*glob/o PV

*globo

1.
Fizika objekto, korpo3, kies supraĵo pli aŭ malpli ĝuste formas sferon1.a: la tero estas globo [1]; SPO bilarda globo; TEK la globoj de lagro; GEOG terglobo; GEOG kartona geografia globo (t.e. globuso); ANA okulglobo; globkrajono; amikoj de Esperanto, kiuj reprezentas per si preskaŭ ĉiujn landojn de la tera globo [2]; ni ne havas kristalan globon (kiel uzatan de aŭguristoj), do ni nur atendu kaj vidu [3].
2.
MATMatVort
a)
(Globo kun centro `a` kaj radiuso `rho`) Aro da ĉiuj tiaj punktoj el metrika spaco, ke ilia distanco `d` de `a` la radiuson `rho` malsuperas (`d lt rho`, por „malfermita globo“), aŭ ne superas (`d le rho`, por „fermita globo“).
Rim.: Ĉi-sence troveblas ankaŭ „bulo“ [4].
b)
PIV2 (Speciale:) Same difinita (fermita aŭ malfermita) globo2.a (solido3) en tridimensia eŭklida spaco: la volumeno `V` de globo havanta la radiuson `r` estas `V=4pi r^3//3`; SPO la pezglobo estas fera aŭ latuna globo kun difinitaj pezo kaj diametro [5].
VD:centro, diametro, radiuso; PRT:segmento, globtavolo, globdisko.
1. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉapitro 1a
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
3. Monato, EŬROPA UNIO: Eŭro unujara
4. R. Hilgers: Yashovardhan: k.a.: EK-Vortaro de matematikaj terminoj, §53
5. T. Ujlaky-Nagy: La sporta lingvo en Esperanto, 1972
angle:
2.a ball (in a metric space) 2.b sphere, ball (solid)
beloruse:
шар, куля, сфэра
ĉeĥe:
koule
france:
geografia ~o: globe (représentant la Terre) okul~o: globe oculaire 1. globe, boule 2.a boule (dans un espace métrique) 2.b sphère, boule (volume sphérique)
germane:
1. Kugel 2.a Kugel 2.b Kugel
hispane:
geografia ~o: globo terrestre, globo terráqueo, orbe okul~o: globo ocular 1. bola 2.a bola (de un espacio métrico) 2.b esfera, bola (volumen esférico)
hungare:
geografia ~o: földgömb okul~o: szemgolyó 1. biliárdgolyó
indonezie:
globe
nederlande:
bol geografia ~o: wereldbol okul~o: oogbal, oogbol 1. bal, bol
pole:
okul~o: gałka oczna 2.a kula (w przestrzeni metrycznej) 2.b kula (bryła)
portugale:
globo, bola, orbe
ruse:
шар okul~o: глазное яблоко 2.a открытый шар pez~o: ядро (спортивное) 2.b шар (тело)
slovake:
guľa

globa

1.
Globforma: globa fulmo (lumanta globo ŝvebanta en aerfluo) [6]; globe kunvolvita tuketoZ .
2.
Tuttera, tuttergloba: jam delonge ekzistas GPS (globa pozicia sistemo), aro da satelitoj el kiuj ĉiam tri estas videblaj en preskaŭ ĉiuj lokoj de la mondo [7].
6. M. Lewin: Meteologia terminaro, 1961
7. R. Rotsaert: Galileo defios UsononMonato
beloruse:
1. шараабрысны, шарападобны, круглы, сфэрычны
ĉeĥe:
kulatý, kulový
france:
1. rond (sphérique), sphérique
germane:
1. kugelig
hispane:
1. esférico 2. global
hungare:
1. gömb alakú
indonezie:
1. sferis
nederlande:
1. bolvormig
pole:
1. kulisty
portugale:
1. globular
ruse:
~a fulmo: шаровая молния 1. шаровидный, шарообразный, круглый 2. глобалнный, всемирный
slovake:
guľatý
tibete:
རིལ་རིལ་

globeto

Malgranda globo: aerglobeto; BIO sangaj globetoj; MED farmaciaj globetoj; SPO ludi globetojn; en la densa barbo li havis vitran globeton, el kiu fluis parfumoj [8].
beloruse:
шарык
ĉeĥe:
kulička
france:
globule, bulle, bille
germane:
Kügelchen
hispane:
glóbulo
nederlande:
bolletje
pole:
kulka
portugale:
glóbulo
ruse:
шарик
slovake:
guľka

blanka globeto

Blanka sangoĉelo: tromultiĝo de blankaj globetoj en la sango [9].
hispane:
glóbulo blanco
indonezie:
sel darah putih

