tradukoj: be br ca cs da de en es fi fr he hu id it ja nl no pl pt ru sk sv tp tr vo

*tru/o

*truo  

1.  
Trarompaĵo, trairebla malfermaĵo (aperturo): la flikaĵo estas pli malbela ol la truo; ŝtopi, fliki truon; truo de kudrilo; sakon kun truo vi neniam plenigos PrV ; pri la ŝtrumpa truo scias nur la ŝuo PrV ; ĉe botisto la ŝuo estas ĉiam kun truo PrV ; ŝi faris en la saketo malgrandan truon, tiel, ke la grio povis ŝutmarki la tutan vojon [1]; la koboldo rigardis tra la serura truo [2]; tie ne ekzistis ia fenestra vitro, estis nur truo en la muro kaj la suno venis simile al ora globo kaj enrigardis tra la truo [3]; (frazaĵo) pri la ŝtrumpa truo scias nur la ŝuo PrV ; (frazaĵo) li havas truon en la manplato (estas tute malŝparema) PrV . VD:aperturo, breĉo, fendo, malfermaĵo, luko, poro
2.  
Kavo: la knabo fosis per sia fingro truon en la tero, la malgranda knabino enmetis tien la kernon, kaj ambaŭ kovris ĝin per tero [4]; plenigi truonB .
a)  
Besta hejmo, kavaĵo aŭ tunelo fosita de besto en kiu ĉi tiu loĝas: la truo de aspido [5]; li (la Fingreto-knabo) kuris momenton inter la terbuloj (sur la plugokampo) kaj subite englitis en musan truon, kiun li serĉis [6].
VD:aperturo, kaverno, kavo, malfermaĵo
3.
(figure) Manko en io: nur en unu punkto ilia informiteco havas truon; truon de l' honoro flikos neniu tajloro PrV ; lia libro tre bone helpas plenigi la truojn en la plejparte okcidentlandaj historioj de la esperanta movado [7]; KOMP Mikrosofto devis pasintjare plurfoje konfesi sekurectruojn […] kaj famiĝintaj virusoj kaj vermoj misuzis la truojn [8].

trua, truhava  

Truita, truplena: envolvita en truan tukon; el la truaj plandoj estis vidata la pajla substerno FK ; mi kisus, mia feino, viajn piedetojn... en truaj ŝuoj IK ; truhavaj putoj, kiuj ne povas teni akvon [9]; kiu laborenspezas monon, tiu laborenspezas por truhava saketo [10]. VD:aĵura, ĉifono, krada, punta, traborita

trui

(tr)
Provizi per truo aŭ truoj: la domoj […] similis blankajn kubojn, truitajn en la lokoj, kie estis la fenestroj kaj pordoj [11]; la muroj estas truitaj per kanaloj, dank' al kiuj […] oni povas aŭdi, kion oni diras en la subtera etaĝo [12]; truitaj kvazaŭ spongo [13]; por trui […] oficejopaperon A4, ekzistas truiloj kun 2 aŭ 4 truilaj stangetoj [14].

tratrui  

(tr)
Trui de unu flanko al alia: generalo Mulan […] je unu pafo tratruis la rokegon [15]; nova turopordo kun levponto estas tratruita en la ĉirkaŭremparo [16]. VD:bori, perfori

babiltruo  

(vulgare) Buŝo: poste fermu vian babiltruon kaj lasu paroli la alian [17].

butontruo  

TEKS (ĉe vesto) Fendo, en kiun oni enigas butonon: lia ornamo konsistis en bukedo da violoj, kiun li portis en la butontruo [18]; oni tuj donas al vi la Vladimiran ordenon en la butontruon [19].

fumtruo

Truo, tra kiu eliĝas fumo: guto da akvo, tiel granda kiel el tegmenta defluilo, nun falis ĝuste sur la fumtruon de la lanterno [20]; tra la fumotruo de la tendo enŝvebis neĝeroj [21].

