*tru/o

*truo

1.
Trarompaĵo, trairebla malfermaĵo (aperturo): la flikaĵo estas pli malbela ol la truo; ŝtopi, fliki truon; truo de kudrilo; sakon kun truo vi neniam plenigos PrV ; pri la ŝtrumpa truo scias nur la ŝuo PrV ; ĉe botisto la ŝuo estas ĉiam kun truo PrV ; ŝi faris en la saketo malgrandan truon, tiel, ke la grio povis ŝutmarki la tutan vojon [1]; la koboldo rigardis tra la serura truo [2]; tie ne ekzistis ia fenestra vitro, estis nur truo en la muro kaj la suno venis simile al ora globo kaj enrigardis tra la truo [3]; (frazaĵo) pri la ŝtrumpa truo scias nur la ŝuo PrV ; (frazaĵo) li havas truon en la manplato (estas tute malŝparema) PrV . VD:aperturo, breĉo, fendo, malfermaĵo, luko, poro
2.
Kavo: la knabo fosis per sia fingro truon en la tero, la malgranda knabino enmetis tien la kernon, kaj ambaŭ kovris ĝin per tero [4]; plenigi truonB .
a)
Besta hejmo, kavaĵo aŭ tunelo fosita de besto en kiu ĉi tiu loĝas: la truo de aspido [5]; li (la Fingreto-knabo) kuris momenton inter la terbuloj (sur la plugokampo) kaj subite englitis en musan truon, kiun li serĉis [6].
VD:aperturo, kaverno, kavo, malfermaĵo
3.
(figure) Manko en io: nur en unu punkto ilia informiteco havas truon; truon de l' honoro flikos neniu tajloro PrV ; lia libro tre bone helpas plenigi la truojn en la plejparte okcidentlandaj historioj de la esperanta movado [7]; KOMP Mikrosofto devis pasintjare plurfoje konfesi sekurectruojn […] kaj famiĝintaj virusoj kaj vermoj misuzis la truojn [8].
afrikanse:
 gat
albane:
 vrimë
amhare:
 ቀዳዳ
angle:
 hole 2.a burrow, hole
arabe:
 حفرة
armene:
 փոս
beloruse:
1. дзіра, дзюра, адтуліна 2. дзіра, дзюра, адтуліна 3. дзіра, прабел (у чымсьці) , нястача
bengale:
 গর্ত
birme:
 အပေါက်
bosne:
 rupa
ĉeĥe:
 díra, otvor
dane:
 hul
estone:
 auk
eŭske:
 zulo
filipine:
 butas
france:
li havas ~on en la manplato: c'est un panier percé, il a l'argent qui lui brûle les doigts, il a l'argent qui lui file entre les doigts, il a l'argent qui lui fond dans les mains, il a un trou au fond de la poche (être dépensier). 1. trou, orifice 2. trou, cavité, creux 3. trou (fig.), blanc (dans une conversation), manque
galege:
 burato
germane:
 Loch sekurec~ojn: Sicherheitslücke (Comp.). 3. Lücke
guĝarate:
 છિદ્ર
haitie:
 twou
haŭse:
 rami
hebree:
 חור
hinde:
 छेद
hispane:
 agujero, hoyo
hungare:
 lyuk
igbe:
 oghere
indonezie:
 liang, lubang
irlande:
 poll
islande:
 holu
itale:
 foro, buco li havas ~on en la manplato: aver le mani bucate.
japane:
 穴 [あな]
jave:
 bolongan
jide:
 לאָך
jorube:
 iho
kanare:
 ರಂಧ್ರ
kartvele:
 ხვრელი
katalune:
1. forat 2. forat
kazaĥe:
 тесік
kimre:
 twll
kirgize:
 тешик
kmere:
 រន្ធ
koree:
 구멍
korsike:
 pirtusu
kose:
 umngxuma
kroate:
 rupa
kurde:
 qûl
latine:
 violet
latve:
 caurums
laŭe:
 ຂຸມ
litove:
 skylė
makedone:
 дупка
malagase:
 lavaka
malaje:
 lubang
malajalame:
 തുള
malte:
 toqba
maorie:
 rua
marate:
 भोक
monge:
 qhov
mongole:
 нүх
nederlande:
 gat
nepale:
 प्वाल
njanĝe:
 bowo
okcidentfrise:
 gat
panĝabe:
 ਮੋਰੀ
paŝtue:
 سوري
pole:
1. dziura, otwór 2. dziura, luka 3. dziura, luka
portugale:
 furo, buraco
ruande:
 umwobo
ruse:
li havas ~on en la manplato: Иван — >дырявый карман. 1. дыра, отверстие 2. яма, лунка, углубление, выбоина 3. дыра, пробел (в чём-л.) 2.a нора
samoe:
 lua
sinde:
 سوراخ
sinhale:
 කුහරය
skotgaele:
 toll
slovake:
 diera
slovene:
 luknja
somale:
 god
ŝone:
 mwena
sote:
 lesoba
sunde:
 lobang
svahile:
 shimo
taĝike:
 сӯрох
taje:
 หลุม
tamile:
 ஓட்டை
tatare:
 тишек
telugue:
 రంధ్రం
tibete:
 ཨི་ཁུང་
tokipone:
 lupa
ukraine:
 отвір
urdue:
 سوراخ
uzbeke:
 teshik
vjetname:
 lỗ
volapuke:
 hog
zulue:
 emgodini

