tradukoj: be de en es fr hu ku nl pl pt ru tp vo

^*ten/i [1]

^*teni

1.

Malhelpi formoviĝon per fizika kontakto.

a)

(iu, ion, en korpoparto aŭ per ĝi) Esti kun la objekto en la manoj, brakoj kaj simile, malhelpante, ke ĝi falu aŭ moviĝu for de la koncerna korpoparto: teni bastonon; vi devas teni la kovrilon en la mano [2]; ŝi tenis en la brakoj ĵusnaskitan infaneton [3]; [la hundo] reaperis, tenante en sia buŝo grandan monujon [4]; objekton unu fojon kaptitan [la polipoj] tenis forte per centoj da malgrandaj brakoj [5]; la koboldo kaptis la mirindan libron ... kaj tenis ĝin forte per ambaŭ manoj [6]; li tenis inter la fingroj malgrandan rozokoloran paperon [7].

b)

(iu, ion, per ilo) Teni ^1.a ion, ligitan al la koncerna objekto kaj malhelpantan, ke ĝi moviĝu for de oni: li plu ne bezonis tenadi la pupon (per ŝnuroj), ĝi povis mem danci [8]; teni per feraj ligiloj [9].

c)

(io, ion) Peri la agon de iu, kiu tenas^1.a aŭ tenas^1.b: Via mano min kondukos, kaj Via dekstra mano min tenos [10]; ŝiaj fingroj tenas la ŝpinturnilon^Z.

d)

(iun, je korpoparto) Teni (^1.a, ^1.b, ^1.c) korpoparton de tiu, por zorge malhelpi foriron, falon, aŭ por montri intimecon: teni infanon per la mano, sur la genuoj; teni bovon je la kornoj^B; teni [kolombon] je la piedoj [11]; teni [la birdon] per rubando, ligita ĉirkaŭ unu el ĝiaj piedetoj [12]; Kant amis la hundeton, sed prefere tamen tenus ĉe la mano fileton [13].

kaptipreniporti

2.

(figure) Restigi.

a)

(iun) Restigi en iu loko aŭ stato, malhelpante ties foriron, liberiĝon: teni iun en malliberejo^B; lia fianĉiĝo tenas lin malproksime de ĉiuj diboĉaĵoj [14]; la ŝnuroj de lia peko lin tenos^Z; la febro tenas lin; lia promeso tenas (ligas, devigas) lin; mi estas tenata de miaj okupoj.

b)

(ion) Metinte tion en iun lokon, restigi ĝin tie, malhelpante, ke iu ĝin forprenu, aŭ ke ĝi kvazaŭ meminiciate foriru: teni cigarojn en ĉambro^Z, en skatoleto^Z; nuntempe tiu ebleco estas tenata en malvastaj limoj; Gordens, kun la manoj en la pantalonpoŝoj, tenis la rigardon demande sur la verkisto [15]; sub seruro promesojn tenu, sed doninte ne reprenu [16]; sako alenon ne tenas, ĝi baldaŭ elvenas [17]; la glaseto kun la blukolora ligna piedo ne dronis, la ligna ŝtipo tenis ĝin supre [18].

c)

(korpoparton) Restigi en ia pozicio: teni la manojn laŭlonge de la kruroj^Z; teni la piedojn sur benketo^Z; teni la okulojn en streĉo (daŭre observi) [19]; mi tenis mian langon en la buŝo (ne parolis), per lipoj kunkudritaj [20]; kiu langon ne tenas (ne singarde parolas), mem sin malbenas [21]; teni rekte la kapon^Z; alte teni siajn okulojn kaj levi siajn palpebrojn^Z; malvirtulo tenas sian vizaĝon arogante^Z; teni la manojn eltirite en la aero [22], la orelojn streĉite [23], la okulojn malfermite [24]; teni la okulojn nefermitaj [25], la bekon fermita [26].

d)

