*ver/a PV

*vera

1.
Konforma al la realo: mi volas, ke tio, kion mi diris, estu vera [1]; [ili] diras ordinare, ke ili havas la plej bonajn ideojn, […] tio estas ne vera [2]; la vortoj de la kuracisto montriĝis veraj Marta ; la fakto, pri kiu parolis sinjorino Szwejc, estis tute vera Marta ; ne estas vera eĉ duono de tio, kion ili diras [3]; Salomono mem ne solvos, kio en ĝi estas vera kaj kio malvera [4]; mi certigas, ke mia sola supozo estas vera [5]; mi ne povas […] akcepti kiel verajn la faktojn, kiuj min kulpigas [6]; komparante la kuntekstan tradukon en la aliaj lingvoj, oni facile trovos la veran sencon de ĉiu vorto [7]; ne ĉiu raporto estas vera vorto PrV ; SIN:objektiva, reala
2.
Konforma al la realo ne nur ŝajne sed funde; ne trompanta: mi transiras al la vera temo de mia hodiaŭa parolado [8]; Vi estas Dio, kaj Viaj vortoj estas veraj [9]; ŝajnas al mi, ke venis mia vera fianĉo [10]; mi ne estas vera fiŝo, mi estas sorĉita princo [11]; li donu la veran reĝan vinon [12]; [ili] tiel pure ordigis la dometon, ke estis vera plezuro rigardi internen [13]; tio estas veraj perloj […] ili valoras pli multe ol via tuta regno [14]; la ortografio en la plimulto da lingvoj prezentas veran krucon por la lernanto [15]; ni havus sekve ne lingvon internacian en la vera senco de tiu ĉi vorto, sed nur lingvon internacian por la pli altaj klasoj de la societo [16]; la eklezio forigis ilin de la vera Dio [17]; ŝi sentas al ci veran amikecon [18]; vera opinio montriĝas en ebrio PrV ; vera kiel vorto de profeto PrV . SIN:aŭtenta, efektivaVD:ideala, nobla, propra2, valora2
angle:
 true
bulgare:
 истински
ĉeĥe:
 opravdový, pravdivý, pravý, skutečný
france:
 vrai
germane:
 wahr, echt 2. wahrhaftig, authentisch, wirklich, eigentlich
hispane:
 verdadero, de verdad
hungare:
 igaz, igazi, valóságos, valódi
indonezie:
 benar, betul
nederlande:
 echt, waar
portugale:
 verdadeiro, real
ruse:
 настоящий, истинный, подлинный
slovake:
 ozajstný, pravý, pravdivý
tibete:
 དངོས་གནས་
tokipone:
 lon
turke:
 gerçek
ukraine:
 правдивий, істинний, справжній, дійсний, правильний

