*moment/o

*momento  

Tre mallonga nedifinita daŭro de tempo; tempero: atendu unu momenton FK ! antaŭ momento subiris la suno FK ; en tiu sama momento, kiam ĉiu retenis la spiron en atendado, oni ekaŭdis la bruon de vesto FK ; oni aplaŭdadis al ŝi, kaj por unu momento ŝi sentis ĝojon en la koro FK ; mi metis la ringon sur la fingron, kaj de tiu ĉi momento ĉio estas freneza FK ; ĉiun momenton la sorĉistino metis novajn objektojn en la kaldronon FK ; momenton post la eliro de Stella Fanny eniris FK ; nun mi venis al la plej terura momento de mia vivo FK ! kaŝu vin por mallonga momento, ĝis pasos la kolero [1]; de la momento de sia naskiĝo la malvirtuloj devojiĝis [2]; Mi ekstermos ilin en momento [3]; li mortis en la momento de la malleviĝo de la suno [4]; la ombro eniris […] rekte en tiu momento, en kiu la alilandulo eniris en sian ĉambron kaj mallevis post si la longan kurtenon DL ; aperas prudento, kiam pasis la momento (ĝusta tempo) PrV ; vort' en ĝusta momento faras pli ol arĝento PrV .
Rim.: Neĝusta kaj evitinda estas la uzo de momento en alia senco (motivo, punkto) ol la supre difinita: la plimulto de ni ne ĝisvivos tiun momenton, kiam montriĝos la fruktoj de nia agado FK ; la kuracado devas antaŭ ĉio turni atenton al la kaŭza momento, per konforma reguligo de la komunaj kondiĉoj de la vivo FK ;
angle:
moment
beloruse:
момант, імгненьне
bulgare:
момент
ĉeĥe:
chvíle, moment, okamžik
france:
instant, moment
germane:
Moment, Augenblick
hispane:
momento
hungare:
pillanat
katalune:
moment
nederlande:
ogenblik, moment
perse:
لحظه، آن
pole:
chwila, moment
portugale:
momento, instante
rumane:
clipă, moment
ruse:
момент, мгновение, миг
slovake:
chvíľa, okamih

momenta  

1.
Daŭranta nelonge, sendaŭra, trapasa, provizora: post la silento momenta FK ; momenta fajrereto, fenomeno, krizo, paŭzo, akordo; sufiĉos momente (provizore) se ni kolektos tri funtojn. la ĝojo de hipokritulo estas nur momenta [5];
2.
Fariĝanta dum mallonga tempo: edziĝo tro momenta (spontanea) estas longapenta PrV ; momente ili ruiniĝis kaj pereisZ .
3.  
FON Kies teno estas sendaŭra kaj ne povas esti daŭrigata: plosivoj estas momentaj sonoj SIN:daŭra2
angle:
momentary
beloruse:
мамэнтальны, імгненны
bulgare:
моментален
ĉeĥe:
momentální, okamžitý
france:
instantané, momentané
germane:
vorübergehend
hispane:
momentáneo
hungare:
pillantnyi
katalune:
momentani
nederlande:
kortstondig
perse:
آنی، لحظه‌ای
pole:
chwilowy
rumane:
momentan
ruse:
моментальный, мгновенный
slovake:
momentálny, okamžitý

momente  

1.  
En unu momento; subite: momente ili mortas […] kaj malaperas [6]; kiel momente ili ruiniĝis [7]! Marta per eĉ momente ne fermiĝantaj okuloj rigardis en la mallumon Marta ; la sinjorino ektimigita rapidas plenumi la ordonon kaj momente sidiĝas FK ; la muziko silentiĝis momente, la pordokurteno ekĵetiĝis flanken, kaj sur la sojlo de la pordo sin montris alta, gracia virina figuro FK .
2.  
Nun, en la nuna momento, ĉi-momente: pro ŝia nova funebro, ŝi rifuzas momente ĉian interparoladon kun iu ajn KPr ; mi opinias, ke momente kaj por tiu sola cirkonstanco taŭgus, se ni ambaŭ reprenus nian iaman personecon ChL ; en tiu ĉi regimento estas momente ĉirkaŭ mil junuloj Tor ; momente supozante, tamen, ke[…] [8]; la alveno de la […] vino momente interrompis nian konversacion [9].
germane:
für einen Moment, in einem Augenblick, plötzlich 2. momentan

ĉi-momente, ĉimomente  

En la nuna momento: jes, certe, ĉi-momente tio estis ĝusta Metrop ; ŝi povis ĉi-momente savi sin per forkuro QuV ; Usona konsulo, eĉ se ĉimomente ankoraŭ ne la Unua, mi efektive estas MortulŜip ; ĝuste ĉimomente li estis ekrompiĝonta KKr ; ĉi-momente en la mondo suferas 300 milionoj da homoj pro akvomanko [10]. SIN:nune, pase
angle:
currently
germane:
momentan, gerade eben

de momento al momento  

(frazaĵo)
Subite: de momento al momento la ĉielo mallumiĝis de nuboj kaj vento, kaj fariĝis granda pluvo [11]; ŝia pozicio fariĝis de momento al momento pli turmenta Iŝtar ; ŝia beleco aliiĝas kaj renaskiĝas de momento al momento LGA . VD:iom post iom, paŝon post paŝo
germane:
von einem Moment auf den anderen

ĝustamomente, en la ĝusta momento  

En la taŭga, konvena aŭ planita momento: la sorto […] alvenigas en la ĝusta momento la juĝantojn, kiujn mi bezonis [12]; ĝis tiam silenta piano ĝustamomente respondas al la ĵus soninta violonĉelo [13]. SIN:akurate1
12. Molière, trad. L. L. Zamenhof: Georgo Dandin, 1908
13. M. Proust, trad. Ĵ Vaŝe: En Ombro de Florantaj Junulinoj, 2017-
france:
au bon moment
germane:
im richtigen Moment, im rechten Augenblick

administraj notoj

~a: Mankas verkindiko en fonto.