tradukoj: ca cs de en es fr hu pl pt ru sk

*divid/i PV

*dividi  

(tr)
1.  
Fari partojn el tuto, apartigi partojn de tuto, partigi: dividi la kukon en 6 partojn, laŭ 6 partoj; li dividis la homojn en du taĉmentojn [1]; la brovojn dividis profunda sulko Marta ; Francujo estas dividita en departementojn; dividi nian tempon inter diversaj [taskoj] FK ; la diverslingveco dividas la homan familion; la disdivida vorto „po“ FK ; la homaro […] sin dividis batale [2]; Nilo dividiĝas en kelke da brakoj [3]; la popolo dividiĝis en du klasojn [4]; tiu teritorio subdividiĝis inter tri koloniaj imperioj [5]; VD:-on-, dis-, fendi, duigi, tranĉi.
2.  
Disdoni al ĉiu lian parton: la patro dividis la pomojn inter la infanoj; li dividis inter ili siajn vivrimedojn [6]; la familiestroj disdividis al la triboj de la Izraelidoj laŭ loto [7]. VD:distribui, dispartigi.
3.  
Ricevi, preni ĉiu sian parton el komuna tuto: saĝa sklavo regos super filo hontinda, kaj dividos heredon kune kun fratoj [8]; kiu dividas kun ŝtelisto, tiu malamas sian animon [9].
4.  
Partumi1, kunhavi1, kunsperti: ne savos vi krimulon, sed kun li Dividos vi malbenon kaj mizeron [10]; ŝi kore dividis la malĝojon de la malfeliĉa Praskovja Petrovna [11]; la hundo restas fidela al sia mastro, neniam lin forlasas, dividas kun li ĉiujn danĝerojn FK ; tio ja efektive estas la vera ĝojo, ĉar se oni ne povas dividi ĝin kun aliaj, ĝi estas nur duona ĝojo [12]; ni reciproke dividos inter ni malĝojon kaj ĝojon [13]; li estis bonŝanca dividi kun ŝi siajn ĉambron kaj liton [14]; dividi kun iu ĉiujn danĝerojn de la vojo. VD:kompati, kunsenti, partopreni, samopinii
5.  
MAT[15] Plenumi la operacion divido: dividi 10 per 2; 5 dividite per 2 estas . VD:divizori, onigi.

divido  

1.
Ago dividi aŭ ties rezulto: fari traktaton pri la divido de la landoj, kiuj kuŝas inter nia maro kaj la rivero Eŭfrato [16]; la vorto de Dio estas [...] pli akra ol ĉia glavo dutranĉa, kaj penetranta ĝis divido de la animo kaj spirito [17]; la grandega sekvantaro de lia sankteco restis […] kvazaŭ fendita en du partojn […], la […] faraono tuj rimarkis la dividon de la altranguloj [18].
2.  
MATPIV1 Operacio inversa al multipliko, t.e. ebliganta per produto (la dividato) kaj unu el la faktoroj (la dividanto) trovi la alian faktoron (la kvocienton): la divido fariĝis sen resto FK ; 27:3 = 927/3 = 9 (legu: dudek sep dividite per tri estas naŭ, aŭ: dudek sep sur tri estas naŭ).
Rim.: Por distingi ĉi tiun operacion de la eŭklida divido, oni foje kvalifikas ĝin „ekzakta“.
Rim.: Kelkaj uzas la prepozicion „per“ por voĉlegi la dupunkton aŭ la frakcistrekon, simbolantan la operacion. Tio estas evitinda, ĉar la sama prepozicio aperas en pluraj similaj esprimoj: multiplikite per, potencigite per... VD:frakcio, numeratoro, denominatoro, eŭklida divido, divizoro

dividaĵo  

Parto: la profitoj de la konkurantoj, kiuj celis nur tiun merkatodividaĵon, estis tre limigitaj [19]; por ĉiu kalendaro estas priskribitaj ĝiaj historio, strukturo, temp-dividaĵoj, precipe monatoj, kaj festoj [20]. VD:fako, branĉo, sekcio.

dividanto  

1.
Tiu, kiu dividas: kiu starigis min super vi kiel juĝanton aŭ dividanton [21]?
2.  
MAT[22] La nombro, per kiu oni dividas.