Zorgi, ke iu aŭ io restu en ia stato: teni la amason en spirita sklaveco; teni la landon en malĝojo^Z; amu edzinon plej kore, sed tenu ŝin bonmore [27]; tenata en honoro, kiel maljuna avo [28]; kanti pri ĉio, kio estas tenata kaŝite tie malantaŭ seruro kaj riglilo [29]; vi devas teni la ĉambron en bona ordo [30]; teni [sian neston] en bona stato [31]; bonstato estis sentebla en la domo ... kaj ĉio estis bone tenata [32]; oni tenas preta kolekton da tute intence fabrikitaj skribaĵoj [33]; pli longe ol ĝis morgaŭ matene mi ĉiel ne povas teni ilin en provizora aresto [34]; teni iun antaŭ la okuloj (ne ĉesi lin observi) [35].

e)

(ion abstraktan) Zorgi, ke tio restu senŝanĝa, ne perdiĝu: teni ion en la kapo^K (konstante pensi pri tio); teni (ne malkaŝi, ne perfidi) sekreton; obstine teni (ne ŝanĝi) sian opinion; la memoro ne bone tenadis la vortojn^Z; teni memoron (memori) pri io; teni fidelecon al iu (resti fidela); teni (plenumi) sian promeson^Z; teni la vorton^Z; tenu forte la instruon kaj ne forlasu ĝin, konservu ĝin^Z; konservu prudenton kaj via buŝo tenu scion^Z; dube estas, ĉu tiuj neologismoj tenos la vivon^Z; li scias konstante teni la atenton de la leganto.

Rim.: Egale bonaj estas „teni la kapon rekte“ aŭ „rekta“, „teni ion sekrete“ aŭ „sekreta“: la adverbo estas maniera adjekto kaj la adjektivo estas objekta predikativo. Tamen, se temas pri participo, la adverbaj formoj estas evitindaj, kvankam klasikaj, ĉar ilia uzo kiel maniera adjekto ne estas kutima. Aperas do risko kompreni, ke temas pri participa propozicio, kio kondukus al tute alia senco, ĉar la subjekto de la participo devas esti tiu de la ĉefa verbo, ne ĝia objekto.

3.

(figure) Havi en sia povo.

a)

(iun) Havi moralan povon super iu, ekz-e kiel gepatroj super la gefiloj: ili devus teni min pli severe, pensis Inger, ili devus elpeli el mi miajn malbonajn inklinojn [36]; mi devas esti maldelikata kaj severa, se mi volas teni en ordo miajn filojn [37]; teni iun per fera mano (severe regi, senindulge obeigi) [38]; se ili estintus tiel lertaj, ke ili lasintus al mi ian lumeton de espero, ili ĉiam ankoraŭ tenus min per tio [39]. bridi, disciplini, eduki, mastri, regi

b)

(ion) Mastrumi, funkciigi, regi: teni butikon, negocon, oficejon; teni la regstangojn de afero (fadeno) [40]; la lernejoj estas tenataj je la kalkulo (kosto) de ia komunumo^K; teni (okupi) oficon; librotenado; meze de tiom da riĉaĵoj, kiel teni fidelan registron de ili? [41]; teni (okazigi) kunvenon; la sorto kaj la volo eterne inter si batalon tenas^Z. mastrumi, okazigi, okupi, regi

c)

(iun) Esti ies labor- aŭ nutro-donanto: teni serviston; komence ŝi tenis por sia filino guvernantinon^Z; ili povus eĉ teni paron da ĉevaloj^Z; teni amdonantinon, aŭtomobilon [42]; mi ne povas teni vin ĉi tie, kiam mi havos ĉirkaŭ mi familian rondon [43]. dungi, laborigi, mastri, nutri

4.

(evitinde) ^Z Rigardi kiel.

sin teni

1.