vere

1.
Laŭ vera maniero: la ĉagreno kaj la ĵaluzo lin vere malsanigis [19]; timu do la Eternulon, kaj servu al Li fidele kaj vere [20]; vere bela plezuro! [21]; mi ne vere parolas la lingvon, mi ĝin komprenas [22]; mi decidis vere agadi por Esperanto [23]; se mi estus vere bona fratino, mi parolus al vi predikojn Marta ; mi vere povus ekmalami vin por tiu stranga malŝatado de virinoj Marta ; kion ni vere bezonas, Dio ĝin donas PrV . VD:honeste, serioze
2.
Por diri la veron, verdire; ja: ili diris unu al alia: vere ni estas kulpaj pro nia frato [24]; vere, vere, mi diras al vi, ke unu el vi min perfidos [25]; ĉu ne vere EE ? la soldato, vere, estis ĉi tie, sed mi observis lin, li eliris preninte nenion [26]; vere mi iom turmentis vin, sed tio ne kostis al vi la vivon [27]; dum momento ŝi denove pensis pri nenio, aŭ, pli vere, ŝi jam senkonscie, sed senĉese ripetadis en siaj pensoj: mi ne povoscias Marta ! ĉiu el vi, vere, havis la okazon aŭdi tre multajn atakojn [28]. VD:efektive, fakte, koncedinde
afrikanse:
 ware
albane:
 e vërtetë
amhare:
 እውነት
arabe:
 صحيح
armene:
 ճիշտ
azerbajĝane:
 doğru
bengale:
 সত্য
birme:
 စစ်မှန်တဲ့
bosne:
 istina
bulgare:
 истински
ĉeĥe:
 ba, doopravdy, jistě, opravdu, vskutku, věru
dane:
 sand
estone:
 tõsi
eŭske:
 egia
filipine:
 totoo
france:
 vraiment
galege:
 verdade
germane:
 wirklich 1. wahrhaftig, tatsächlich 2. zugegeben
guĝarate:
 સાચું
haitie:
 vre
haŭse:
 gaskiya ne
hinde:
 सच
hispane:
 en verdad, verdaderamente, realmente
hungare:
1. igazán, valóban 2. tényleg
igbe:
 ezi
indonezie:
 benar-benar, betul-betul
irlande:
 fíor
islande:
 satt
japane:
 真の
jave:
 bener
jide:
 עמעס
jorube:
 otitọ
kanare:
 ನಿಜ
kartvele:
 დიახ
kazaĥe:
 шынайы
kimre:
 yn wir
kirgize:
 чыныгы
kmere:
 ជាការពិត
koree:
 사실
korsike:
 vera
kose:
 oyinyaniso
kroate:
 pravi
kurde:
 rast
latine:
 verum
latve:
 patiess
laŭe:
 ຄວາມຈິງ
litove:
 tiesa
makedone:
 вистински
malagase:
 marina
malaje:
 benar
malajalame:
 സത്യം
malte:
 veru
maorie:
 pono
marate:
 खरे
monge:
 muaj tseeb
mongole:
 үнэн
nederlande:
 echt
nepale:
 साँचो
njanĝe:
 oona
okcidentfrise:
 wier
panĝabe:
 ਸੱਚ ਹੈ
paŝtue:
 رښتيا
portugale:
1. realmente 2. de fato, realmente, para dizer a verdade
ruande:
 ukuri
ruse:
 истинно, воистину, действительно
samoe:
 moni
sinde:
 سچ
sinhale:
 සැබෑ
skotgaele:
 fìor
slovake:
 naozaj, skutočne, veru 1. pravdivo
slovene:
 velja
somale:
 run
ŝone:
 zvechokwadi
sote:
 ‘nete
sunde:
 bener
svahile:
 kweli
taĝike:
 ҳақиқӣ
taje:
 ที่แท้จริง
tamile:
 உண்மை
tatare:
 ЧЫН
telugue:
 నిజమైన
tibete:
 དངོས་གནས་
turke:
 gerçekten
ukraine:
 правда
urdue:
 سچ
uzbeke:
 haqiqiy
vjetname:
 đúng
zulue:
 kuyiqiniso

vero

Tio kio estas vera, reala, ne ŝajna: oni diras, ke la vero ĉiam venkas [29]; oni esploros viajn vortojn, ĉu vi diris la veron [30]; en juĝo ne kliniĝu al la opinio de la plimulto, por dekliniĝi de la vero [31]; mi ne farus la eraron, se li antaŭe dirus al mi la veron [32]; jen estas la tuta vero, kiun mi eldiras kun duobla malĝojo Marta ; estas vero, ke pasas ordinare kelka tempo en ŝanceliĝado, kaj tiu ĉi ŝanceliĝado estas ordinare kaŭzata de la plej sensencaj pretekstoj [33]; tiu ĉi templo devas edukadi la junulojn kiel batalantojn por la vero, bono, justeco kaj ĉiuhoma frateco [34]; kun vero severa komercaĵo forvelkos PrV ; diri la puran veron PrV ; malsaĝulo kaj infano parolas la veron PrV .
angle:
 truth
germane:
 Wahrheit (abstrakt)
ukraine:
 правда, істина

