*punkt/o

*punkto

1.
Malgranda makulo1.b sur supraĵo: la punktoj kaj strekoj de la Morsa alfabeto; havi ruĝajn punktojn sur la haŭto; nigra punkto vidiĝis en la ĉielo, anoncante pluvon; la flava punkto en la lekanto brilis kiel oro [1]; sur la verda tabulo ili aspektas kiel punktoj de kreto [2]; [li rigardis] la ruĝajn punktojn sur la blue tapetitaj muroj IK ; la sablo estis makulita de brunaj sangaj punktoj [3]. LST:formo1
2.
GRATIP Interpunkcia signo (.) uzata precipe por marki frazfinon kaj mallongigon: demandosigno estas uzata post demandaj ĉeffrazoj anstataŭ punkto PMEG ; uzu „ktp“ (sen punkto) kaj ne k.t.p. [4]; nur la litero „f“ kaj poste kelkaj punktetoj, kiuj povas indiki mankantajn literojn (vd tripunkto) [5]; punktokomo [6]; (figure) meti la finan punkton al polemiko; (figure) kial ne fari laŭ lia peto: cedi al li la misiiston kaj punkto? [7].
Rim.: En la matematiko la anglosaksoj uzas la punkton por apartigi la unuojn disde la decimaloj, dum la eŭropanoj uzas por tio komon: la ĉi-lasta signadmaniero ŝajnas preferinda. Sed, ĉar en formuloj la punkto estas uzata kiel simbolo de multipliko, estus preferinde uzi simple blankan spaceton por dividi longan nombron en grupojn de 3 aŭ 6 ciferoj, ekz-e: 125 250 416,75.
3.
Preciza loko aŭ tempo, kie io okazas: la deirpunkto, alvenpunkto; mi estas nur la centra punkto, en kiu kolektiĝis ĉiuj gratuloj [8]; la armeojn [starigi] en la plej gravaj punktoj de la lando [9]; dometo, staranta sur alta punkto de monto; ne malproksime de l' punkto de l' kuniĝo de la du intermontoj [10]; sur la plej altaj punktoj de la lando oni finis la rikolton [11]; la sankta kurteno forte skuiĝis kaj en diversaj punktoj aperis flametoj [12]; [li] fikse rigardis ĉi tiun punkton [13]; akiru punkton de apogo [14]; sur la plej alta punkto de sia vivo [15]; ĉi tie estas la punkto de turniĝo de la historio [16]; tiuj kvar feliĉaj tagoj estis la luma punkto de lia tempo de juneco [17]; ni parolis tion kaj alion kaj fine tamen staris sur la sama punkto (ne progresis) [18]; sur kia punkto li freneziĝis Hamlet ? li ĝin rigardus de diversaj punktoj de vidado (vidpunkto) BdV ; unu el la plej tikla3j punktoj de […] kompleksa politika panoramo [19]; tio estas lia tikla, vunda punkto (pri tio li estas tre impresebla, tio estas lia malforta flanko); el la vidpunkto de infano [20].
4.
Speciala temo, kiun oni atentas: [li] observas la tutan leĝaron, sed falpuŝiĝas pri unu punkto [21]; pri tiu punkto mi havas alian opinion [22]; li koncerne tiun punkton ne fariĝis pli saĝa [23]; tiu aŭ alia punkto estas sendube erara [24]; ni ne parolos plu pri tiu ĉi punkto EE ; ni lasos por kelka tempo flanke la demandon pri la ebleco aŭ neebleco de la enkonduko de lingvo internacia (pri tiu ĉi punkto ni parolos malsupre) […] [25]; la diskutita punkto de la regularo estis...; la ĉefa punkto estas sukcesi; parolado, prediko pri tri punktoj; Sofio estis tute ne bela, tamen sen okulincitantaj malbonpunktoj [26]. (p-to) VD:objekto3
Rim.: Por referenci punkton en oficiala dokumento oni foje mallongigas la vorton al p-to: raportoj al Unesko pri la progresoj de Esperanto-instruado en lernejoj, konforme al p-to IV.4.224 de la Rezolucio de Unesko de 1954 EeP .
5.
MAT
a)
[27] Senlime malvasta spacero, konsiderata kiel havanta nek larĝon, nek longon: renkonto de du rektaj linioj naskas unu punkton.
b)
[28] Elemento en spaco, speciale topologia, afina aŭ metrika.
6.