Resti firme en ia pozicio malgraŭ kontraŭaj fortoj (ekz-e pezo, skuoj,...): sin teni kviete; li nur malfacile povis sin teni sur la piedoj [44]; teni sin per ambaŭ manoj je la tablo; la rano ... tenis sin forte je la kolharoj de la besto [45]; tenu vin forte je mi! [46]; [la tulipoj] tenis sin rekte kiel kandeloj [47]; sako malplena sin rekte ne tenas [48]; frukto sin komence tenas (restas firme alligita al la arbo), sed falas, kiam maturiĝo venas^Z; ne povi plu sin teni (firme kontraŭstari, malcedi) antaŭ siaj malamikoj^Z.

2.

Teni ^1.d unu la alian: la fratino kaj la fratoj tenis sin reciproke je la manoj kaj kantis preĝojn [49].

3.

(figure) Teniĝi ²: sen simila organo nia afero teni sin (daŭri) ne povas^Z; ekzistas lingvo artefarita, kiu montriĝis tute vivipova, bonege funkcias, bonege sin tenas jam multe da jaroj [50].

4.

(figure) Firme resti en la sama spiritostato: sin teni (ne ŝanĝi) je sia opinio^Z; kiu sin tenos (rezistos) kontraŭ envio^Z?; sin teni (konstante sekvi) je iu principo^Z; mi por la cetero de mia vivo tenas min je la decido, kiun mi adoptis, kiam mi pli kapablis bone elekti [51]; mi sekve min tenis je (volis nenion alian, ol) tio, kio estis en mia atingebleco [52]; lia logika spirito nelonge povis sin teni je altruditaj religiaj formoj^Z; kiu entreprenis, tiu sin tenu (persistu) [53].

5.

(figure) Iel konduti, rilati: sin teni prudente^Z, trankvile; li tenis sin tiel fremde kontraŭ ŝi [54]; [la egiptaj birdoj] tenas sin tre grandsinjore, precipe la ibiso [55]; spiko malplena plej alte sin tenas [56]; teni sin je dispono de la justico [57]; ili legas, kiel sin tenis kontraŭ (opiniis pri) tiu ideo la samtempuloj^Z.

teno

1.

Ago teni: li staris renverse per teno de unu sola mano [58]; perdi la piedtenon (en akvo aŭ metafore) [59].

2.

Tempo, dum kiu la voĉorganoj restas senmovaj ĉe prononcado de konsonanto.

3.

Plilongigo de unu tono dum pluraj momentoj.

tenanto

Tiu, kiu tenas (precipe ^3.b) ion: Mi ekstermos la tenanton de sceptro [60].

tenegi

Plenforte kaj tre firme teni: li ... tenegis la benkon de la kaleŝo, kredante ke ĉiu momento estos la lasta momento de lia vivo [61].

tenejo

Loko, ĉambro, kie oni konservas ion: tenejo de krudmaterialoj; tie ĉi ni havas tenejon de niaj verkoj^Z ( librotenejo²); cigartenejo; la turo de David ... estas konstruita kiel armiltenejo [62]. stokejo

tenema

Alteniĝema, persistanta.

teniĝi

1.

Sin teni ¹: sur Lia irejo forte teniĝas mia piedo [64]; mi suprengrimpos la palmotrunkon kaj teniĝos je ĝiaj branĉoj [65]; ĉi tiu fadeno devis esti ŝia teniĝilo, ĝin ŝi fidis, sed ne sin mem aŭ aliajn homojn [66].

2.

(figure) Daŭri, ne disfali, konserviĝi: la iluzioj ne povis teniĝi longe^Z; li ne restos riĉa, lia bonstato ne teniĝos [67].

teniĝo

Pozicio de la korpo, maniero teni korpoparton, ofte rigardata kiel elmontriĝo de kutimoj, sentoj ks: liaj manoj estis en ĝusta teniĝo ĝis la subiro de la suno [68]; teniĝo memfida^Z, dignoplena^Z; li prenis teniĝon ankoraŭ pli fieran [69]; ili ne povis esti simplaj servistinoj: iliaj manoj estis tro delikataj, ilia teniĝo kaj moviĝado estis tro reĝaj [70]; la ĝentila salutado de tiu ĉi nura kompensas al mi la malafablan teniĝon de la aliaj [71]. agmaniero, konduto, mieno, pozo, pozicio

tenilo

1.