veraĵo

Ideo de io, kio estas konforma al la realo; fakto: decidoj antikvaj fariĝis efektivaĵoj kaj veraĵoj [35]; ĉar neniu al ili kontraŭparolis, tio kompreneble estis rigardata kiel veraĵo [36]; sendube sonĝoj baldaŭ fariĝos veraĵoj [37]; konvinkita, ke lia atesto estos nur la konigo de la plej neprotestebla veraĵo [38]; de tiu momento, estis akceptite, kiel veraĵo tute ne diskutebla, ke la riĉaĵoj de l’ ekssubregisto devenis de trezoro iam trovita de li [39]. SIN:realaĵo
ĉeĥe:
 pravda
france:
 vérité (une vérité)
germane:
 Wahrheit (konkret), Fakt, Realität
hispane:
 verdad
hungare:
 igazság, valóság
nederlande:
 waarheid
portugale:
 verdade
ruse:
 истина, правда
slovake:
 pravda
tibete:
 བདེན་པ་
tokipone:
 lon, ijo lon
turke:
 gerçek(bir gerçek)
ukraine:
 істина

vereco

Eco de tio, kio estas vera, konita kiel vera: vian plej junan fraton venigu al mi, por ke pruviĝu la vereco de viaj vortoj [40]; donu al mi signon de vereco [41]; la vereco de Dio [42]; li tute ne dubis pri la vereco de tiuj vortoj [43]; lia tuta libertinismo falis antaŭ la vereco de l' fakto, ke ne estas permesite al iu ajn ridi la titolojn de l' faraono [44]; nur ŝia estonteco estis pruvonta la verecon aŭ erarecon de tiu ŝia opinio Marta ; la vereco min devigas diri, ke li ne faris plenan konfeson [45].
ĉeĥe:
 opravdovost, pravdivost
france:
 véracité, vérité
germane:
 Richtigkeit, Wahrhaftigkeit
hungare:
 igazság (igaz volta), igaz volta
indonezie:
 kebenaran
portugale:
 verdade
ruse:
 истинность, подлинность
slovake:
 pravdivosť, pravdivosť (vlastnosť)
tokipone:
 lon
turke:
 gerçeklik
ukraine:
 правдивість, істинність, справжність, дійсність, правильність

verema

Inklina ĉiam diri la veron, sincera: Dio indulgema kaj kompatema, multepacienca, favorkora, kaj verema [46]; por esti tute verema, mi devas mencii unu escepton [47]; nur iuj veremaj malsprituloj en similaj okazoj povas defendi la veron kaj subite ekdubi [48]. SIN:honesta1
ĉeĥe:
 pravdomluvný, pravdu milující
france:
 véridique
germane:
 wahrhaftig, wahrheitsliebend
hungare:
 igazmondó
indonezie:
 jujur
portugale:
 sincero
ruse:
 правдивый
slovake:
 pravdovravnosť, pravdovravný
ukraine:
 правдивий, справедливий, чесний

veremo

Senkaŝa konduto kun verdiremo, kun sincereco; alta takso de tiuj kvalitoj: tuŝinte la demandon pri la veremo de la oratoro, ni ne povas ne remencii, ke la vero estas relativa [49]; li volis rigardigi al la naturo kaj al la kamparana vivo kun veremo kaj takto [50].
49. Ivo Lapenna: Retoriko, Dua Parto
50. C. kaj A. Gacond: Pri la jubileo Louis Pergaud, 1982-01
france:
 franchise (sincérité)
germane:
 Wahrheitsliebe, Wahrhaftigkeit
indonezie:
 kejujuran
ukraine:
 справедливість, чесність

verigi

1.
Igi vera: li meritus, ke ŝi verigu tion, kion li diris kaj, se mi estus sur ŝia loko, mi ne longe marĉandus [51].
2.
MAT[52] (p.p. matematika objekto `a`, rilate predikaton `P`) Esti tia, ke `P(a)` estas vera: trovu la nombrojn, kiuj verigas la ekvacion `f(x)=2` (kiuj verigas la predikaton „`f(x)=2`“).
angle:
2. fulfil, meet, satisfy
ĉeĥe:
 ověřit, uspokojit, verifikovat, vyhovět
france:
2. obéir (à une condition, math.), satisfaire (une condition, math.), vérifier (une condition, math.)
germane:
2. erfüllen, genügen
hungare:
1. igazzá tesz, (be)igazol 2. kielégít
indonezie:
1. membenarkan, membetulkan 2. penuhmemenuhi
pole:
2. spełniać
ruse:
2. выполнять, удовлетворять
slovake:
 overiť, overovať
ukraine:
 засвідчувати, підтверджувати, верифікувати, перевіряти істинність, встановляти достовірність