TIP Malgranda enpaĝiga mezurunuo de longo, kies valoro varias laŭ landoj: en Anglalingvujo oni uzas la „pigan punkton“ (351 µm) kaj la „grandan punkton“ (353 µm); en la kontinenta Eŭropo oni uzas la „ciceran punkton“ (376 µm); naŭpunkta tiparo.
Rim.: Evitinda estas la uzo de punkto kun la signifo de grado.
1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Lekanto
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ĝardeno de la paradizo
3. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVIII
4. Instrukcio por la aŭtoroj de „Monato“
5. Monato, Garvan Makaj': Varbante Eŭterpon*
6. Monato, Edmund Grimley Evans: Interreto: Uniksulo ekspertas Unikodon
7. J. London, trad. R. Rossetti: Dio de liaj prapatroj, NLR, 1/4
8. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge en la 12a de aŭgusto 1907
9. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XIII
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro IV
11. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XII
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XX
13. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVIII
14. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kvin en unu silikvo
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kolo de botelo
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Kupra porko
17. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Historio el la dunoj
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Pupludisto
19. Monato, Hektor Alos i Font: Survoje al pli granda memregado
20. Monato, Edukemaj bestoj
21. La Nova Testamento, Jakobo 2:10
22. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Galoŝoj de feliĉo
23. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝtono de la saĝuloj
24. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Antaŭparolo
25. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 2a
26. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, „Bela“
27. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 25
28. La Nova Plena Ilustrita Vortaro, sternaĵo
afrikanse:
 spot
albane:
 vend
amhare:
 ቦታ
angle:
 dot 2. period
arabe:
 بقعة
armene:
 տեղում
azerbajĝane:
 ləkə
beloruse:
2. кропка 3. пункт 4. пункт 5. пункт 6. пункт
bengale:
 অকুস্থল
birme:
 အစက်
bosne:
 tačka
ĉeĥe:
 bod, pozice, tečka, řádová tečka
dane:
 plet
estone:
 punkti
eŭske:
 leku
filipine:
 punto
france:
 point
galege:
 punto
germane:
 Punkt
guĝarate:
 હાજર
haitie:
 plas
haŭse:
 tabo
hinde:
 हाजिर
hispane:
 punto
hungare:
 pont
igbe:
 ebe
indonezie:
 titik
irlande:
 láthair
islande:
 blettur
japane:
 スポット
jave:
 titik
jide:
 פלעק
jorube:
 iranran
kanare:
 ಸ್ಪಾಟ್
kartvele:
 ადგილზე
kazaĥe:
 дақ
kimre:
 fan a’r lle
kirgize:
 так
kmere:
 កន្លែង
koree:
 자리
korsike:
 puntu
kose:
 ibala
kroate:
 točka
kurde:
 leke
latine:
 locum
latve:
 vieta
laŭe:
 ຈຸດ
litove:
 vieta
makedone:
 место
malagase:
 toerana
malaje:
 tempat
malajalame:
 പുള്ളി
malte:
 post
maorie:
 wahi
marate:
 स्पॉट
monge:
 chaw
mongole:
 спот
nederlande:
 punt, stip
nepale:
 बिन्दु
njanĝe:
 banga
okcidentfrise:
 punt
panĝabe:
 ਸਪਾਟ
paŝtue:
 داغ
pole:
5. punkt
portugale:
 ponto
ruande:
 ikibanza
ruse:
2. точка 3. точка, пункт 4. пункт 5. точка 6. пункт
samoe:
 mea
sinde:
 جاء
sinhale:
 ස්ථානයේදීම
skotgaele:
 àite
slovake:
 bod, bodka
slovene:
 mesto
somale:
 kaalinta
ŝone:
 nzvimbo
sote:
 letheba
sunde:
 kokotor
svahile:
 doa
taĝike:
 ҷойи
taje:
 จุด
tamile:
 ஸ்பாட்
tatare:
 урын
telugue:
 స్పాట్
tibete:
 མཛུབ་སྡོན་བྱེད་པ་
ukraine:
 пляма
urdue:
 اسپاٹ
uzbeke:
 nuqtasi
vjetname:
 tại chỗ
zulue:
 indawo

