*kritik/i

*kritiki

(tr)
1.
Ekzameni la kvalitojn kaj mankojn de io, de verko ktp: kritikanta la pensojn kaj celojn de la koro [1]; anstataŭ trankvile kritiki la aferon, [ili] komencis akran atakadon kontraŭ ĝi [2]; Esperanton ja kritikis jam multaj miloj da homoj, kaj certe neniu eĉ plej malgranda el ĝiaj mankoj restis kaŝita [3]; kritiki estas facile, fari malfacile PrV . VD:recenzi
2.
(komune) Mallaŭdi: tiu grumblemulo ĉiam kaj ĉion kritikas; [li] amis ĉion kritiki, nenion sciante [4]; sensence kritikanta kaj grimacanta rutina mondo [5]; ĉio ŝajnas al ni kritikinda, ĉiu bagatelo, kiu ne estas konforma al nia gusto [6]; ĉion kritiki, konstati mankojn tie, kie aliaj homoj kredas vidi belecojn, ĉu tio ne donas plezuron [7]? kiu kritikas kuraĝe, mem agas malsaĝe PrV . VD:grumbli, plendi2, protesti1, riproĉi, skoldi
1. La Nova Testamento, Hebreoj 4:12
2. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Kion Zamenhof ne povis diri en Ĝenevo.
3. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
4. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
5. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Kion Zamenhof ne povis diri en Ĝenevo.
6. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Oka Kongreso Esperantista en Krakow en la 11a de aŭgusto 1912
7. Volter, trad. Eugen Lanti: Kandid aŭ la optimismo, Ĉapitro XXV
angle:
1. to critique, criticize 2. to criticize
beloruse:
 крытыкаваць
ĉeĥe:
 hodnotit, kritizovat, posuzovat
france:
 critiquer ~i estas facile, fari malfacile: la critique est facile, l'art est difficile.
germane:
1. kritisieren, prüfen, beurteilen, besprechen 2. kritisieren, tadeln, negativ beurteilen, ungünstig besprechen
hispane:
 criticar
hungare:
 bírál, kritizál
nederlande:
1. beoordelen 2. bekritiseren
pole:
 krytykować
portugale:
 criticar
rumane:
 critica
ruse:
 критиковать
slovake:
 kritizovať, podrobiť kritike, posúdiť
ukraine:
 критикувати

kritika

1.
Ekzamena prijuĝe al kvalitoj kaj mankoj de io: bonege skribita kritika polemiko FK ; se tiuj ĉi homoj havus tiom da propra kritika kapablo, por meti […] demandon ‚kial?‘ EE ; dulingvismo […] estas tre utila por la evoluigo de kritika menso [8]; Kritika Ekzameno de la Proceso kontraŭ Kristo [9]; eldonante ekumenan Biblion kun kritikaj notoj [10].
2.
(komune) Mallaŭda: [li] rigardas ĉion de kritika vidpunkto [11]; lia esence intelekta poetiko kondukis lin al kritika sinteno kontraŭ homsubpremo [12]; soci-kritika pensado [13]; ne eblas ne fari almenaŭ kelkajn kritikajn rimarkojn [14]. VD:grumblema, malkontenta
3.
(evitinde) Kriza: necesis fali sub la kritikan limon de 5000 membroj por vekiĝi [15]; tio estas ĉio, […] kion mi povas diri al vi en tiu sufiĉe kritika momento [16].
angle:
1. critical 2. critical, censorious
beloruse:
1. крытычны 2. крытычны
ĉeĥe:
 kritický
france:
1. critique (adj.) 2. critique (adj.)
germane:
 kritisch 1. prüfend 2. abwertend, ablehnend 3. krisenhaft
hispane:
1. crítico 2. crítico
hungare:
1. bíráló, kritikus, kritikai 2. bíráló, kritikus, kritikai
nederlande:
1. kritisch 2. bekritiserend
pole:
 krytyczny
rumane:
 crucial, decisiv, critic
ruse:
1. критический 2. критический
slovake:
1. kritický 2. kritický
ukraine:
 критичний

