tradukoj: be cs de en es fr hu nl pl pt ru sk

*volv/i

*volvi  

(tr)
1.
Plurfoje rondmeti ion flekseblan ĉirkaŭ io alia: vinberbranĉoj volvis sin ĉirkaŭ altaj kolonoj [1]; densa vinko volviĝas ĉirkaŭ la malnovaj ruĝaj muroj [2]; ĉe la bariloj volviĝadis supren sovaĝa lupolo kaj florantaj konvolvuloj [3]; la volvotrunkoj de rubuso volviĝis super la oferaltaro [4]; ili volvis tabakon en strion da papero kaj fumis tiamaniere [5]; li trovis sovaĝan volvokreskaĵon kaj kolektis de ĝi kolocintojn [6].
2.
Rondirigi objekton ĉirkaŭ ĝi mem: volvi paperfolion; volvita rubando, petalo de rozo; nigraj bukloj volviĝis sur la klinita nuko IK ; kun manikoj suprenvolvitaj ĝis la kubutoj [7]; grandaj grasaj maraj serpentoj sin volvadis kaj montradis sian abomenan blankflavan ventron [8].

volvaĵo  

Io volvita: volvaĵo da fadeno; trikiloj kaj volvaĵo IK ; volvaĵoj ĉe lupolo [9]; volvaĵoj de hedero [10]; ŝiaj pensoj estis kiel interkonfuzita volvaĵo, nur unu fadeno tiriĝis tra ĉiuj ŝiaj pensoj kaj sentoj [11]; kelkdeko da papirusaj volvaĵoj, kovritaj de ambaŭ flankoj per skribaĵoj [12].

rulvolvaĵo  

Rulaĵo: granda pergamena rulvolvaĵo [13].

ĉirkaŭvolvi  

(tr)
Ĉirkaŭigi objekton per io, kio volviĝas ĉirkaŭe: sian bierkruĉon li ĉirkaŭvolvis per brune-verdaj volvotrunkoj de lupolo [14]; Kama kuŝiĝis sur la lito kaj ĉirkaŭvolvis la kapon per tuko [15]; ĉion, kion [la polipoj] povis en la maro kapti, ili ĉirkaŭvolvadis fortike, por jam neniam ĝin ellasi [16]; (figure) la ŝtato ĉirkaŭvolvas la modernan individuon per tro multaj ligiloj. VD:vindi.

disvolvi  

(tr)
1.
Etendi ion volvitan ĉirkaŭ si mem: disvolvi tolrulaĵon, standardon; disvolviĝinta lilio [17]; disvolviĝinta floro [18]; jen mano estas etendita al mi, kaj en ĝi estas skribrulaĵo kaj li disvolvis ĝin antaŭ mi, kaj ĝi estis skribkovrita interne kaj ekstere [19].
2.  
(figure) Plivastigi, pliampleksigi; realigi ĉion, kio estas farebla: disvolvi ĉiujn siajn kapablojn, viglan propagandon, sian programon, la popolan instruadon; la uzado de Esperanto disvolvas ĉe la infanoj la intereson al fremdaj popoloj kaj guston al geografio; konservi por la interna ideo de la Esperantismo la eblon tute libere disvolviĝi [20]; la malgranda pizo disvolviĝas bonege [21]; la industrio pli kaj pli disvolviĝas; la programo glate disvolviĝis. VD:efektivigi, evolui, plenumi, pligrandigi, plifortigi, akceli, kreskigi, progresigi.

elvolvi  

(tr)
1.
Disvolvi, disfaldi: oni povis vidi blankruĝan pizan floraĵon, plene elvolviĝintan [22]; el ĉi tiu penso elvolviĝis penso alia Marta ; lernantoj plene elvolvis siajn talentojn [23].
2.  
Klare kaj detale prezenti temon por ĝin konigi kaj komprenigi: elvolvi argumenton, planon.
3.  
MAT[24](fakula ĵargono) Esprimi ion kiel sumon de multaj termoj, produton de multaj faktoroj, ofte eĉ kiel serion aŭ nefinian produton: elvolvi funkcion en potencoserion, laŭ potencoj de la variablo; elvolvaĵo de eksponencialo ĝis la dua ordo estas `1+x+x^2//2`.

elvolvanto  

MAT[25]
(de ebena kurbo) La kurbo, kies elvolvato ĝi estas: elvolvanto de cirklo. SIN:evolvento.


elvolvanto de cirklo

elvolvato  

MAT[26]
(de ebena kurbo) La aro de ĉiuj ĝiaj kurbecocentroj: la elvolvato de cikloido estas mem cikloido. SIN:evoluto.