trua, truhava

Truita, truplena: envolvita en truan tukon; el la truaj plandoj estis vidata la pajla substerno FK ; mi kisus, mia feino, viajn piedetojn... en truaj ŝuoj IK ; truhavaj putoj, kiuj ne povas teni akvon [9]; kiu laborenspezas monon, tiu laborenspezas por truhava saketo [10]. VD:aĵura, ĉifono, krada, punta, traborita
angle:
 holey
beloruse:
 дзіравы, дзіркаваты
ĉeĥe:
 děravý, děrovaný, proděravělý
france:
 troué
germane:
 löcherig, verlöchert
hebree:
 מחורר
hungare:
 lyukas
itale:
 forato, bucato
katalune:
 foradat
nederlande:
 vol gaten
pole:
 dziurawy, perforowany
portugale:
 esburacado
ruse:
 дырявый
slovake:
 prederavený
ukraine:
 дірявий
volapuke:
 hogik

trui

(tr)
Provizi per truo aŭ truoj: la domoj […] similis blankajn kubojn, truitajn en la lokoj, kie estis la fenestroj kaj pordoj [11]; la muroj estas truitaj per kanaloj, dank' al kiuj […] oni povas aŭdi, kion oni diras en la subtera etaĝo [12]; truitaj kvazaŭ spongo [13]; por trui […] oficejopaperon A4, ekzistas truiloj kun 2 aŭ 4 truilaj stangetoj [14].
angle:
 puncture, make a hole, punch a hole
beloruse:
 дзіравіць
ĉeĥe:
 dírkovat, děrovat
france:
 trouer
germane:
 lochen, durchlöchern, ein Loch machen, ein Loch bohren
hebree:
 לחורר
hungare:
 lyukaszt, kilyukaszt
indonezie:
 melubangi
itale:
 forare, bucare
katalune:
 foradar, perforar
nederlande:
 een gat maken
pole:
 dziurawić, dziurkować, perforować
portugale:
 furar, esburacar
ruse:
 дырявить, продырявить
slovake:
 byť deravý
ukraine:
 дірявити, продірявити
volapuke:
 hogön

tratrui

(tr)
Trui de unu flanko al alia: generalo Mulan […] je unu pafo tratruis la rokegon [15]; nova turopordo kun levponto estas tratruita en la ĉirkaŭremparo [16]. VD:bori, perfori
15. Ĉina Radio Internacia: Belaj vidindaĵoj..., 2006-11-01
16. Vikipedio, Kastelo de Blandy-les-Tours
angle:
 perforate, punch a hole through
ĉeĥe:
 udělat díru
france:
 percer, perforer
germane:
 durchlöchern, durchbohren
indonezie:
 tembusmenembus
itale:
 perforare, bucare
pole:
 dziurawić, przedziurawiać, perforować
slovake:
 urobiť dieru

