*17ide/o

ideo

Abstrakta koncepto de la spirito pri objektoj aŭ ecoj; pensaĵo, komprenaĵo: havi nenian ideon pri la muziko, pri justo kaj maljusto; vera, falsa, ĝusta, klara, malklara ideo; per asociado de la ideoj; ideoĉeno (ideasocio); riĉaĵoj tiel grandegaj, ke ne eble estas havi ideon pri ili [1]; ĉiuj tiuj ideoj dancas, valsas en mia cerbo; venis al mi en la kapon la ideo, ke...; bona ideo venas post la pereo PrV ; la ideo pri arbo, Dio, lingvo internacia; ni ne scias, el kia lingvo Zamenhof prenis la ideon de la nedifina prepozicio je; entuziasmiĝi, batali, morti por ideo; la doktrino de Platono pri la ideoj. VD:bazo, esenco, fundo, fundamento, idealo, imago, kerno, koncepto
afrikanse:
idee
albane:
ideja
amhare:
ሀሳብ
angle:
idea
arabe:
فكرة
armene:
գաղափար
azerbajĝane:
fikir
beloruse:
ідэя, думка
bengale:
ধারণা
birme:
စိတ်ကူး
bosne:
ideja
bulgare:
идея
ĉeĥe:
idea, myšlenka, nápad, pojem, představa
dane:
idé
estone:
mõte
eŭske:
ideia
france:
idée
germane:
Ahnung, Vorstellung, Idee
guĝarate:
વિચાર
haitie:
lide
haŭse:
ra’ayin
hinde:
विचार
hispane:
idea
hungare:
eszme, ötlet, idea
igbe:
echiche
irlande:
smaoineamh
islande:
hugmynd
itale:
idea
japane:
アイデア
jide:
געדאַנק
jorube:
agutan
kanare:
ಕಲ್ಪನೆ
kartvele:
იდეა
kazaĥe:
идея
kimre:
syniad
kirgize:
ой
kmere:
គំនិត
koree:
아이디어
korsike:
‘idea
kose:
uluvo
kroate:
ideja
kurde:
fikir
latve:
ideja
laŭe:
ແນວຄວາມຄິດ
litove:
idėja
makedone:
идеја
malagase:
hevitra
malajalame:
ആശയം
maorie:
whakaaro
marate:
कल्पना
monge:
lub tswv yim
mongole:
санаа
nederlande:
idee
nepale:
विचार
njanĝe:
lingaliro
okcidentfrise:
idee
panĝabe:
ਇਹ ਵਿਚਾਰ
paŝtue:
مفکوره
pole:
idea, pojęcie, myśl
portugale:
idéia
ruande:
igitekerezo
rumane:
idee
ruse:
идея, мысль
samoe:
manatu
sinde:
خيال
sinhale:
අදහස
skotgaele:
beachd
slovake:
idea, predstava, základná myšlienka
slovene:
ideja
somale:
fikrad
ŝone:
zano
sote:
maikutlo a
sunde:
gagasan
svahile:
wazo
taĝike:
идеяи
taje:
ความคิดที่
tamile:
யோசனை
tatare:
идея
telugue:
ఆలోచన
tibete:
བསམ་བློ་
ukraine:
ідея
urdue:
خیال
uzbeke:
fikr
vjetname:
ý tưởng
zulue:
umqondo

idea

Imaga; ekzistanta nur en la spirito, sed ne en la realo: la idea mondo; idea riĉeco. VD:aera, ĥimera, subjektiva, vana
beloruse:
ідэйны
ĉeĥe:
ideový, myšlenkový
france:
idéal (relatif aux idées)
germane:
ideell
hispane:
ideal (relativo a la idea)
hungare:
eszmei
itale:
ideale (agg.)
nederlande:
denkbeeldig
pole:
imaginacyjny, wymyślony (utworzony w wyobraźni)
portugale:
ideal (relativo a idéia; adj.)
ruse:
идейный
slovake:
myšlienkový

idearo

Sistemo de ideoj de homo aŭ de homgrupo: la plej terura idearo ligita kun la Fina Venko estas agado por la Tria Mondo [2]; peco da pano estas pli valora ol grandaj idearoj [3]. VD:doktrino
2. W. Żelazny: Pri la rilatoj inter inteligencio kaj plebo, La Ondo de Esperanto, 2000:03 (65)
3. S. Engholm: Al Torento, 1930
ĉeĥe:
ideologie, souhrn myšlenek
france:
idéologie
hispane:
ideario, ideología
itale:
ideologia
pole:
ideały, ideologia
rumane:
ideologie
slovake:
ideológia, súhrn myšlienok

ideismo

FIL Filozofia sistemo, laŭ kiu la principo de la mondo estas ideoj: laŭ objektiva ideismo, kiel tiu de Hegel, materio ja ekzistas, sed estas aventuro de iu absoluta ideo; laŭ subjektiva ideismo, aŭ solipsismo, la mondo estas revo de individua subjekto. ANT:materiismo
beloruse:
ідэалізм (філяз.)
ĉeĥe:
idealizmus
france:
idéalisme (phil.)
hispane:
idealismo
hungare:
idealizmus
itale:
idealismo (fil.)
nederlande:
idealisme
pole:
idealizm (filozoficzny)
ruse:
идеализм (филос.) objektiva ~ismo: объективный идеализм subjektiva ~ismo: субъективный идеализм
slovake:
idealizmus, nadšenie pre ideály

ideisto

FIL Adepto de sistemo ideisma.
beloruse:
ідэаліст (філяз.)
ĉeĥe:
idealista
france:
idéaliste (phil.)
hispane:
idealista
hungare:
idealista
itale:
idealista (fil.)
nederlande:
idealist
pole:
idealista (wyznawca idealizmu)
ruse:
идеалист (филос.)
slovake:
idealista

samideano

1.
Tiu, kiu havas komunan ideon, komunan celon kun aliaj.
2.
ESP Afabla ĝentiltitolo uzata inter esperantistoj, konsiderataj kiel kunlaborantoj pro la Interna Ideo: la esperantistoj sin salutas ordinare per la vorto „samideano“; estimata samideano (formulo komence de letero); samideane via (formulo fine de letero).
beloruse:
аднадумец, аднадумца, аднамысьнік
ĉeĥe:
samideán, čl. stejné myšlenky
france:
partisan (d'un mouvement d'idées, de l'espéranto)
germane:
Gleichgesinnter
hungare:
eszmetárs
itale:
2. samideano
pole:
współideowiec (tytuł używany między esperantystami)
portugale:
1. co-idealista, correligionário 2. samideano
ruse:
единомышленник
slovake:
samideán (stúpenec tej istej myšlienky)

fiksa ideo

PSI Obsedo, penso, kiu konstante revenas al la animo: vi havas fiksan ideon, revon, kiu tute plenigas vin [4].
4. H. Conscience, trad. M. Posenaer: Rikke-Tikke-Tak, 1912
ĉeĥe:
fixní idea, idée fixe, utkvělá myšlenka
france:
idée fixe
slovake:
fixná idea

administraj notoj

pri ~o:
     Necesas apartigi la du sencojn „imago“ kaj
     „ekpenso“.
     [Wolfram Diestel]
   
pri ide/o :
  Aldonendas drv pri la Interna Ideo.
  [Sergio]
~a: Mankas fontindiko.
~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~ismo: Mankas fontindiko.
~ismo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~isto: Mankas fontindiko.
~isto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sam~ano: Mankas fontindiko.
sam~ano: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
fiksa ~o: Mankas dua fontindiko.