*alt/a PV

*alta

1.
Granda laŭ la dimensio alto; havanta difinitan grandon laŭ tiu dimensio: alta arbo, monto, domo; de rigardo tro alta (direktata alten) malsaniĝas la okulo PrV ; rokaj muroj tie staris alte [1]; la neĝo kuŝis ekstere tiel alte [2]; muro duonmetron alta; hometo alta je iom pli ol unu klafto.
2.
Troviĝanta je granda distanco super la tero: altaj nuboj; li supreniris alten [3]; ĵeti alten en la aeronZ ; la luno estis grandega nokta lampo, alte supre [4].
3.
(figure) Granda laŭ metafora senco; nobla, supera: alta frekvenco, pezo, prezo, temperaturo; alta penso, sento, celo, lernejo, ofico, rango, ŝato, saĝo; malŝate rigardi iun de alteZ ; en plej alta mizero al Dio esperuPrV .
4.  
MUZ Enhavanta multajn vibrojn en difinita tempodaŭro, altfrekvenca, akuta3: la tono de tiu piano estas tro alta por mia voĉo.
angle:
1. tall 2. high 3. high 4. alto
beloruse:
высокі
bulgare:
висок
ĉeĥe:
vysoký
finne:
korkea (sävel) 1. korkea, pitkä (ihminen, puu) 2. korkea(lla oleva), ylä- 3. suuri, korkea
france:
élevé (haut), haut
germane:
hoch
hebree:
ℷבוה
hispane:
alto, alta
indonezie:
tinggi
itale:
1. alto 2. alto 3. alto 4. alto, acuto
nederlande:
hoog
pole:
wysoki
portugale:
alto, elevado
ruse:
высокий
slovake:
vysoký
svede:
hög
taje:
สูง
tokipone:
sewi, suli
turke:
yüksek

alto

1.  
Vertikala dimensio de objekto: tricent ulnoj estu la longo de la arkeo, kvindek ulnoj ĝia larĝo, kaj tridek ulnoj ĝia alto [5].
2.  
MATPIV1
a)  
(de triangulo) Ortanto al latero de ĝi, trairanta la kontraŭan verticon; alternative: la streko kunliganta tiun verticon kaj la sekcopunkton de la ortanto kun la latero; la longo de tiu streko: piedo de alto (la intersekco de la alto kun la latero, al kiu ĝi estas orta); la tri altoj de triangulo havas unu komunan punkton; areo de triangulo egalas al duono de la produto de unu ĝia latero per la responda alto.

Bedaŭrinde la vektorgrafiko ne povas montriĝi!


altoj de triangulo
b)  
(de trapezoparalelogramo) Ĉiu streko orte kunliganta punktojn de du paralelaj lateroj; la longo de tia streko: areo de paralelogramo egalas al la produto de unu ĝia bazo per la responda alto.
angle:
1. height 2. altitude
beloruse:
вышыня
bulgare:
височина
ĉeĥe:
výška (něčeho)
finne:
korkeus, pituus (pystysuunnassa)
france:
1. hauteur (dimension verticale), taille (hauteur) 2. hauteur (géom.)
germane:
2. Höhe
hebree:
ℷובה 2. ניצב (בהנדסה)
hispane:
altura
indonezie:
ketinggian
itale:
altezza
nederlande:
hoogte 2.a hoogte (v.e.hoek)
pole:
wysokość
portugale:
altura
ruse:
высота
slovake:
výška
taje:
ความสูง
tokipone:
sewi

*altaĵo  

GEOG Alta loko, monteto: tiu ĉi granda altaĵo ne estas natura monto [6].
angle:
heights
beloruse:
узвышша, узгорак
bulgare:
възвишение
finne:
korkea paikka, kukkula, mäki
france:
hauteur (lieu élevé)
germane:
Anhöhe
hebree:
רמה
hispane:
lugar alto, cerro, elevación del terreno
indonezie:
bukit
itale:
altura
nederlande:
hoogte
pole:
wyżyna, wzniesienie, pagórek
portugale:
alto, montículo, colina
rumane:
deal
ruse:
возвышенность, высота
slovake:
vysočina
svede:
höjd, kulle
taje:
สถานที่สูง, ภูเขา

altaĵeto

GEOG Malgranda altaĵo: ili proksimiĝis al sia hejmo sur la altaĵeto [7].
7. A. Kivi, trad. I. Ekström: Sep fratoj, 1947
france:
butte
hispane:
montículo, colina, banco de arena
taje:
ภูเขาเตี้ย, เนิน

