*glob/o PV

*globo

1.
Fizika objekto, korpo3, kies supraĵo pli aŭ malpli ĝuste formas sferon1.a: la tero estas globo [1]; SPO bilarda globo; TEK la globoj de lagro; GEOG terglobo; GEOG kartona geografia globo (t.e. globuso); ANA okulglobo; globkrajono; amikoj de Esperanto, kiuj reprezentas per si preskaŭ ĉiujn landojn de la tera globo [2]; ni ne havas kristalan globon (kiel uzatan de aŭguristoj), do ni nur atendu kaj vidu [3].
2.
MATMatVort
a)
(Globo kun centro `a` kaj radiuso `rho`) Aro da ĉiuj tiaj punktoj el metrika spaco, ke ilia distanco `d` de `a` la radiuson `rho` malsuperas (`d lt rho`, por „malfermita globo“), aŭ ne superas (`d le rho`, por „fermita globo“).
Rim.: Ĉi-sence troveblas ankaŭ „bulo“ [4].
b)
PIV2 (Speciale:) Same difinita (fermita aŭ malfermita) globo2.a (solido3) en tridimensia eŭklida spaco: la volumeno `V` de globo havanta la radiuson `r` estas `V=4pi r^3//3`; SPO la pezglobo estas fera aŭ latuna globo kun difinitaj pezo kaj diametro [5].
VD:centro, diametro, radiuso; PRT:segmento, globtavolo, globdisko.
1. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉapitro 1a
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
3. Monato, EŬROPA UNIO: Eŭro unujara
4. R. Hilgers: Yashovardhan: k.a.: EK-Vortaro de matematikaj terminoj, §53
5. T. Ujlaky-Nagy: La sporta lingvo en Esperanto, 1972
angle:
2.a ball (in a metric space) 2.b sphere, ball (solid)
beloruse:
 шар, куля, сфэра
ĉeĥe:
 koule
france:
geografia ~o: globe (représentant la Terre). okul~o: globe oculaire. 1. globe, boule 2.a boule (dans un espace métrique) 2.b sphère, boule (volume sphérique)
germane:
1. Kugel 2.a Kugel 2.b Kugel
hispane:
geografia ~o: globo terrestre, globo terráqueo, orbe. okul~o: globo ocular. 1. bola 2.a bola (de un espacio métrico) 2.b esfera, bola (volumen esférico)
hungare:
geografia ~o: földgömb. okul~o: szemgolyó. 1. biliárdgolyó
indonezie:
 globe
nederlande:
 bol geografia ~o: wereldbol. okul~o: oogbal, oogbol. 1. bal, bol
pole:
okul~o: gałka oczna. 2.a kula (w przestrzeni metrycznej) 2.b kula (bryła)
portugale:
 globo, bola, orbe
ruse:
 шар okul~o: глазное яблоко. 2.a открытый шар pez~o: ядро (спортивное). 2.b шар (тело)
slovake:
 guľa
ukraine:
 куля

globa

1.
Globforma: globa fulmo (lumanta globo ŝvebanta en aerfluo) [6]; globe kunvolvita tuketoZ .
2.
Tuttera, tuttergloba: jam delonge ekzistas GPS (globa pozicia sistemo), aro da satelitoj el kiuj ĉiam tri estas videblaj en preskaŭ ĉiuj lokoj de la mondo [7].
6. M. Lewin: Meteologia terminaro, 1961
7. R. Rotsaert: Galileo defios UsononMonato
beloruse:
1. шараабрысны, шарападобны, круглы, сфэрычны
ĉeĥe:
 kulatý, kulový
france:
1. rond (sphérique), sphérique
germane:
1. kugelig
hispane:
1. esférico 2. global
hungare:
1. gömb alakú
indonezie:
1. sferis
nederlande:
1. bolvormig
pole:
1. kulisty
portugale:
1. globular
ruse:
~a fulmo: шаровая молния. 1. шаровидный, шарообразный, круглый 2. глобалнный, всемирный
slovake:
 guľatý
tibete:
 རིལ་རིལ་
ukraine:
 кулястий, круглий

globeto

Malgranda globo: aerglobeto; BIO sangaj globetoj; MED farmaciaj globetoj; SPO ludi globetojn; en la densa barbo li havis vitran globeton, el kiu fluis parfumoj [8].
beloruse:
 шарык
ĉeĥe:
 kulička
france:
 globule, bulle, bille
germane:
 Kügelchen
hispane:
 glóbulo
nederlande:
 bolletje
pole:
 kulka
portugale:
 glóbulo
ruse:
 шарик
slovake:
 guľka
ukraine:
 кулька

blanka globeto

Blanka sangoĉelo: tromultiĝo de blankaj globetoj en la sango [9].
hispane:
 glóbulo blanco
indonezie:
 sel darah putih