kritiko

1.
Ekzameno pri la bonaĵoj kaj malbonaĵoj iu afero, ekz. de verko: historia, filologia kritiko; literatura kritiko [17]; kritiko de la sofista retorika skolo [18]; la kritiko estis tre favora, la recenzoj akcentis la introspektivajn belaĵojn de la poemo [19]; ju la kritikoj de mia lingvo estas pli severaj, des pli danke mi ilin alprenas [20]; kritikojn ni akceptas kun danko, ĉar ili […] helpas al nia perfektiĝo [21]; kritiko egalas al atako nur por iu, kiu sentas sin perfekta [22]; li estas pli konata pro siaj […] prilingvaj artikoloj, kritikoj kaj recenzoj en La Suda Stelo [23].
2.
(komune) Mallaŭdo, malaprobo pri la misoj de persono aŭ afero: el ĉiuj flankoj oficialaj venis nur kritikoj aŭ suspektoj VivZam ; estas tre malfortaj […] la kritikoj, kiujn ŝi ankoraŭ intencis esprimi [24]; lia rigardo kaj lia nura ĉeesto efikis al li kiel silenta kritiko [25]; eĉ kontraŭ pastra prediko troviĝas kritiko PrV ; ju laboro pli publika, des pli granda la kritiko PrV .
angle:
1. critique, criticism 2. criticism
beloruse:
 крытыка
ĉeĥe:
 kritika, posudek
france:
 critique
germane:
1. Kritik, Prüfung, Beurteilung, Besprechung 2. Kritik, Tadel, negative Beurteilung, ungünstige Besprechung
hispane:
 crítica
hungare:
 bírálat, kritika
nederlande:
1. beoordeling, kritiek 2. kritiek
pole:
 krytyka
rumane:
 critică
ruse:
 критика
slovake:
 kritika, posudok
ukraine:
 критика

kritikaĉi

(tr)
Insiste, malice kritiki, ĉiam emfazante samajn misojn: mi kredis la aforismon: iru vian vojon kaj lasu al aliaj kritikaĉi [26]; [ili] kritikaĉas la lingvon kaj blasfemas kontraŭ ĝi [27]. VD:misfamigi, nigrigi3, polemiki, senkreditigi1
26. Wang Chongfang: Mia revo ĉe la sojlo de la 1a jarcento, Penseo, numero 101a, 2000-03
27. Esperanto kaj Socia Movado
angle:
 to censure, disparage
beloruse:
 крытыканстваваць
france:
 dénigrer, déprécier, détracter
germane:
 schmähen, mäkeln, verreißen, auf etwas herumhacken
nederlande:
 bekritiseren
pole:
 krytykować podle
rumane:
 critică în mod josnic
ukraine:
 займатися критиканством, критиканствувати

kritikema

Volonte kritikanta, trovanta temojn por kritiko: Kalocsay kiel ĉefredaktoro de Literatura Mondo iniciatis la kritikeman recenzon [28]; la specialaj bierspecoj ĝuas restariĝon sub influo de la pli kritikema konsumanto [29]; ĵurnalistaro estas kritikema pri ĉio [30].
28. C. kaj A. Gacond: Juan Régulo-Pérez kaj Kálmán Kalocsay, radioprelego, 1971-12-01 kaj 04
29. Monato, Lode van de Velde: Bierlando Belgio
30. Monato, Hori Jasuo: Retaksante la buĝeton, 2010
angle:
 critical, analytical
beloruse:
 крытычны (схільны да крытыкаваньня)
ĉeĥe:
 kritický, posuzovačný
france:
 caustique (critique), critique (adj.)
germane:
 mäkelig, kritikwütig
pole:
 krytyczny
rumane:
 crucial, decisiv, critic
slovake:
 kritický, posudzovačný
ukraine:
 схильний критикувати, критично налаштований

kritikisto

Homo, kiu publike kritikas, sciigas sian opinion pri verkoj: kompetenta, severa, justa kritikisto; „tion mi povus esprimi pli bone!“ pensis la granda kritikisto [31]; por igi la kritikistojn tute apartigi la aferon de la aŭtoro, mi publike diras mem, ke mi […] estas tute senmerita kaj ne konata DL .
angle:
 critic
beloruse:
 крытык
ĉeĥe:
 kritik
france:
 critique (personne)
germane:
 Kritiker
nederlande:
 recensent, criticus
pole:
 krytyk
rumane:
 critic
ruse:
 критик
slovake:
 kritik
ukraine:
 критик

memkritiko

Mallaŭdo de si mem, agnosko de propraj misoj kaj misagoj: mi ne povas ĉesi miri pri la nesuperebla aroganteco de kelkaj nord-amerikanoj kaj ilia ŝajne nula kapablo pri memkritiko [32]; memkritiko, same kiel sinmokado, ofte rezultas el klara memkonscio [33]; antaŭ ĉio necesas memkritiko de la koncernatoj [34].
32. Monato, Hektor Alos i Font: Ĉu kompatindaj irakanoj?, 2004
33. Monato, Reinaldo Marcelo Ferreira: Kronikoj de niaj frustriĝoj, 2006
34. Monato, Isikawa Takasi: Mankas elektro, mankas memkritiko, 2012
angle:
 self-criticism
beloruse:
 самакрытыка
ĉeĥe:
 sebekritika
france:
 autocritique
germane:
 Selbstkritik
hispane:
 autocrítica
hungare:
 önkritika
nederlande:
 zelfkritiek
pole:
 samokrytyka
rumane:
 autocritică
slovake:
 sebakritika
ukraine:
 самокритика

administraj notoj