memortruo  

Momenta forgeso: Steĉjo rapide faris planon: li ĉiel kaŝu sian nekredeblan memortruon, kaj nun antaŭ ĉio li ruze paroligu la alilandanon [22]; unuflanke oni plenigas memortruon […] aliflanke kreiĝas nova memortruo [23].

mustruo

1.  
Truo1 (pasejo) en planko, muro ktp, tra kiu muso penetras en ĉambron, grenejon ktp: „sed kiamaniere mi povos trapuŝi min tra la malgranda mustruo en la planko?“ demandis Hjalmar [24]; sinjoro paroĥestro, sub la katedro estas mustruo, kaj dum vi parolas, ofte eliras muso, kaj kaprioletas antaŭ viaj piedoj [25].
2.  
Truo2.a, en kiu loĝas kampa muso.

naztruo, nazotruo  

ANAZOO Ĉiu el la du malfermaĵoj de la nazo, tra kiu oni spiras: li ŝtopis unu naztruon kaj per la alia ekblovis sur la regimentojn [26]; Mi metos Mian ringon en viajn nazotruojn kaj Mian buŝbridaĵon en vian buŝon (por vin submeti kiel bruton) [27]; tio estis belegaj blankaj ĉevaloj, iliaj ruĝetaj nazotruoj estis en senĉesa moviĝado [28].

nigra truo

AST Kunpremiĝinta maso tiom densa, ke nenio povas eskapi ĝian intensan gravitan altiron, eĉ ne lumo: la kvantumfiziko kaj la ĝenerala relativeco kunplektiĝas […] ene de nigra truo [29]; li argumentas, ke nigraj truoj kapablas ne nur forgluti, entiri internen, la ĉirkaŭan materion, sed male ĝin eĉ elradii [30].

postaĵotruo  

ANA(komune) Anuso: [anuso estas] komunuze nomata postaĵotruo 9OA ; vi povas ŝovi ĝin en vian postaĵtruon [31]. SIN:pugtruo

pugtruo  

(vulgare) Anuso: nur tie genuo kun plena ĝuo povas delikate puŝatingi kojonojn aŭ pugtruon preter la karna valo [32]; reprezentantoj de almenaŭ du komunismaj partioj vizitis la riparejon por inspekti la ŝtopadon de la pugotruo de Lenino [33].

serurtruo, ŝlosiltruo  

Truo, en kiun oni enigas ŝlosilon: de apuda ĉambro mi povis plu observi ilin tra serurtruo [34]; ekzistas neniu klinko kaj neniu butono kaj neniu ŝlosiltruo, nenio [35]!

sontruo

Truo, aranĝita en io, por ke la sono povu el tio eliri: la vento bruas al [la preĝeja sonorilo] tra aperturoj kaj sontruoj, tra ĉiu fendo [36]; MUZ en la tabulo (de violono) estas sontruoj (pro la formo ankaŭ nomitaj „𝆑-truoj“) [37].

ventoltruo, aerumtruo  

Truo, aranĝita ekzemple en muro por enlasi freŝan aeron: en la 119-an ĉambron estas venigita novulo, senĉese balbutanta ion pri valuto en ventoltruo [38]; neniu fenestro nek aerumtruo estis antaŭvidita [39].

tradukoj

anglaj

~o a: burrow, hole; ~o: hole; nigra ~o: black hole, collapsar.

belorusaj

~o 1.: дзіра, дзюра, адтуліна; ~o 2.: дзіра, дзюра, адтуліна; ~o 3.: дзіра, прабел (у чымсьці) , нястача; ~a, ~hava: дзіравы, дзіркаваты; ~i: дзіравіць; nigra ~o: чорная дзіра.

bretonaj

naz~o, nazo~o: divfronell, fronelloù.

