*rapid/a PV

*rapida

1.
Plenumanta iradon aŭ ian agon, uzante nur mallongan tempon: rapida kiel fulmo, kuglo, sago; rapida kuriero, ĉevalo, ŝipo; rapida fluo, vento; rapide kuri, labori, kompreni; rapide kreski, kiel jungo.
2.
Plenumata aŭ okazanta, ne okupante longan tempon: rapida iro, kuro, flugo, movo, kompreno, decido; rapida progreso, sukceso, resaniĝo; la sciigo rapide disvastiĝis; rapidemaj bildoj de magia lanternoZ .
angle:
fast, quick, rapid
beloruse:
хуткі, шпаркі, борзды
ĉeĥe:
chvatný, rychlý, velmi rychlý
france:
rapide
germane:
1. schnell 2. schnell, rasch
hispane:
rápido, -a, veloz ~e: rápidamente, velozmente, aprisa
hungare:
gyors, sebes
indonezie:
cepat
nederlande:
snel, vlug ~e: snel
pole:
prędki, szybki
portugale:
2. rápido
ruse:
быстрый, скорый
slovake:
náhlivý, veľmi rýchly
svede:
snabb, rask 1. snabb

rapido   Vikipedio

FIZ Fizika grando, esprimanta la rilaton inter la longo trairata de punkto aŭ korpo kaj la daŭro de tiu trairado: la rapido de la sono, de la lumo; la rapido de moviĝanta punkto egalas al la unua derivaĵo de ĝia pozicio rilate al tempo; la dimensioj de rapido estas `LT^-1`. VD:metro en sekundo
Rim.: La rapido „30km/h“ esprimiĝas per la frazo „ (po) 30 kilometroj(n) hore“ aŭ „(po) 30 kilometroj(n) en horo“ aŭ „(po) 30 kilometroj(n) por horo“ aŭ „(po) 30 kilometroj(n) je horo“. La Akademio malkonsilas la uzadon de la prepozicio po, por esprimi la rilaton indikitan per la frakci-streko (ne *30 kilometroj(n) po hore*).
beloruse:
хуткасьць
ĉeĥe:
rychlost
france:
célérité (phys.), vitesse (grandeur physique)
germane:
Geschwindigkeit
hispane:
Rapidez (magnitud física)
hungare:
sebesség
nederlande:
snelheid
pole:
prędkość
rumane:
viteză
ruse:
скорость
slovake:
rýchlosť

rapidi  

(ntr)
Peni por iri ien aŭ por iel ajn agi en mallonga tempo: ŝi rapidis reveniZ , transkuri la stratonZ ; rapidi al stacidomoB ; ili rapidis returne al siaj lokojZ ; li rapidis en la tendonZ ; la infanoj rapidas el la lernejoZ ; kun konfido neniam rapidu PrV ; rapidi por fini sian taskon; ne rapidu koleriZ ; mi rapidos trankviligi ilinZ ; rapidira vagonaro. SUB:galopi, hasti, kuri, urĝiĝi
beloruse:
сьпяшацца
ĉeĥe:
mít naspěch, pospíchat, spěchat, spěchat
france:
se dépêcher, se hâter, se presser ~ira: express
germane:
eilen, beeilen
hispane:
~ira: expreso, -a(anglicismo) apresurarse, darse prisa, apurarse (americanismo)
hungare:
siet
nederlande:
zich haasten, opschieten ~ira: express-
pole:
spieszyć się
rumane:
a grăbi
ruse:
спешить, торопиться
slovake:
náhliť sa domov

rapideco Vikipedio

Eco de iu aŭ io rapida: mi ne postulas de vi rapidecon, sed zorgemon; la rapideco de la veturado ne ebligis ĝui la vidon de la pejzaĝo.
beloruse:
хуткасьць
ĉeĥe:
rychlost
france:
rapidité
germane:
Eile, Schnelligkeit
hispane:
rapidez (característica), velocidad
hungare:
gyorsaság
indonezie:
kecepatan
nederlande:
snelheid
pole:
szybkość
rumane:
rapiditate, viteză
ruse:
скорость, быстрота
slovake:
rýchlosť

rapidigi, plirapidigi  

(tr)
Igi rapida, peli, akceli: rapidigi konstruonB ; mi rapidigis mian laboronZ ; enkonduki novajn faciligojn kaj rapidigojn por la transsendo de la internaciaj poŝtaĵoj.
beloruse:
паскорыць
ĉeĥe:
popohnat, zrychlit
france:
accélérer (tr.), hâter
germane:
beschleunigen, antreiben
hispane:
apresurar, dar velocidad, apurar (americanismo)
hungare:
felgyorsít, meggyorsít
indonezie:
mempercepat
nederlande:
versnellen (tr.)
pole:
przyspieszać
ruse:
ускорить, ускорять
slovake:
zrýchliť

rapidiĝi

(ntr)
Iĝi rapida, agi en pli kaj pli mallonga tempo: ŝi sentas, ke ŝia koro rapidiĝas [1].
beloruse:
паскарацца
france:
s'accélérer
hispane:
acelerarse, hacerse más y más rápido
nederlande:
versnellen (intr.)

rapidumo  

TEK Ĉiu el la diversaj gradoj de akcelo de motorveturilo: pasi de la 2a al la 3a rapidumo.
beloruse:
перадача (трансмісіі)
ĉeĥe:
převod, rychlostní stupeň (auta)
france:
rapport (de boîte de vitesse), vitesse (rapport)
germane:
Gang
hispane:
velocidad (de motor)
hungare:
sebességfokozat
indonezie:
gigi (motor)
nederlande:
versnelling, verzet
pole:
bieg (pojazd)
rumane:
viteză
ruse:
передача (трансмиссии)
slovake:
rýchlostný stupeň

fulmrapida

Rapidega: kiel dronanto en fulmrapidaj bildoj rememoras sian tutan vivon, tiel li rememoris Ligian [2]; „Martina!“, mi pensas fulmrapide [3].
2. H. Sienkewicz, trad. L. Zamenhof: Quo vadis?, 1933
3. U. Matthias: Fajron sentas mi interne, 1990
france:
foudroyant (très rapide)
nederlande:
bliksemsnel
pole:
błyskawiczny

malrapida  

Bezonanta longan tempon por sia agado: malrapide iri.
ĉeĥe:
pomalý
france:
lent
indonezie:
lama, lambat, pelan
slovake:
pomalý

malrapidi

(ntr)
Agi malvigle, malintense, laŭ trankvila takto: mia horloĝo malrapidas.
france:
être lent, trainer (être lent)

administraj notoj

pri ~umo :
      Plibonigi dif. [MB]
    
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~o: Mankas dua fontindiko.
~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~i: Mankas verkindiko en fonto.
~eco: Mankas dua fontindiko.
~eco: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~igi, pli~igi: Mankas verkindiko en fonto.
~umo: Mankas dua fontindiko.
~umo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~a: Mankas dua fontindiko.
mal~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~i: Mankas dua fontindiko.
mal~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.