Parto de objekto, destinita, por ke oni ĝin tenu ^1.a oportune: tenilo de kaserolo, de poto, de korbo, de pordo; la tenilo eniris post la tranĉfero, kaj la graso kovris la tranĉferon, ĉar li ne eltiris la glavon el lia ventro [72]; Margarita turnis suben la broson de la balailo, tiel ke ĝia tenilo leviĝis malantaŭ ŝia dorso [73]; li kutimis surhavi ne frakon sed larĝan ledan zonon, super kiu palisaris pistolteniloj [74]; ili donis al la ĉarpentistoj kaj konstruistoj, por aĉeti ĉirkaŭhakitajn ŝtonojn kaj lignon por kunteniloj kaj traboj por la domoj [75]; per sia malakra sentenila tranĉilo ŝi ekfosis malsupre ĉirkaŭ la radikoj de la floroj [76].

2.

Fiksilo por teni objekton en pozicio necesa por taŭga funkciado aŭ prilaborado: ŝraŭbtenilo.

tenujo

Ujo, destinita por teni ^2.b ion: Li kolektis kiel en tenujon la akvon de la maro [77].

alteni

Teni ^2.d proksima al iu aŭ io: ili [perforte] rompis ĉiujn ligilojn, kiuj altenis min al ili [78]. ligi.

alteno

Ferma aŭ malvastiga movo, kiu konsistigas la unuan parton el kompleta konsonanto.

alteniĝi

Firme teniĝi ¹ je io aŭ iu, tiel evitante disiĝon: al Li servu, kaj al Li alteniĝu [79]. adheri

antaŭteni

Prezenti: ĉiu el ili antaŭtenis al li plej ĉarman sukeraĵon [80]; ĉiuj stanaj soldatoj antaŭtenis la pafilojn antaŭ ĝia pordo [81]; li antaŭtenis al li sian manon^Z. etendi

bonteni

Prizorgi, konservi en konstante bona stato: por bonteni la tergloban medion, ni devas fari komunan klopodon [82]. flegi

bonteno

Prizorgo pri la bona stato de la koncerna afero: bredado signifas la bontenadon, nutradon de hejmigitaj bestoj [83].

ĉirkaŭteni

Teni ¹ de ĉiuj flankoj: la grandega serpento, kiu ĉirkaŭtenis la teron en la profundo de la maro, konvulsie kuntiriĝis [84].

^*deteni

1.

Teni ^2.d malproksima: detenu vian piedon de la domo de via proksimulo, ĉar alie vi tedus lin kaj li vin malamus [85]; de ĉiu malbona vojo mi detenas mian piedon [86]; de tiu, kiu prenas vian mantelon, ne detenu vian tunikon [87].

2.

(figure) Malhelpi, malpermesi: liaj filoj venigas malbenon sur sin, kaj li ne detenis ilin [88]; la homamasoj lin serĉis, kaj venis al li, kaj lin detenis, ke li ne foriru de ili [89]; Mi detenis vin, ke vi ne peku kontraŭ Mi [90]; kvankam oni penis deteni ŝin de tio, ŝi tamen komencis danci [91]; deteni sian manon de maljustaĵo [92]; mi ne detenos mian buŝon, mi parolos en la premiteco de mia spirito [93]; de intencaj eraroj detenu Vian sklavon [94].

sin deteni

1.