ĉeĥaj

~o: díra, otvor; ~a, ~hava: děravý, děrovaný, proděravělý; ~i: dírkovat, děrovat; tra~i: udělat díru; buton~o: knoflíková dírka; naz~o, nazo~o: nosní dírka, nosní otvor, nozdra; nigra ~o: černá díra; pug~o: díra, zadek, řiť; serur~o, ŝlosil~o: klíčová dírka; son~o: zvukový otvor.

danaj

nigra ~o: sort hul.

finnaj

nigra ~o: musta aukko.

francaj

~o 1.: trou, orifice; ~o 2.: trou, cavité, creux; ~o 3.: trou, blanc, manque; ~a, ~hava: troué; ~i: trouer; tra~i: percer, perforer; babil~o: bouche, clapet, gueule, boîte à camembert; buton~o: boutonnière; memor~o: trou de mémoire, oubli; mus~o: trou de souris; naz~o, nazo~o: narine, naseau, trou de nez; nigra ~o: trou noir; postaĵo~o: trou du cul, anus; pug~o: trou du cul; serur~o, ŝlosil~o: trou de serrure; son~o: baie, bouche, ouïe; ventol~o, aerum~o: bouche d'aération. li havas ~on en la manplato: c'est un panier percé, il a l'argent qui lui brûle les doigts, il a l'argent qui lui file entre les doigts, il a l'argent qui lui fond dans les mains, il a un trou au fond de la poche.

germanaj

~o 3.: Lücke; ~o: Loch; ~a, ~hava: löcherig, verlöchert; ~i: lochen, durchlöchern, ein Loch machen, ein Loch bohren; tra~i: durchlöchern, durchbohren; babil~o: Maul; buton~o: Knopfloch; fum~o : Rauchabzug; memor~o: Erinnerungslücke; mus~o: Mauseloch; naz~o, nazo~o: Nasenloch; nigra ~o: schwarzes Loch; postaĵo~o: Anus, Darmausgang; pug~o: Arschloch; serur~o, ŝlosil~o: Schlüsselloch; son~o: Tonloch, Resonanzloch; ventol~o, aerum~o: Lüftungsöffnung, Lüftungsschlitz, Belüftung. sekurec~ojn: Sicherheitslücke (Comp.).

hebreaj

~o: חור; ~a, ~hava: מחורר; ~i: לחורר; nigra ~o: חור שחור.

hispanaj

~o: agujero, hoyo; nigra ~o: agujero negro.

hungaraj

~o: lyuk; ~a, ~hava: lyukas; ~i: lyukaszt, kilyukaszt; nigra ~o: fekete lyuk.

indoneziaj

~o: liang, lubang; ~i: [lubang] melubangi; tra~i: [tembus] menembus; babil~o: mulut; buton~o: lubang kancing; mus~o: lubang tikus; naz~o, nazo~o: lubang hidung; nigra ~o: lubang hitam; postaĵo~o: anus; pug~o: anus; ventol~o, aerum~o: lubang angin.

italaj

~o: foro, buco; ~a, ~hava: forato, bucato; ~i: forare, bucare; tra~i: perforare, bucare; babil~o: boccaccia (bocca in senso dispregiativo), fogna (bocca in senso dispregiativo); buton~o: asola; memor~o: vuoto di memoria; mus~o: tana del topo; naz~o, nazo~o: narice, nare; nigra ~o: buco nero; postaĵo~o: ano, buco del culo (volg.); pug~o: buco del culo (volg.); serur~o, ŝlosil~o: toppa (buco della serratura), buco della serratura; son~o: foro della cassa armonica, effe (di strumenti ad arco), buca (di chitarra o sim.); ventol~o, aerum~o: bocchetta d'aerazione. li havas ~on en la manplato: aver le mani bucate.

japanaj

~o: 穴 [あな]; nigra ~o: ブラックホール  [ぶらっくほおる ].

katalunaj

~o 1.: forat; ~o 2.: forat; ~a, ~hava: foradat; ~i: foradar, perforar; naz~o, nazo~o: narius, forats del nas; nigra ~o: forat negre.

nederlandaj

~o: gat; ~a, ~hava: vol gaten; ~i: een gat maken; nigra ~o: zwart gat.

norvegaj

nigra ~o: sort hull.