dividato [23]  

MAT[24]
La nombro, kiun oni dividas.

dividebla FK  

MAT[25]
(p.p. du elementoj `a` kaj `b` de ringo) Oni diras, ke `a` estas dividebla per `b`, se `b` estas divizoro de `a`: 17, 18 kaj 19 ne estas divideblaj je 4 FK ; [se] la nombro de la jaro estas dividebla je 4, [ĝi] nur tiam estas superjaro, kiam la nombro de la centjaro dividas sin je 4 FK ; se `a` estas dividebla per `b`, oni signas tion per la skribaĵo `b | a`; dekume skribita nombro estas dividebla per 5, se ĝia lasta cifero estas 05; kriterioj pri divideblo.
Rim.: Tiu senco aperas nerekte ankaŭ en [26], sed PIV1 ne plu konas ĝin kaj enkondukis „divizorebla“ (vd rimarkon sub divizori) anstataŭe. Werner MatVort provas distingi „dividebla“ (germane: teilbar) disde „divizorebla“ (germane: teilbar ohne Reste), sed ŝajnas al ni, ke kiam oni parolas pri divideblo, oni ĉiam subkomprenas „sen resto“ (alie ĉio estas dividebla per ĉio, escepte per 0). En ĉi tiu verko ni do preferis resti ĉe „dividebla“ kun la nerekta apogo de [27], kiu anstataŭigis „divizorebla“ per „dividebla“ en la difino.

ĉeldividiĝo, ĉela dividiĝo  

FIZL Procezo per kiu el unu ĉelo estiĝas pluraj, ordinare per disduiĝo: la kontraŭtumora efiko estas rezulto ne de ... blokado de ĉeldividiĝo, sed ĝi estas rezulto de ĉel-detruado [28]; Rudolph Virchow asertis ke ĉeloj ĉiam ekiĝas el ĉela dividiĝo [29]; telomeroj iĝas iom pli mallongaj post ĉiu ĉela dividiĝo […], sciencistoj […] malkovris, ke, dum la dividiĝo de kancera ĉelo, la telomero perdita estas tuj riparata [30].

divido kun resto  

MATMatVort
=eŭklida divido.

eŭklida divido  

MAT
(de elemento `a` de eŭklida ringo per elemento `b`) Operacio, per kiu al la paro `(a,b)` oni asocias paron `(q,r)`, konsistanta el ilia kvociento kaj resto: kadre de elementa aritmetiko, la eŭklida divido de entjero `a` per entjero `b` ebligas trovi du tiajn entjerojn `q` kaj `r`, ke `a=b xx q+r` kaj `0 le |r| lt b`; la eŭklida algoritmo konsistas el sinsekvaj eŭklidaj dividoj; la paron `(q,r)` oni nomas rezulto de la eŭklida divido; ĉe eŭklida divido de `bb X^2+bb 1` per `bb X` oni ricevas `(bb X,bb 1)`; en la aro de entjeroj la rezulto de eŭklida divido estas unika kun la aldona kondiĉo, ke `r ge 0`. SIN:divido kun resto;VD:Eŭklido.

tradukoj

anglaj

~i: divide; ~o: division; ~anto: divisor; ~ato : dividend; ~ebla : divisible; ĉel~iĝo, ĉela ~iĝo: cell division; ~o kun resto: division with remainder; eŭklida ~o: division with remainder. ~eblo: divisibility.

ĉeĥaj

~i: dělit, dělit, rozdělit, členit; ~o: dělení, rozdělení; ~anto: dělitel; ~ato : dělenec, čitatel; ~ebla : dělitelný; ~o kun resto: dělení se zbytkem.

francaj

~i 5.: diviser; ~i: découper, diviser, fractionner, partager, séparer, scinder; ~o 1.: délimitation, division, partage, séparation, scission; ~o 2.: division; ~aĵo: fraction, part; ~anto: diviseur; ~ato : dividende; ~ebla : divisible; ĉel~iĝo, ĉela ~iĝo: division cellulaire; ~o kun resto: division euclidienne; eŭklida ~o: division euclidienne. ~iĝi: se diviser; sub~iĝi: se subdiviser; ~eblo: divisibilité.