babiltruo

(vulgare) Buŝo: poste fermu vian babiltruon kaj lasu paroli la alian [17].
angle:
 mouth, piehole
france:
 bouche (vulg.), clapet (vulg. bouche), gueule (bouche), boîte à camembert (vulg. bouche)
germane:
 Maul
indonezie:
 mulut
itale:
 boccaccia (bocca in senso dispregiativo), fogna (bocca in senso dispregiativo)

butontruo

TEKS (ĉe vesto) Fendo, en kiun oni enigas butonon: lia ornamo konsistis en bukedo da violoj, kiun li portis en la butontruo [18]; oni tuj donas al vi la Vladimiran ordenon en la butontruon [19].
angle:
 buttonhole
ĉeĥe:
 knoflíková dírka
france:
 boutonnière
germane:
 Knopfloch
indonezie:
 lubang kancing
itale:
 asola
pole:
 dziurka, butonierka (najwyższa dziurka w klapie marynarki)
slovake:
 gombíková dierka
ukraine:
 петлиця, петля (для ґудзика)

fumtruo

Truo, tra kiu eliĝas fumo: guto da akvo, tiel granda kiel el tegmenta defluilo, nun falis ĝuste sur la fumtruon de la lanterno [20]; tra la fumotruo de la tendo enŝvebis neĝeroj [21].
angle:
 smoke hole
germane:
 Rauchabzug

memortruo

Momenta forgeso: Steĉjo rapide faris planon: li ĉiel kaŝu sian nekredeblan memortruon, kaj nun antaŭ ĉio li ruze paroligu la alilandanon [22]; unuflanke oni plenigas memortruon […] aliflanke kreiĝas nova memortruo [23].
angle:
 memory gap, brain fart
france:
 trou de mémoire, oubli
germane:
 Erinnerungslücke
itale:
 vuoto di memoria
pole:
 luka w pamięci

mustruo

1.
Truo1 (pasejo) en planko, muro ktp, tra kiu muso penetras en ĉambron, grenejon ktp: „sed kiamaniere mi povos trapuŝi min tra la malgranda mustruo en la planko?“ demandis Hjalmar [24]; sinjoro paroĥestro, sub la katedro estas mustruo, kaj dum vi parolas, ofte eliras muso, kaj kaprioletas antaŭ viaj piedoj [25].
2.
Truo2.a, en kiu loĝas kampa muso.
24. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dio de dormo
25. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo
angle:
 mouse hole
france:
 trou de souris
germane:
 Mauseloch
indonezie:
 lubang tikus
itale:
 tana del topo
pole:
 mysia dziurka, mysia norka
ruse:
1. мышиная дыра 2. мышиная нора

naztruo, nazotruo

ANAZOO Ĉiu el la du malfermaĵoj de la nazo, tra kiu oni spiras: li ŝtopis unu naztruon kaj per la alia ekblovis sur la regimentojn [26]; Mi metos Mian ringon en viajn nazotruojn kaj Mian buŝbridaĵon en vian buŝon (por vin submeti kiel bruton) [27]; tio estis belegaj blankaj ĉevaloj, iliaj ruĝetaj nazotruoj estis en senĉesa moviĝado [28].
angle:
 nostril
bretone:
 divfronell, fronelloù
ĉeĥe:
 nosní dírka, nosní otvor, nozdra
france:
 narine, naseau, trou de nez
germane:
 Nasenloch
indonezie:
 lubang hidung
itale:
 narice, nare
katalune:
 narius, forats del nas
pole:
 dziurka od nosa
slovake:
 nosná dierka, nozdra
ukraine:
 ніздря

nigra truo

AST Kunpremiĝinta maso tiom densa, ke nenio povas eskapi ĝian intensan gravitan altiron, eĉ ne lumo: la kvantumfiziko kaj la ĝenerala relativeco kunplektiĝas […] ene de nigra truo [29]; li argumentas, ke nigraj truoj kapablas ne nur forgluti, entiri internen, la ĉirkaŭan materion, sed male ĝin eĉ elradii [30].
29. Monato, Bruce Sherwood: Naturo de scienco
30. Monato, Vladimir Lemelev: Laŭdo de moderna superhomo
angle:
 black hole, collapsar
beloruse:
  чорная дзіра
ĉeĥe:
 černá díra
dane:
 sort hul
finne:
 musta aukko
france:
 trou noir
germane:
 schwarzes Loch
hebree:
 חור שחור
hispane:
 agujero negro
hungare:
 fekete lyuk
indonezie:
 lubang hitam
itale:
 buco nero
japane:
  ブラックホール  [ぶらっくほおる ]
katalune:
 forat negre
nederlande:
 zwart gat
norvege:
 sort hull
pole:
 czarna dziura
portugale:
 buraco negro, colapsar
ruse:
 черная дыра
slovake:
 čierna diera
svede:
 svart hål
turke:
 kara delik
volapuke:
 hog blägik

