1baz/o PIV1

bazo

1.  
Malsupra subportanta parto de objekto: bazo de turo, de vazo, de statuo, de monto, de triangulo, de vegetaĵo; arĝentajn bazojn li faris sub la dudek tabuloj [1]; el malnova bazo novaj plantidoj kreskasZ . VD:fondo, fundo, fundamento, grundo, piedestalo, soklo.
2.  
(figure) Esenca, fundamenta principo: bazo de teorio; la justeco estas la bazo de socio; volo, laboro, obstino estas la bazoj de sukceso. SIN:esenco, fundo, fundamento, kerno, kvintesenco
3.
KEM Substanco, kiu naskas salon per kombiniĝado kun acido.
4.
MAT
a)  
KOMPPIV1 (de pozicia nombrosistemo) Nombro de eblaj valoroj por ĉiu cifero, uzata en prezentado de nombro: la bazo de nia kutima nombrosistemo estas 10 (la ciferoj alprenas unu el la dek valoroj de 0 ĝis 9); la komputikistoj uzas la nombrosistemojn kun la bazoj 2, 8, 16 (duuman, okuman kaj deksesuman nombrosistemojn). VD:-um.
b)  
PIV1 (de logaritmoeksponencialo) La nombro, kies logaritmo egalas 1, aŭ la bildo de 1 per eksponencialo: la nombro `e`, bazo de naturaj logaritmoj MatVort . VD:-um.
c)  
[2] (de geometria figuro) Konvencie elektita laterofaco, kiu limas la figuron; la longo de tia latero aŭ la areo de tia faco: bazo de triangulo, piramido, cilindro, konuso; bazoj de prismo (ĉiu el ĝiaj du paralelaj kaj samareaj facoj); areo de paralelogramo egalas al la produto de unu ĝia bazo per la responda alto.
d)  
[3] (de modulovektora spaco) Libera subaro, kiu naskas la tutan spacon: se vektora spaco havas finian bazon, ĉiuj ĝiaj bazoj havas samtiom da elementoj; se naskanta subaro `bb N` de vektora spaco inkluzivas liberan subaron `bb L`, ekzistas bazo inkluzivanta `bb L` kaj inkluzivata de `bb N`; bazvektoro (ĉiu elemento de la bazo).
Rim.: Kelkaj aŭtoroj preferas difini bazon kiel familion. Tio fontas el la fakto, ke por kelkaj aplikoj estas oportune uzi indican skribaĵon de la tipo `sum alpha_i*e_i` kaj tio ebligas ordigi la bazvektorojn.
VD:dimensio, orta, ununorma.
e)  
(de topologio `bb T`) Tia subaro de `bb T`, ke ĉiu elemento de `bb T` estas kunaĵo de elementoj el la bazo: en metrika spaco, la aro da ĉiuj malfermitaj globoj estas bazo.
angle:
base 4.a radix ~o de naturaj logaritmoj: base of natural logarithms 4.b base (of logarithm) 4.c base (of a polygon) ~vektoro: base vector, basis vector 4.d basis 4.e basis
ĉeĥe:
báze, opěrný bod, panel, základna
france:
base 4.a base (de numération) ~o de naturaj logaritmoj: base des logarithmes naturels 4.b base (d'un logarithme) 4.c base (d'un polygone) ~vektoro: vecteur de base 4.d base 4.e base
germane:
1. Fuß, Basis 2. Basis 3. Base 4.a Basis ~o de naturaj logaritmoj: Basis der natürlichen Logarithmen 4.b Basis 4.c Basis (von einem Vieleck) ~vektoro: Basisvektor 4.d Basis 4.e Basis
hebree:
בסיס
hispane:
base
hungare:
1. alap, tő, bázis, talp 2. alap 3. bázis, lúg 4.a alapszám ~o de naturaj logaritmoj: természetes logaritmus alapja 4.b alap (logaritmusé) 4.c alap (sokszögé) ~vektoro: alapvektor
pole:
1. baza, podstawa 2. podstawa 3. zasada 4.a podstawa (systemu liczbowego) ~o de naturaj logaritmoj: podstawa logarytmu naturalnego 4.b podstawa (logarytmu lub potęgi) 4.c podstawa (wielokąta) ~vektoro: wektor bazowy 4.d baza (przestrzeni wektorowej) 4.e baza (topologii)
rumane:
1. bază 2. bază 4.a bază
ruse:
1. основание, основа, подножие, база 2. основа 3. основание (хим.) 4.a основание (системы счисления) ~o de naturaj logaritmoj: основание натуральных логарифмов 4.b основание (логарифма) 4.c основание (многоугольника) ~vektoro: базисный вектор 4.d базис (линейный) 4.e база
slovake:
podklad, základ