verismo

BELEMUZ Italdevena realisma skolo, precipe muzika kaj beletra, populara fine de la 19a kaj komence de la 20a jarcentoj: Magda Olivero […] fariĝis la plej granda kantisto-aktorino en verismo de niaj tempoj [53].
angle:
 verismo
ĉeĥe:
 verizmus
france:
 vérisme
itale:
 verismo
slovake:
 verizmus
ukraine:
 веризм

envere

Laŭ funde pripensita vero: la malnova grandĉambro estis tiel ornamita kaj pura kaj tiel plena de odoro de floroj kaj folioj, ke neniu rimarkis, kiel kaduka kaj malnova ĝi envere estas [54]; la homoj envere rapide maljuniĝas, sed […] ekzistas vizaĝoj, pri kiuj Saturno ŝajnas forgesi [55]; la filozofo do estas la homo kun laŭeble juna, envere infana, infane senkulpa koro [56]. VD:efektive, fakte
54. Stellan Engholm: Homoj sur la tero, Kuniĝo
55. Henryk Sienkiewicz, trad. Lidia Zamenhof: Quo Vadis, Ĉapitro II
56. V. Ošlak: Foje eĉ pensi estas ĝuo, 2003
france:
 au fond

plivere

Pliĝuste, verdire: rara vorto […] plivere atentigis pri silento, ol ĝin ĝenis [57].
57. F. Kožík, trad. J. Karen kaj J. Vondroušek: La plej eminenta inter Pierotoj, 2001
france:
 à vrai dire, en réalité

ververa

Laŭaserte plene vera, vera malgraŭ mala ŝajno: kredu min, mi parolas al vi ververan veron [58]; li ne konsideras sian konstruaĵon preĝejo sed nur kapelo, tamen ĝi aspektas kiel ververa preĝejo [59]; ŝi havis la veran printempan palton kaj do estis ververa damo [60].
58. Valdemar Vinař: La skandalo pro Jozefo, Eldiras babilema negrino
59. Monato, Laimius Stražnickas: Sur propra tereno propra preĝejo, 2003
60. T. Pakkala, trad. A. Karkiainen: Mensogulinoj, La Ondo de Esperanto, 2001:3
france:
 véritable

ververe

Ja vere malgraŭ eventuale alia ŝajno: la amuziĝo estas ja sufiĉe gaja afero, sed ververe ĝi estas nur prologo al pli gravaj aferoj [61]; ĉu li ververe ne ĉiam estis same fremda tie [62]? ili estas preskaŭ la solaj en la tuta mondo, kiuj postulas tiun idealismon tiomgrade de siaj gvidantoj, ke por tio ili estas emaj ververe oferi siajn proprajn homojn [63].
61. S. Engholm: Al Torento, 1930
62. Stellan Engholm: Homoj sur la tero, Sia propra mastro
63. trad. Ferenc Szilágyi: Vespera ruĝo anoncas ventegon, Ivar Lo-Johansson
ĉeĥe:
 ba, doopravdy, jistě, opravdu, vskutku, věru
france:
 véritablement
slovake:
 naozaj, veru

verama

Serĉanta la veron, ĝin agnoskanta: vi elserĉu inter la tuta popolo homojn bravajn, timantajn Dion, homojn veramajn, neprofitamajn [64]; ni scias, ke vi estas verama, kaj instruas laŭ vero [65].
ĉeĥe:
 pravdomluvný, pravdu milující
france:
 véridique
germane:
 wahrhaftig, wahrheitsliebend
hungare:
 igazságszerető
portugale:
 sincero
ruse:
 правдивый
slovake:
 pravdovravnosť, pravdovravný
ukraine:
 правдолюбний

administraj notoj