polaj

~o 1.: dziura, otwór; ~o 2.: dziura, luka; ~o 3.: dziura, luka; ~a, ~hava: dziurawy, perforowany; ~i: dziurawić, dziurkować, perforować; tra~i: dziurawić, przedziurawiać, perforować; buton~o: dziurka, butonierka (najwyższa dziurka w klapie marynarki); memor~o: luka w pamięci; mus~o: mysia dziurka, mysia norka; naz~o, nazo~o: dziurka od nosa; nigra ~o: czarna dziura; postaĵo~o: dupa (wulg.), odbyt; pug~o: dupa (wulg.), odbyt; serur~o, ŝlosil~o: dziurka od klucza; son~o: otwór rezonansowy, ef (otwór w kształcie litery f w instrumencie smyczkowym); ventol~o, aerum~o: wywietrznik, nawiew.

portugalaj

~o: furo, buraco; ~a, ~hava: esburacado; ~i: furar, esburacar; nigra ~o: buraco negro, colapsar.

rusaj

~o 1.: дыра, отверстие; ~o a: нора; ~o 2.: яма, лунка, углубление, выбоина; ~o 3.: дыра, пробел (в чём-л.); ~a, ~hava: дырявый; ~i: дырявить, продырявить ; mus~o 1.: мышиная дыра; mus~o 2.: мышиная нора; nigra ~o: черная дыра . li havas ~on en la manplato: Иван — >дырявый карман.

slovakaj

~o: diera; ~a, ~hava: prederavený; ~i: byť deravý; tra~i: urobiť dieru; buton~o: gombíková dierka; naz~o, nazo~o: nosná dierka, nozdra; nigra ~o: čierna diera; pug~o: diera, riť, zadok; serur~o, ŝlosil~o: kľúčová dierka; son~o: zvukový otvor.

svedaj

nigra ~o: svart hål.

tokiponaj

~o: lupa.

turkaj

nigra ~o: kara delik.

volapukaj

~o: hog; ~a, ~hava: hogik; ~i: hogön; nigra ~o: hog blägik.

fontoj

1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Fajrilo
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Koboldo ĉe la butikisto
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, La vento rakontas pri Valdemaro Doe kaj pri liaj filinoj
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Nokta ĉapo de fraŭlo
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 11:8
6. Fratoj Grimm, tr. Kabe: Fingreto
7. Monato, Donald Broadribb: Esperanto en la soclandoj
8. Monato, Marko Naoki Lins: Foliumiloj denove interbatalas
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 2:13
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ĥagaj 1:6
11. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XXIV
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VI
13. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro IX
14. Vikipedio, Truilo
15. Ĉina Radio Internacia: Belaj vidindaĵoj..., 2006-11-01
16. Vikipedio, Kastelo de Blandy-les-Tours
17. B. Traven, trad. Hans Georg Kaiser: Mortula Ŝipo, Rakonto de usona maristo, dua libro, ĉapitro 28a
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Dekdu per la poŝto
19. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto dua
20. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova strata lanterno
21. Monato, Saliko: Ĝui simplajn ŝatokupojn subĉiele
22. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉapitro 7a
23. Bernard Umbrecht: Ĉu la Germana Demokratia Respubliko ekzistis?
24. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dio de dormo
25. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo
26. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Sesope oni trairas la tutan mondon
27. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 37:29
28. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
29. Monato, Bruce Sherwood: Naturo de scienco
30. Monato, Vladimir Lemelev: Laŭdo de moderna superhomo
31. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo
32. P. Thorsen: Mamazono, La Kancerkliniko, n-ro 68
33. Nova pugo - naskiĝtaga donaco al 140-jara Lenino
34. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo
35. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La tri Magiaj Pordegoj
36. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Sonorila profundo
37. Vikipedio, Violono
38. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉapitro 13a
39. Vikipedio, Koncentrejo de Gurso

~o: Mankas verkindiko en fonto.
babil~o: Mankas dua fontindiko.


administraj notoj

pri ~o 2.:
      La vorto "malplenaĵo", kiu servas por difini "truo" kaj "kavo",
      ne havas difinon en REVO.
      [MB]
    
pri tru/o :
  Plu enkondukindaj: okul~o, brul~o, gvato~o
  [MB]

ℛevo | datumprotekto | tru.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.46 2019/08/20 17:10:16