstruis la altaron de la Eternulo kaj faris sur ĝi pacoferojn kaj dankoferojn [28].
germane:
Dankopfer

administraj notoj

pri sen~a 1.:
      Ĉu eblas pruvi sencnuancon disde 
      „ne~ema“? [MB]
    
pri dank/i :
  Ŝovi dankokanto, dankofero, dankesprimo al artikoloj kant, ofer,
  esprim
  kaj referenci tien.
~i: Mankas verkindiko en fonto.
~o, ~ado: Mankas dua fontindiko.
~emo, ~emeco: Mankas dua fontindiko.
mal~i: Mankas dua fontindiko.
sen~ulo: Mankas dua fontindiko.