duonglobo

Duono de globo; objekto havanta tian formon: ANA la dekstra duonglobo de la cerbo; GEOG la norda duonglobo; GEOG la orienta duonglobo; antipodo estas loko de la tero kuŝanta sub niaj piedoj sur la alia duonglobo PV .
angle:
hemisphere dekstra duon~o de la cerbo: hemisphere norda duon~o: northern hemisphere orienta duon~o: eastern hemisphere
beloruse:
паўшар'е, паўкуля
ĉeĥe:
polokoule Země
france:
hémisphère
germane:
dekstra duon~o de la cerbo: Halbkugel, Hemisphäre
hispane:
hemisferio dekstra duon~o de la cerbo: hemisfero derecho norda duon~o: hemisferio norte orienta duon~o: hemisferio oriental
hungare:
félgömb dekstra duon~o de la cerbo: jobb félteke norda duon~o: északi félgömb orienta duon~o: keleti félgömb
indonezie:
hemisfer norda duon~o: belahan bumi utara orienta duon~o: belahan bumi timur
nederlande:
halfrond, hemisfeer dekstra duon~o de la cerbo: rechter hersenhelft norda duon~o: noordelijk halfrond orienta duon~o: oostelijk halfrond
pole:
półkula dekstra duon~o de la cerbo: półkula
portugale:
hemisfério
ruse:
полушарие dekstra duon~o de la cerbo: правое полушарие мозга norda duon~o: северное полушарие Земли orienta duon~o: восточное полушарие Земли
slovake:
pologuľa Zeme

fadenglobo

(evitinde) =fadenbulo
france:
pelote
germane:
Garnknäuel
hispane:
ovillo
pole:
kłębek
ruse:
клубок

ĵetglobo

SPO globo plejofte ligna aŭ metala, tenebla per unu mano, uzata en diversaj ludoj en kiuj ludantoj provas ilin ĵeti plejeble proksimen al iu celo: diversaj ĵetglobludoj estas popularaj precipe en Kroatio, Italio, Francio; dum la posttagmezoj dimanĉaj mi iris tien kun via patro por ludi je ĵetgloboj. [10].
10. I. Silone, trad. D. Mistretta: La sekreto de Luka, [vidita en 2018]
france:
boule (de jeu de boule)
hispane:
bocha (del juego de bochas)
itale:
boccia

platglobo

GEOG Mapo de la tuta terglobo: ĝi trapasas ĉiujn meridianojn egalangule kaj rezultigas la saman kalkulon kiel per rekta linio desegnita sur platglobo [11].
beloruse:
плянісфэра
france:
planisphère
germane:
Weltkarte
hispane:
planisferio
hungare:
világtérkép
indonezie:
planisfer
nederlande:
wereldkaart
portugale:
planisfério
ruse:
планисфера
slovake:
zemská mapa

ruĝa globeto

Ruĝa sangoĉelo: malpliiĝo de hemoglobino kaj de ruĝaj globetoj [12].
beloruse:
чырвоная клетка крыві, эрытрацыт
hispane:
glóbulo rojo
indonezie:
sel darah merah

terglobo

GEOG La planedo Tero konsiderata kiel tuto, kun ĝia formo proksima al globo: li ĉiam iris laŭ sia kutimo, kvazaŭ li, tute sola, kapablus ŝanĝi la pozicion de la akso de la terglobo [13]; pli vasta ol la terglobo [14]; tergloba varmiĝo [15]; la estigita tertremo estis mezurebla sur la tuta terglobo [16]; la gripviruso povas kaŭzi vastegajn epidemiojn, kiuj povas endanĝerigi la tutan terglobon [17].
13. Sabahattin Ali, trad. Ferruh Canatay: Ide-kamarado, „Paŝoj al plena posedo“, la paŝo 7ª
14. Monato, Hose Marques: Argentino: Vojaĝo al la provinco Tukumano
15. Monato, Stefan MacGill: Dudirekta instruo kaj influo, 2005
16. Monato, Evgeni Georgiev: Vulkanoj
17. Monato, Vladimir Lemelev: Birda gripo, ĉu danĝera por la homo?, 2003
angle:
globe
beloruse:
Зямля, зямны шар, зямная куля
ĉeĥe:
zeměkoule
ĉine:
地球 [dìqiú]
france:
globe terrestre (la Terre)
germane:
Erdkugel
hebree:
כדור הארץ
hispane:
globo terráqueo
hungare:
földgolyó
nederlande:
aardbol
pole:
kula ziemska, glob ziemski, Ziemia
ruse:
земной шар
slovake:
zemeguľa

kava globo

Solido konsistanta el ĉiuj punktoj inter du samcentraj sferoj: la terkrusto kaj la atmosfero formas kavajn globojn.
VD:ŝelo
hispane:
esfera hueca
ruse:
полый шар

administraj notoj

pri ~eto:
    Mi ne certas, pri kio temas la farmaciaj ~etoj.
    Ĉu sinonimoj de „granolo“?
    [MB]
  
pri faden~o :
      La PV-a difino estas „volvaĵeto da fadeno“
      kaj mi ne vidas esencan diferencon disde
      „fadenbulo“.
      [MB]
    
~a: Mankas verkindiko en fonto.
blanka ~eto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
duon~o: Mankas verkindiko en fonto.
faden~o: Mankas dua fontindiko.
faden~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
ruĝa ~eto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kava ~o: Mankas dua fontindiko.
kava ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.