postaĵotruo

ANA(komune) Anuso: [anuso estas] komunuze nomata postaĵotruo 9OA ; vi povas ŝovi ĝin en vian postaĵtruon [31]. SIN:pugtruo
31. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo
angle:
 butthole, anus, asshole
france:
 trou du cul (anus), anus
germane:
 Anus, Darmausgang
indonezie:
 anus
itale:
 ano, buco del culo (volg.)
pole:
 dupa (wulg.), odbyt

pugtruo

(vulgare) Anuso: nur tie genuo kun plena ĝuo povas delikate puŝatingi kojonojn aŭ pugtruon preter la karna valo [32]; reprezentantoj de almenaŭ du komunismaj partioj vizitis la riparejon por inspekti la ŝtopadon de la pugotruo de Lenino [33].
32. P. Thorsen: Mamazono, La Kancerkliniko, n-ro 68
33. Nova pugo - naskiĝtaga donaco al 140-jara Lenino
angle:
 butthole, anus, asshole
ĉeĥe:
 díra, zadek, řiť
france:
 trou du cul (anus)
germane:
 Arschloch
indonezie:
 anus
itale:
 buco del culo (volg.)
pole:
 dupa (wulg.), odbyt
slovake:
 diera, riť, zadok

serurtruo, ŝlosiltruo

Truo, en kiun oni enigas ŝlosilon: de apuda ĉambro mi povis plu observi ilin tra serurtruo [34]; ekzistas neniu klinko kaj neniu butono kaj neniu ŝlosiltruo, nenio [35]!
34. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo
35. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La tri Magiaj Pordegoj
angle:
 keyhole
ĉeĥe:
 klíčová dírka
france:
 trou de serrure
germane:
 Schlüsselloch
itale:
 toppa (buco della serratura), buco della serratura
pole:
 dziurka od klucza
slovake:
 kľúčová dierka
ukraine:
 замкова щілина

sontruo

Truo, aranĝita en io, por ke la sono povu el tio eliri: la vento bruas al [la preĝeja sonorilo] tra aperturoj kaj sontruoj, tra ĉiu fendo [36]; MUZ en la tabulo (de violono) estas sontruoj (pro la formo ankaŭ nomitaj „𝆑-truoj“) [37].
angle:
 sound hole
ĉeĥe:
 zvukový otvor
france:
 baie (d'un clocher), bouche (d'un violon), ouïe (d'un violon)
germane:
 Tonloch, Resonanzloch
itale:
 foro della cassa armonica, effe (di strumenti ad arco), buca (di chitarra o sim.)
pole:
 otwór rezonansowy, ef (otwór w kształcie litery f w instrumencie smyczkowym)
slovake:
 zvukový otvor
ukraine:
 резонаторний отвір

ventoltruo, aerumtruo

Truo, aranĝita ekzemple en muro por enlasi freŝan aeron: en la 119-an ĉambron estas venigita novulo, senĉese balbutanta ion pri valuto en ventoltruo [38]; neniu fenestro nek aerumtruo estis antaŭvidita [39].
angle:
 air hole, ventolation hole
france:
 bouche d'aération
germane:
 Lüftungsöffnung, Lüftungsschlitz, Belüftung
indonezie:
 lubang angin
itale:
 bocchetta d'aerazione
pole:
 wywietrznik, nawiew

administraj notoj

pri ~o 2.:
      La vorto "malplenaĵo", kiu servas por difini "truo" kaj "kavo",
      ne havas difinon en REVO.
      [MB]
    
pri tru/o :
  Plu enkondukindaj: okul~o, brul~o, gvato~o
  [MB]
~o: Mankas verkindiko en fonto.
babil~o: Mankas dua fontindiko.