envolvi, volvekovri  

(tr)
1.
Tute kovri objekton per io, kiu volviĝas ĉirkaŭ ĝi: la malgranda knabo envolvis ion en pecon da papero [27]; la glavo de Goljat […], envolvita en vesto [28]; ili envolviĝu en sian honton kiel en veston [29]; ŝi estis tute nuda, kaj tial ŝi envolvis sin en siajn densajn longajn harojn [30]; oni ŝin metis en la nigran ĉerkon, ŝi kuŝis envolvita en blanka tolaĵo [31].
2.  
(figure) Tute kovri: la nokto envolvis la teron per nigra vualo; tondris la kanonoj, […] la ŝipoj staris envolvitaj en fumo de pulvo [32]; nia tero kuŝis envolvita en flaveta nebulo [33]; freŝa aero envolvis lin [34]. VD:enhavi, enteni, ampleksi.

envolvaĵo

1.
Io, kio envolvas: liberigita el la envolvaĵo [35].
2.  
MAT[36] (de familio de ebenaj kurboj) Tia ebena kurbo, ke ĉe ĉiu ĝia punkto tanĝas ĝin iu kurbo de la familio, kaj ĉiu kurbo el la familio tanĝas ĝin en almenaŭ unu punkto: la elvolvato de kurbo estas la envolvaĵo de ĝiaj ortantoj. SIN:envelopo

kunvolvi  

(tr)
Kune volvi: Elija prenis sian mantelon kaj kunvolvis ĝin [37]; kunvolvinte la libron, kaj redoninte ĝin al la subulo, li sidiĝis [38]; la floro kunvolvas siajn foliojn [39]; ŝi rapide demetis la antaŭtukon, kunvolvis ĝin kaj metis en tirkeston IK ; globe kunvolvita tuketo Marta ; haroj, tre supraĵe kombitaj, kunvolvitaj sur la malantaŭo de la kapo en formo de bulo Marta ; ŝiaj nigraj haroj estis kunvolvitaj en pezaj plektoj FK .

malvolvi  

(tr)
1.
Disvolvi: la kripla rozarbeto levis siajn branĉojn, malvolvis siajn foliojn kaj aperigis plej ĉarman rozon [40]; li […] malvolvis la tukon kaj montris la juvelojn [41].
2.  
(malofte) Elvolvi2: malvolviĝas ege stranga kaj interesa rakonto [42]; la aŭtoro tamen malvolvas sian rakontofadenon ne linie [43].

tradukoj

anglaj

~i: roll, wrap, wind; ~aĵo: wrap; dis~i: unwind, unfold, to develop; el~i 3.: expand; el~anto: evolvent, involute; el~ato: evolute; en~i, ~ekovri: envelop, wrap; en~aĵo: envelope; mal~i 1.: unroll. el~aĵo: expansion; el~anto de cirklo: evolvent of circle.

belorusaj

~i 1.: абвіваць, абмотваць, абкручваць, абгортваць; ~i 2.: скручваць, згортваць; ĉirkaŭ~i: абвіваць, абмотваць, абкручваць, абгортваць; dis~i 1.: разгортваць, размотваць, раскручваць; dis~i 2.: разьвіваць; el~i 1.: разгортваць, размотваць, раскручваць; el~i 2.: разьвіваць; el~anto: разгортка; el~ato: эвалюта; en~i, ~ekovri: загортваць, закручваць, абгортваць, ахінаць, атуляць; kun~i: скручваць (разам); mal~i 1.: разгортваць, раскручваць; mal~i 2.: разьвіваць.

ĉeĥaj

~i: motat, navinout, navíjet, srolovat, stočit, vinout, vít, zatočit, zavinout; dis~i: rozkulit, rozmotat, rozmotávat, rozvinout, rozvíjet; el~i: rozvinout, rozvést (téma, myšlenku); kun~i: smotat, zabalit, zavinout; mal~i: rozmotat, rozmotávat, rozvinout.

francaj

~i: enrouler; ~aĵo: enroulement; rul~aĵo: bobine; ĉirkaŭ~i: enlacer, envelopper; dis~i: dérouler, développer; el~i 3.: développer; el~i: développer; el~anto: développante; el~ato: développée; en~i, ~ekovri: entourer, envelopper; en~aĵo 2.: enveloppe; mal~i: dérouler. el~aĵo: développement; el~anto de cirklo: développante du cercle.

germanaj

~i 1.: umwickeln, umbinden; ~i 2.: wälzen; ~i: wickeln, binden, umkrempeln, umschlagen; ~aĵo: Rolle, Wickel, Spule, Ranke; rul~aĵo: Rolle; ĉirkaŭ~i: umwickeln, umklammern, umfangen; dis~i: entwickeln, auswickeln, entfalten; el~i 1.: entfalten; el~i 2.: entwickeln, entfalten; el~i 3.: entwickeln, ausmultiplizieren; el~anto: Evolvente; el~ato: Evolute; en~i, ~ekovri: einhüllen, einwickeln, umhüllen, verbinden; en~aĵo: Einhüllende, Umhüllungskurve, Envolvente; mal~i 1.: abwickeln, abnehmen. el~aĵo: Entwicklung; el~anto de cirklo: Kreisevolvente.