baza

1.
Rilata al bazo: la baza tavolo de epidermo [4].
2.  
Kiu konsistigas bazon, unuan ŝtupon, kiu estas elementa: la bazaj principoj de la lingvo [5].
4. Vikipedio: Efelido
5. Ivo Lapenna: Por pli efika informado, ,
ĉeĥe:
bazální, bázový, elementární, klíčový, kmenový, základní
france:
de base 1. basal 2. basique
hebree:
בסיסי
pole:
bazowy, elementarny, kluczowy
rumane:
cheie
slovake:
kľúčový, základný

bazi, surbazigi  

(tr)
Apogi sur, fundamenti sur, doni kiel bazon al io: bazi konstruon sur la roko; bazi sian opinion, rifuzon sur iuZ ; sin bazi sur la kutimo; por ili la tuta vivo estas bazita sur la mona profito [6]; tiu regulo estas bazita sur praktikaj konsideroj.
angle:
base
ĉeĥe:
nechat založit, podložit, podstavit
france:
baser
germane:
gründen (auf), basieren (auf)
hebree:
לבסס
hungare:
alapoz
pole:
bazować (na czymś), opierać (coś na czymś), brać (za podstawę)
rumane:
baza
ruse:
основать, основывать, базировать
slovake:
nechať založiť, postaviť, založiť

baziĝi

(ntr)
Havi kiel bazon: la turo baziĝas sur dika masonaĵo; nia metodo baziĝas sur la praktiko.
angle:
be based (upon)
france:
se baser
germane:
sich gründen (auf)
hebree:
להתבסס
hungare:
alapul
pole:
bazować (na czymś), opierać się (coś na czymś)
ruse:
основаться, основываться, базироваться
slovake:
zakladať sa

senbaza  

Al kiu mankas bazo, fundamento, pravigo: senbazaj teorioj, pretendoj. VD:aera, nepravigita, neserioza
angle:
baseless
ĉeĥe:
bez podkladu (být), bezdůvodný, neopodstatněný, planý
france:
en l'air, infondé, injustifié, immotivé
hungare:
alaptalan
pole:
bezpodstawny
ruse:
безоснователь ный
slovake:
neopodstatnený, nepodložený

surbaze de, baze de  

(prepoziciaĵo)
Laŭ4, uzante kiel bazon, kiel modelon: surbaze de tiu ĉi dokumento, oni povus ... elverki specifajn planojn [7]; baze de ĉi tiuj konsideroj ... [8].
7. Strategia Plano de Universala Esperanto-Asocio, Esperanto, 1988:10 (994), p. 168a
8. Ĉarlz Darvin, trad. Klivo Lendon: La Origino de Specioj, Enkonduko
ĉeĥe:
na základě (čeho)
france:
à partir de (en prenant pour base), sur la base de
slovake:
na základe

duala bazo  

MAT
(de bazo `(e_i)` de vektora spaco E) Tia bazo 4.d `(e^i)` de la dualo de `bb E`, ke `bb e^i(bb e_j)` egalas al 1, se `i=j`, kaj al 0 aliokaze.
angle:
dual basis
france:
base duale
germane:
duale Basis
pole:
baza dualna
ruse:
дуальный базис, двойственный базис, сопряжённый [взаимный] базис

kanona bazo  

MAT
(de vektora spaco `bb K^n`) Bazo konsistanta el la opoj, kies ĉiuj termoj egalas alla nulo de `bb K`, krom unu, kiu egalas al ĝia unuo: la `p`-a komponanto de vektoro laŭ la kanona bazo egalas al ĝia `p`-a termo.
angle:
canonical basis
france:
base canonique
germane:
kanonische Basis
pole:
baza naturalna, baza kanoniczna
ruse:
канонический базис

administraj notoj

pri ~o 4.e:
         Mi ne trovis fonton por "~o de topologio",
         sed sxajnas, ke gxi estas suficxe internacia. [MB]
       
pri duala ~o:
     Fonto trovenda. [MB]
   
pri kanona ~o:
     Fonto trovenda. [MB]
   
~o: Mankas verkindiko en fonto.
~i, sur~igi: Mankas verkindiko en fonto.
~iĝi: Mankas dua fontindiko.
~iĝi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sen~a: Mankas dua fontindiko.
sen~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
duala ~o: Mankas dua fontindiko.
duala ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kanona ~o: Mankas dua fontindiko.
kanona ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.