germanaj

~i 5.: dividieren; ~i: teilen; ~o: Division; ~aĵo: Teil, Anteil, Einheit (Teil); ~anto: Divisor; ~ato : Dividend; ~ebla : teilbar; ĉel~iĝo, ĉela ~iĝo: Zellteilung; ~o kun resto: Division mit Rest; eŭklida ~o: Division mit Rest. sub~iĝi: sich aufteilen; ~eblo: Teilbarkeit.

hispanaj

~i: dividir; ~o: división; ~aĵo: divisiónr; ~anto: divisor; ~ato : dividendo; ~ebla : divisible.

hungaraj

~i 1.: megoszt, tagol; ~i 2.: szétoszt; ~i 3.: megoszt; ~i 4.: megoszt; ~i 5.: (el)oszt; ~o 1.: elosztás, szétosztás; ~o 2.: osztás; ~aĵo: (kiosztott) rész, részesedés; ~anto: osztó; ~ato : osztandó; ~ebla : osztható; ~o kun resto: maradékos osztás; eŭklida ~o: euklideszi osztás. ~iĝi: megoszlik; sub~iĝi: tovább oszlik, tovább tagolódik; ~eblo: oszthatóság.

katalunaj

~i 1.: partir, fraccionar; ~i 2.: distribuir; ~i: dividir; ~o: divisió; ~aĵo: part, fracció; ~anto: divisor; ~ato : dividend; ~ebla : divisible; ĉel~iĝo, ĉela ~iĝo: divisió cel·lular; ~o kun resto: divisió entera; eŭklida ~o: divisió euclidiana. ~iĝi: dividir-se; sub~iĝi: subdividir-se; ~eblo: divisibilitat.

polaj

~i 5.: dzielić; ~o 2.: dzielenie; ~anto: dzielnik; ~ato : dzielna; ~ebla : dzielny, podzielny; ~o kun resto: dzielenie z resztą; eŭklida ~o: dzielenie z resztą. ~eblo: dzielność, podzielność.

portugalaj

~i: dividir, repartir, desmembrar.

rusaj

~i: делить; ~o: деление (точное); ~aĵo: доля, часть; ~anto: делитель; ~ato : делимое; ~ebla : делимый; ~o kun resto: деление с остатком; eŭklida ~o: деление с остатком. ~eblo: делимость.

slovakaj

~i: deliť, členiť; ~o: delenie, rozdelenie; ~anto: deliteľ; ~ato : delenec; ~ebla : deliteľný; ~o kun resto: delenie so zvyškom.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 32:7
2. L. L. Zamenhof: Preĝo sub la Verda Standardo
3. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Antaŭparolo
4. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Antaŭparolo
5. Vikipedio, Gujanoj
6. La Nova Testamento, Luko 15:12
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Josuo 19:51
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 17:2
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 29:24
10. Goethe, tr. Zamenhof: Ifigenio en Taŭrido, 3:1
11. A. Puŝkin, tr. A. Grabowski: La neĝa blovado
12. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova strata lanterno
13. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Muta libro
14. Löwenstein: La ŝtona urbo
15. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 9
16. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, ĉap. 25
17. La Nova Testamento, Al la Hebreoj 4:12
18. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro II
19. Monato, Franck Arnaud: Intel alfrontas konkurencon
20. Monato, Anna kaj Mati Pentus: Frandaĵo por scivolemuloj
21. La Nova Testamento, Luko 12:14
22. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 9
23. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 4. Vortaroj
24. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 9
25. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 46
26. E. Grosjean-Maupin: Plena Vortaro de Esperanto, prima
27. La Nova Plena Ilustrita Vortaro, kongrui
28. -: La pasiva antitumora defenda sistemo, [vidita en 2010]
29. Vikipedio, ĉelo, 2010-08-24
30. Monato, Jorge Montanari: Telomero: ĉu rimedo kontraŭ kancero?

~o kun resto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
eŭklida ~o: Mankas dua fontindiko.
eŭklida ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri ~o 2.:
      Mi ne trovis fonton pli fruan. Bricard uzas "~o" kun la senco de
      "euxklida ~o" (p. 11), sed mi ne cxion trasercxis. 
      [MB]
    

ℛevo | datumprotekto | divid.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.43 2020/02/14 13:10:19