punkti

(tr)
Meti, desegni multajn punktojn sur io: punkti gravuraĵon; griza, nigre punktita plumaro; blua papero ruĝe punktita tapetis la murojn IK ; ŝtonegoj punktitaj de strangaj signoj [29]; li trovis sukplenan verdaĵon de herboj, punktitan de floroj [30].
ĉeĥe:
 stanovovat body, tečkovat
france:
 ponctuer (mettre des points)
germane:
 punktieren
hispane:
 puntear (poner puntos)
hungare:
 kipontoz, pettyez
nederlande:
 stippelen
ruse:
 ставить точки, пунктировать, усеивать
slovake:
 bodkovať, stanovovať body
ukraine:
 ставити крапки

*dupunkto

GRATIP Interpunkcia signo (:) uzata precipe por enkonduki klarigon aŭ citaĵon: necesas majusklo, se la dupunkto enkondukas plurajn frazojn [31]; komencu termon per dupunkto kaj ĝia difinado apude [32].
angle:
 colon
beloruse:
 двукроп'е
ĉeĥe:
 dvojtečka
france:
 deux-points
germane:
 Doppelpunkt
hispane:
 dos puntos
hungare:
 kettőspont
indonezie:
 titik dua
ruse:
 двоеточие
slovake:
 dvojbodka
ukraine:
 двокрапка, знак ділення

elirpunkto

(figure) Bazo de rezono, tuto de antaŭsupozoj por pensado aŭ agado: dum longa, tre longa tempo tiu afero […] estis la elirpunkto de miaj paŝoj al kompreno, al dubo kaj al kritiko [33]; la ambasado estas elirpunkto por rezisto kontraŭ la registaro kaj sendependa de partioj kaj organizoj [34]; la aŭtoroj tro facilanime akceptas la elirpunktojn de institucioj, ekonomia sistemo kaj ŝtatorganizado, kiujn ili fakte devus kritike konsideri [35].
33. H. Hesse, trad. D. Karthaus: Demian, 2007
34. Monato, Universitatoj
35. Monato, Boris Kolker: Supraĵe rozkolora
ĉeĥe:
 východiště, výchozí bod
france:
 point de départ, présupposé (subst.)
germane:
 Ausgangspunkt
hispane:
 punto de partida, presupuesto (subst.)
indonezie:
 titik pangkal
ruse:
 исходная точка
slovake:
 východiskový bod

mezpunkto

MAT[36] Mezo: (figure) ŝi estis la mezpunkto de ĉiu vivo [37].
36. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 26
37. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Destino de Atrejo
ĉeĥe:
 střed (-ový bod)
france:
 milieu
germane:
 Mittelpunkt
hispane:
 medio, centro
hungare:
 középpont
slovake:
 stredobod

starpunkto

(figure) Esprimita opiniosinteno je pridisputata temo: la teksto estas ampleksa kaj bone prilumas mian starpunkton pri multaj aktualaj demandoj [38]; laŭ tiaj argumentoj la dosiero prenis nekutiman starpunkton [39]; ofte malfacilas konstati, kie troviĝas la vere porhomara starpunkto [40].
38. S. Ivanóv: Komitatano B, 2004
39. Monato, Roland Rotsaert: Verda nature, science, socie
40. Monato, Werner Schad: Al pli justa mondo
ĉeĥe:
 postoj, stanovisko
france:
 position (opinion)
germane:
 Standpunkt
hispane:
 posición (opinión)
slovake:
 postoj, stanovisko

superpunkto

LINTIP Diakritilo en formo de punkto metita super la koncerna baza litero: en Esperanto superpunkto diferencigas j disde ĵ.
angle:
 overdot, dot above
ĉeĥe:
 tečka nad písmenem
france:
 point suscrit
germane:
 i-Punkt
hispane:
 punto superior (diacrítico), punto de lenición (irlandés)
hungare:
 felső pont
ruse:
 точка сверху
slovake:
 bodka nad písmenom
ukraine:
 надрядковий діакритичний знак у вигляді крапки

tripunkto

GRATIP Interpunkcia signo (…) uzata anstataŭ punkto post nefinitaj frazoj, aŭ kie io estas ellasita, aŭ signas iom longan paŭzon (pro hezito, interrompo ktp): la difino en PIV sekvigas tiun nombron per tripunkto [41]; la tripunkton oni ne juĝu silento pro pudoro aŭ pro neceso kaŝi ion misteran: ili simple indikas, ke estas truo en la papiruso mem [42]; krom la ja ironiaj supre aluditaj tripunktoj mi evitas ĉi-kontribuaĵe krampojn, streketojn kaj aliajn subitajn halto-indikojn [43]. VD:elipso1
41. Monato, Garbhan Macaoidh: Ho, mistera pi!
42. Monato, Armando Zecchin: Maria Magdalena: ĉu edzino aŭ ne?
43. Monato, Paul Gubbins: Voĉo de riproĉo
angle:
 ellipsis
beloruse:
 шматкроп'е
ĉeĥe:
 trojbod
france:
 points de suspension
germane:
 drei Pünktchen, Ellipsis
hispane:
 puntos suspensivos
hungare:
 hármaspont
indonezie:
 elipsis
ruse:
 многоточие
slovake:
 trojbodka
ukraine:
 три крапки