hispanaj

~i: enrollar; ~aĵo: rollo; rul~aĵo: madeja, bobina, carrete; dis~i 1.: desenrollar; dis~i: desarrollar; en~i, ~ekovri: envolver; en~aĵo: envoltorio.

hungaraj

~i 1.: becsavar, begöngyöl; ~i: felcsavar, felteker; ĉirkaŭ~i: körbecsavar, körbeteker, körbefon; dis~i 1.: kitereget, kibont; dis~i 2.: kibontakoztat, fejleszt; el~i 1.: kibont, kiteker; el~i 2.: kifejt; el~i 3.: kifejt; el~anto: evolvens; el~ato: evolúta; en~i, ~ekovri: beburkol, bebugyolál, betakar; en~aĵo 1.: göngyöleg, burkolat; en~aĵo: burkológörbe; kun~i: összegöngyöl; mal~i: kibont, kigöngyöl, lefejt, leteker. el~aĵo: kifejtés; el~anto de cirklo: kör evolvense.

nederlandaj

~i: wikkelen, oprollen; ĉirkaŭ~i: omwikkelen; dis~i: ontplooien, ontwikkelen; el~i: ontvouwen; en~i, ~ekovri: inwikkelen; kun~i: samenwikkelen; mal~i: afwikkelen.

polaj

el~i 3.: rozwijać; el~anto: ewolwenta; el~ato: ewoluta; en~aĵo 2.: obwiednia. el~aĵo: rozwinięcie; el~anto de cirklo: ewolwenta okręgu.

portugalaj

~i: enrolar, envolver; ĉirkaŭ~i: enrolar; dis~i: desenrolar; el~i: desenvolver; en~i, ~ekovri: envolver.

rusaj

~i 1.: обернуть, обмотать, замотать, обвить; ~i 2.: свернуть; ~aĵo: свёрток; ĉirkaŭ~i: обернуть, обмотать, замотать, обвить; dis~i 1.: развернуть, размотать; dis~i 2.: развивать, развить; el~i 1.: развить, размотать; el~i 2.: развивать, развить; el~i 3.: разложить; el~anto: развертка, инволюта, эвольвента; el~ato: эволюта; en~i, ~ekovri: завернуть, замотать, обернуть; en~aĵo 1.: обёртка; en~aĵo 2.: огибающая; kun~i: свить (что-л. вместе), смотать; mal~i: развернуть, размотать, развить. el~aĵo: разложение; el~anto de cirklo: эвольвента окружности.

slovakaj

~i: motať, navíjať, stočiť, zavinúť, zrolovať, zvinúť; dis~i: odmotať, odviť, rozmotať; el~i: rozanalyzovať, rozobrať, rozvinúť; kun~i: stočiť, zvinúť; mal~i: odmotať, odviť, rozmotať.

fontoj

1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Elinjo-fingreto
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Sambuka virineto
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Historio de la jaro
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ligo de amikeco
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Reĝoj 4:39
7. Eliza Orzeszko, trad. Karl Bein: Bona sinjorino
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova domo
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Sub la saliko
11. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Anneto
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XXIII
13. Henri Heine, trad. Zamenhof: La Rabeno de Baĥaraĥ
14. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Dekdu per la poŝto
15. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉap. 16
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
17. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 7:26
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ligo de amikeco
19. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 2:10
20. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
21. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kvin en unu silikvo
22. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kvin en unu silikvo
23. Monato, Alice Liu: Ekzameno ekzamenata, 2009
24. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 13
25. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 35
26. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 35
27. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova domo
28. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 21:9
29. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 109:29
30. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
31. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Avineto
32. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dano Holger
33. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝtono de la saĝuloj
34. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro VI
35. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ligo de amikeco
36. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 35
37. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Reĝoj 2:8
38. La Nova Testamento, Luko 4:20
39. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Galoŝoj de feliĉo
40. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝtono de la saĝuloj
41. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Fidela Johano
42. Monato, Boris Kolker: Atentokapta sed ruĝkrajoninda
43. Monato, Pejno Simono: Toter Lehrer, guter Lehrer, 2013

rul~aĵo: Mankas dua fontindiko.
el~anto: Mankas dua fontindiko.
el~anto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
el~ato: Mankas dua fontindiko.
el~ato: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


ℛevo | datumprotekto | volv.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.43 2020/02/14 16:10:31