duonglobo

Duono de globo; objekto havanta tian formon: ANA la dekstra duonglobo de la cerbo; GEOG la norda duonglobo; GEOG la orienta duonglobo; antipodo estas loko de la tero kuŝanta sub niaj piedoj sur la alia duonglobo PV .
angle:
 hemisphere dekstra duon~o de la cerbo: hemisphere. norda duon~o: northern hemisphere. orienta duon~o: eastern hemisphere.
beloruse:
 паўшар'е, паўкуля
ĉeĥe:
 polokoule Země
france:
 hémisphère
germane:
dekstra duon~o de la cerbo: Halbkugel, Hemisphäre.
hispane:
 hemisferio dekstra duon~o de la cerbo: hemisfero derecho. norda duon~o: hemisferio norte. orienta duon~o: hemisferio oriental.
hungare:
 félgömb dekstra duon~o de la cerbo: jobb félteke. norda duon~o: északi félgömb. orienta duon~o: keleti félgömb.
indonezie:
 hemisfer norda duon~o: belahan bumi utara. orienta duon~o: belahan bumi timur.
nederlande:
 halfrond, hemisfeer dekstra duon~o de la cerbo: rechter hersenhelft. norda duon~o: noordelijk halfrond. orienta duon~o: oostelijk halfrond.
pole:
 półkula dekstra duon~o de la cerbo: półkula.
portugale:
 hemisfério
ruse:
 полушарие dekstra duon~o de la cerbo: правое полушарие мозга. norda duon~o: северное полушарие Земли. orienta duon~o: восточное полушарие Земли.
slovake:
 pologuľa Zeme
ukraine:
 півкуля

fadenglobo

(evitinde) =fadenbulo
france:
 pelote
germane:
 Garnknäuel
hispane:
 ovillo
pole:
 kłębek
ruse:
 клубок

ĵetglobo

SPO globo plejofte ligna aŭ metala, tenebla per unu mano, uzata en diversaj ludoj en kiuj ludantoj provas ilin ĵeti plejeble proksimen al iu celo: diversaj ĵetglobludoj estas popularaj precipe en Kroatio, Italio, Francio; dum la posttagmezoj dimanĉaj mi iris tien kun via patro por ludi je ĵetgloboj. [10].
10. I. Silone, trad. D. Mistretta: La sekreto de Luka, [vidita en 2018]
france:
 boule (de jeu de boule)
hispane:
 bocha (del juego de bochas)
itale:
 boccia
ukraine:
 ядро

platglobo

GEOG Mapo de la tuta terglobo: ĝi trapasas ĉiujn meridianojn egalangule kaj rezultigas la saman kalkulon kiel per rekta linio desegnita sur platglobo [11].
beloruse:
 плянісфэра
france:
 planisphère
germane:
 Weltkarte
hispane:
 planisferio
hungare:
 világtérkép
indonezie:
 planisfer
nederlande:
 wereldkaart
portugale:
 planisfério
ruse:
 планисфера
slovake:
 zemská mapa
ukraine:
 карта півкуль

ruĝa globeto

Ruĝa sangoĉelo: malpliiĝo de hemoglobino kaj de ruĝaj globetoj [12].
beloruse:
 чырвоная клетка крыві, эрытрацыт
hispane:
 glóbulo rojo
indonezie:
 sel darah merah

terglobo

GEOG La planedo Tero konsiderata kiel tuto, kun ĝia formo proksima al globo: li ĉiam iris laŭ sia kutimo, kvazaŭ li, tute sola, kapablus ŝanĝi la pozicion de la akso de la terglobo [13]; pli vasta ol la terglobo [14]; tergloba varmiĝo [15]; la estigita tertremo estis mezurebla sur la tuta terglobo [16]; la gripviruso povas kaŭzi vastegajn epidemiojn, kiuj povas endanĝerigi la tutan terglobon [17].
13. Sabahattin Ali, trad. Ferruh Canatay: Ide-kamarado, „Paŝoj al plena posedo“, la paŝo 7ª
14. Monato, Hose Marques: Argentino: Vojaĝo al la provinco Tukumano
15. Monato, Stefan MacGill: Dudirekta instruo kaj influo, 2005
16. Monato, Evgeni Georgiev: Vulkanoj
17. Monato, Vladimir Lemelev: Birda gripo, ĉu danĝera por la homo?, 2003
angle:
 globe
beloruse:
 Зямля, зямны шар, зямная куля
ĉeĥe:
 zeměkoule
ĉine:
 地球 [dìqiú]
france:
 globe terrestre (la Terre)
germane:
 Erdkugel
hebree:
 כדור הארץ
hispane:
 globo terráqueo
hungare:
 földgolyó
nederlande:
 aardbol
pole:
 kula ziemska, glob ziemski, Ziemia
ruse:
 земной шар
slovake:
 zemeguľa
ukraine:
 земна куля

kava globo

Solido konsistanta el ĉiuj punktoj inter du samcentraj sferoj: la terkrusto kaj la atmosfero formas kavajn globojn.
VD:ŝelo
hispane:
 esfera hueca
ruse:
 полый шар

administraj notoj

pri ~eto:
    Mi ne certas, pri kio temas la farmaciaj ~etoj.
    Ĉu sinonimoj de „granolo“?
    [MB]
  
pri faden~o :
      La PV-a difino estas „volvaĵeto da fadeno“
      kaj mi ne vidas esencan diferencon disde
      „fadenbulo“.
      [MB]
    
~a: Mankas verkindiko en fonto.
blanka ~eto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
duon~o: Mankas verkindiko en fonto.
faden~o: Mankas dua fontindiko.
faden~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
ruĝa ~eto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kava ~o: Mankas dua fontindiko.
kava ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.