*alteco

1.  
Eco de tio, kio estas alta: ĝi estis bone videbla pro sia alteco kaj pro la multo de siaj branĉoj [8]; du bienoj tie troviĝis en ĉirkaŭ 1300-metra alteco [9]; alteco de prezo, muzika noto, de socia pozicio.
2.  
Alto 1: lia alteco estis ses ulnoj kaj unu manlarĝo [10].
angle:
height, altitude
beloruse:
вышыня
bulgare:
височина
ĉeĥe:
výška (něčeho)
finne:
korkeus (ominaisuus), pituus (ominaisuus)
france:
1. hauteur (fait d'être haut)
germane:
Höhe
hebree:
ℷובה
hispane:
altura, altitud
indonezie:
ketinggian
itale:
altezza
nederlande:
hoogte
pole:
wysokość
portugale:
altura, altitude, eminêencia
ruse:
высота
slovake:
výška
taje:
ความสูง

altigi  

(tr)
Levi, superigi: altigi la prezojn; ricevi rangoplialtigon; mi altigis vin el inter la popolo kaj faris vin princo super Mia popolo Izrael [11].
angle:
raise
beloruse:
узвысіць, павысіць
bulgare:
повишавам
ĉeĥe:
zvýšit
finne:
korottaa, nostaa, ylentää
france:
élever (hausser), hausser, rehausser
germane:
erhöhen, anheben, lupfen [sudgermane] erhöhen
hebree:
להℷביה \ℷבה \, להרים \רום \, להעלות \עלה \
hispane:
elevar, alzar, levantar, realzar, subir
indonezie:
mengangkat, menaikkan tinggimeninggikan
itale:
alzare, rialzare, elevare
nederlande:
verhogen
pole:
podnosić, wznosić, podwyższać, wywyższać
portugale:
elevar, altear
ruse:
повышать, повысить
slovake:
zvýšiť, povýšiť
svede:
höja
taje:
ทำให้สูง

altiĝi  

(ntr)
Iĝi alta, supreniri, leviĝi: precipe dank' al la lingvo la homo altiĝis super la bestoj Z .
france:
s'élever
hebree:
לעלות

* malalta

1.
Negranda de supro ĝis malsupro: la altranguloj malalte kliniĝis [12]; malalta reliefo.
2.
Je negranda distanco super la tero.
3.  
(figure) Malgranda, malsupra laŭ valorskalo: landoj kie oni perlaboras malaltan salajron [13]. VD:humila
4.  
MUZ Kun malrapidaj vibroj, ne granda frekvenco, basa: lia voĉo estis tiom malalta, ke je kelkaj vortoj ĝi sinkis en la raŭkon [14].
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, ĉap. 6
13. R. Mielcarek: Enmigrintoj en ora kaĝo, Monato, 1994:1, p. 15a
14. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉapitro 22a, p. 220a
bulgare:
нисък
ĉeĥe:
nízký
finne:
matala (ei korkea), alhainen, ala-
france:
bas
germane:
tief 1. flach 2. niedrig 3. niedrig
hispane:
bajo, baja 4. grave (nota)
indonezie:
pendek, rendah
itale:
2. basso 3. basso 4. grave (di suono)
katalune:
baix
okcitane:
bas
pole:
1. niski, mały 2. niski 3. niski, mały 4. niski
rumane:
jos, scund
ruse:
низкий
slovake:
nízky
taje:
เตี้ย 4. ต่ำ
tokipone:
lili

malaltigi  

(tr)
Mallevi, malsuperigi: dikigo, kursivigo, altigo kaj malaltigo ktp. [15] (pri tekstaranĝo); (figure) la malvirtulojn Li malaltigas ĝis la tero [16].
bulgare:
понижавам
ĉeĥe:
snížit
finne:
alentaa, laskea, madaltaa
france:
abaisser
hispane:
bajar, reducir
indonezie:
turunmenurunkan merendahkan
itale:
abbassare, ribassare
pole:
zmniejszać, zniżać, obniżać, poniżać
ruse:
понизить, снизить, принизить
slovake:
zmenšiť, znížiť
taje:
ทำให้เตี้ย, ทำให้ต่ำ

malaltiĝi  

(ntr)
Iĝi malalta, subeniri, malleviĝi: li sciis, ke se li vendos siajn verkojn tro rapide, ilia valoro malaltiĝos [17].
17. C. Piron: Ĉu li venis trakosme?, 1980
france:
s'abaisser

administraj notoj

pri ~eco 1.:
       PIV1 donas du fakajn variojn de tiu senco: geografian (alto 
       super certa nivelo) kaj astronomian (=altitudo, t.e. angulo). 
       Mi hezitas enkonduki ilin, des pli ke ili logike pli rilatas 
       al mezuro ol al eco.
       [MB]
     
pri ~eco 1.:
       Por la astronomia senco, la terminoj "altangulo"
       (ankaŭ PIVa) kaj "altitudo" bone anstataŭas 
       ĝin
       [HJ]
     
pri ~eco 2.:
       Male al tio, kion mi faris ĉe "longeco" kaj 
       "larĝeco" mi ne emas meti indikon ARK, ĉar mi 
       dubas, ĉu la lingvo vere same evoluis kun "alteco". 
       [MB]
     
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~iĝi : Mankas verkindiko en fonto.