turnopunkto, turnpunkto

(figure) Grava ŝanĝo de direkto, de agmaniero, ofte sub premo de ekstera cirkonstanco: en la homa historio estas eventoj, kiujn oni povas taksi turnopunktoj [44]; la jaro 2008 iĝos grava turnpunkto en la historio de la homaro [45]; sentebla turnopunkto du semajnojn antaŭ la baloto [46]; turnopunkto venis en 1992, kiam la tiama flandra ĉefministro […] konvinkis […] la investkompanion de la flandra registaro, finance subteni [47].
44. E. Robertson: Turnopunktoj, Esperanto en Skotlando, [2005?]
45. Monato, Mu Binghua: Urbiĝo kaj malriĉiĝo
46. Monato, Ed Robertson: Kien nun?
47. Monato, Roland Rotsaert: Belgio: Lernout kaj Hauspie: revo finiĝis
beloruse:
 паваротны пункт
ĉeĥe:
 bod obratu, otočný bod, vratný bod
france:
 moment charnière, instant décisif
germane:
 Wendepunkt
hispane:
 momento crucial, hito, viraje
ruse:
 поворотный пункт
slovake:
 bod obratu, otočný bod
ukraine:
 поворот, поворотна точка, поворотний момент

vidpunkto

1.
Punkto de observado: li vidis, ke supre kaj malsupre estas la sama afero, depende de la vidpunkto, kiun oni okupas sur la ŝvebanta globo [48].
2.
(figure) Mensa pozicio el kiu oni rigardas aferon: laŭ / el tiu vidpunkto vi estas prava; eĉ de sia pastra vidpunkto li volos riproĉi lin [49]; ĝi estas rimarkinda laŭ pluraj vidpunktoj [50]; oni devas ja konsideri iliajn kutimojn kaj tiun vidpunkton, el kiu ili rigardas la vivon kaj ĝiajn aferojn Marta ; fiksita vidpunkto, pozitiva konscio, blindigus kaj surdigus la poeton al la veraj tendencoj de la epoko [51].
48. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝtono de la saĝuloj
49. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro X
50. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko
51. W. Auld: Pasio-Pasivo, NLR, 1:1
angle:
 point of view, viewpoint
beloruse:
 гледзішча, пункт погляду
ĉeĥe:
 aspekt, hledisko, názor
france:
 point de vue
germane:
 Gesichtspunkt, Standpunkt
hispane:
 punto de vista
hungare:
1. nézőpont 2. szempont, szemszög
indonezie:
 sudut pandang
nederlande:
 gezichtspunt, standpunt
ruse:
 точка зрения
slovake:
 aspekt, hľadisko, názor
ukraine:
 точка зору

ĉefpunkto

Precipa, centra punkto34: prefere mi listigu ĉefpunktojn favorajn kaj malfavorajn [52]; la ĉefpunkto estas, ke Wodehouse ne estis filozofo [53]; la Stanislavo-placo […] transformiĝis de ĉefpunkto de la urba aŭtotrafiko al bela, prestiĝa zono por piedirantoj [54].
a)
GEOG Unu el la kvar gravaj punktoj de la horizonto: Nordo, Sudo, Oriento, Okcidento.
angle:
 main point
beloruse:
 галоўны пункт 1.a кардынальны пункт, бок сьвету
france:
1.a point cardinal
germane:
 Hauptpunkt 1.a Haupthimmelsrichtung, Kardinalpunkt
hispane:
1.a punto cardinal
indonezie:
1.a mata angin
ruse:
1.a страны света
ukraine:
 сторона світу

fiksa punkto

MAT[55] (de bildigo `f`) Tia elemento `x`, ke `f(x)=x`: kuntiro de kompleta metrika spaco al si mem akceptas nur unu fiksan punkton.
Rim.: Oni diras sendistinge „`a` estas fiksa punkto de `f`“, aŭ „punkto `a` estas fiksa per `f`“.
angle:
 fixed point
beloruse:
 нерухомы пункт
ĉeĥe:
 daný bod, invariantní bod, pevný bod
france:
 point fixe
germane:
 Fixpunkt
hispane:
 punto fijo
hungare:
 fixpont
pole:
 punkt stały (odwzorowania)
ruse:
 неподвижная точка
slovake:
 pevný bod

administraj notoj

super~o: Mankas fontindiko.
super~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
fiksa ~o: Mankas dua fontindiko.
fiksa ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.