tradukoj: be cs de en fr hu pl ru sk sv tp

^*bat/i [1]

^*bati

1.

(tr)
Ektuŝegi iun aŭ ion per rapida forta movo (ordinare per mano, piedo aŭ objekto permane tenata), abrupte trafi: bati hundon, tapiŝon, tamburon; batante la tablon per la pugno [2]; bati sian bruston pro pento; la maro furioze batas la digon; altan arbon batas la fulmo[3]; vojon batitan herbo ne kovras[4]; la pluvo batas en la fenestrojn; la horloĝo batas (anoncas per batsono) la horon; (figure) sortobatita homo. frapi.

2.

(ntr)
Esti forte kaj ripete movata: la horo ĵus ekbatis (estis anoncita per batsono); la koro de Ramzes komencis vivege bati [5]; lia koreto batadis per forto spasma^Z.

3.

(tr)
Punbati, punfrapi, mortigi: Mi batos Egiptujon per ĉiuj Miaj mirakloj [6]; embuskuloj eniris kaj batis la tutan urbon per glavo [7]; la Benjamenidoj batis en tiu tago el la Izraelidoj dudek du mil homojn sur la teron [8]; Mi batos ĉiun unuenaskiton en la lando Egipta [9]. plagi, frapi 5.

bato

1.

Ago de batanto aŭ rezulto de la ago: ricevi batojn [10]; doni al iu la baton de morto[11].

2.

(figure) Subita kaj forta ago, kiu malutilas aŭ doloras al iu, difektas aŭ ruinigas ion: sortobato.

batado

Ago bati ripete: la interbatado longe daŭris; batado de tapiŝo; batado de lakto produktas buteron [12].

debati, forbati

Bati por forigi, faligi: debati la kapojn al papavoj^Z; neniaj mokoj debatos nin de nia vojo^Z; kiam vi debatos la fruktojn de via olivarbo, ne debatu ĝis fino [13].

disbati

Bati por disigi: disbati muron; el la tero disbatita de la piedoj fariĝis marĉo^Z; (figure) li revenis disbatita ne nur korpe sed ankaŭ anime; ĉiuj liaj revoj estis krude disbatitaj; disbati la argumentojn de iu; lia spirito estis disbatita per kontraŭaj pasioj.

elbati

Eligi batante: elbati fajron el ŝtono^Z; se li elbatos denton de sia sklavo, li forliberigu tiun kompense pro la dento [14]. kojno.

enbati

Pene klopodi por enigi: enbati najlon en la muron; malpuraj malsekaĵoj sin kolektis en la enbataĵoj de piedoj kaj hufoj^Z; (figure) enbati ideon en la kapon de iu^Z.

kornobati

Vundi per bato de korno: se bovo kornobatos viron [...], tiam oni ŝtonmortigu la bovon [15]; (figure) li kornobatos ĉiujn popolojn kune ĝis la randoj de la tero [16].

kunbati

Interfrapi: kunbati la dentojn^Z.

mortbati

Ĝismorte bati.

piedbati

bati per piedpuŝo: mi piedbatis lin en la stomakon [17].

polmflanka bato

Bato de la preferata flanko.

rebati

Trafe kontraŭagi, kontraŭmeti: rebati ekbaton, argumenton^B; mi povus facile per malmulte da vortoj rebati tiajn atakojn^Z.

sortobato, bato de l' sorto^Z

Neatendita, drasta malfeliĉaĵo: ho, Dio mia, ― tiam diris mi ― kiom da mizeroj, sortobatoj kaj malsukcesoj devas elteni naskito [18].

svenbati

Bati tiom aŭ tiel, ke la trafito svenas: ili sovaĝe tordis mian brakon, elpelis min kaj ekstere svenbatis min [19].

trabati

Bati por trairi: trabati al si vojon^Z en la neĝo, en homamaso.

venkobati

Venki en batalo: Josuo venkobatis la tutan landon sur la monto [20].

  Interesaj pliaj derivaĵoj kun bibliaj ekz-oj:
  * batdifekti
  * batetendi
  * albati
  * batovundo
  * ŝtonbati
  * vergobati
  (MB)