Ne permesi al si: kriu per la tuta gorĝo, ne detenu vin [95]; ne povi sin deteni de admiro^Z, de rido, de krio, de aplaŭdo; deteni sin de vino kaj de ebriigaĵo [96], de ĉia formo de malbono [97], de karnaj voluptoj [98], de parolado [99]; min deteni fariĝis mia unika devo [100]; nur detenu vin, ke vi ne manĝu la sangon [101]; Karen ne povis sin deteni, por ne fari kelke da dancpaŝoj [102]; ne povi sin deteni montri grandan intereson^Z; tio ĉi neniel devos nin deteni de enkonduki tiun ĉi oportunaĵon en nian artan kaj konscie kreitan lingvon [103]; mi ne povas min deteni kaj ne skribi al vi pri tio. abstini
Rim.: Kiel aperas en la ekzemploj, la manieroj konstrui tiun verbon estas sufiĉe multaj: deteni sin, ke oni ne faru...; deteni sin, por ne fari...; deteni sin de farado...; deteni sin de fari...; deteni sin fari... La konstruoj per negativa subpropozicio nun aspektas arĥaikaj, kaj tiu kun la prepozicio "de" antaŭ infinitivo aspektas erara.

2.

(en voĉdonado) Ne doni sian voĉon.

deteniĝi

sin deteni

elteni

Rezisti antaŭ atako, malfacilaĵoj; pacience toleri: la arbo ne povis elteni la baton de la ventego^Z; lingvo, kiu eltenis la provon dum dudek kvin jaroj, [...] ne bezonas jam timi [104]; elteni la malfeliĉon, la suferon; la nacioj ne povas elteni la indignon de la Eternulo^Z; Esperanto jam eltenis la elprovon de l' uzado; ne povi elteni la komparon kun...^B; lia edzino ne eltenis kun li, kaj petis pri eksedziĝo [105]; eltenebla mizero^Z; neeltenebla doloro; mareltena ŝipo^Z. elporti, suferi, toleri

enteni

1.

Enhavi en si, malhelpante la materian ellason: multaj malfeliĉuloj estas entenataj en tiuj mallumaj karceroj.

2.

Propraposede, laŭnature, normale, neapartigeble, nepre devige enhavi: la muzeo entenas grandvalorajn verkojn; per „ora regulo“ la Usonanoj komprenas la principojn entenatajn en la evangelia „Prediko sur la monto“; tiuj vortoj ŝajnas enteni minacon; nur mensogojn entenas tiuj paroloj; tiu vorto entenas aĉigan nuancon; la disvolviĝo de la armilindustrio entenas ĝermon de milito; scii entenas la ideon antaŭvidi; tiu esprimo entenas danĝeron por la unueco; saĝo ĉiam entenas ian abnegacion kaj rezignacion; neniu partio povas venki, se ĝi ne entenas anojn, kiuj ĉiam estas pretaj oferi sian personan profiton por la ĝenerala intereso; en tiu prezo estas entenata la tagmanĝo; ĉi entenate troviĝas la programo. impliki, inkluziva

3.

Kapabli enhavi iun kvanton da: la akvujo entenas mil litrojn; mia kofro povas nur enteni malmultajn vestojn; la teatro entenas 800 personojn; la salono ne estis sufiĉe vasta por enteni ĉiujn kongresanojn; tiuj tri klasoj entenas ĉiujn specojn.

4.

Enhavi: peni por esprimi ĉiujn ideojn nur per la helpo de la radikoj entenataj en la U. V.; ĉiu leciono entenas demandaron; la libro entenas ankaŭ klarigojn pri la idiotismoj.
Rim.: Tre ofte oni povas uzi indiferente „enteni“ aŭ „enhavi“: ĉiuj memoris nur pri la interna ideo entenata en la E-ismo^Z (Kp: lingvo internacia enhavas en si sanktan, grandan kaj gravan ideon^Z). Tamen „enteni“ prezentas pli malvastan sencon kaj montras prefere materian aŭ moralan enfermitecon, ligitecon, dependecon, kiu malhelpas la ellason, la disigon, la apartigon de la entenataĵo kaj de la entenantaĵo. Kontraŭe „enhavi“ montras simple la enestadon.

enteno

Kvanto da substanco, entenata en ĥemiaĵo: la enteno je oro de tiu erco estas 70 elcentoj. koncentriteco

forteni

Teni ^2.d malproksima: mi fortenis mian koron de nenia ĝojo [107]; alia maloportunaĵo pli fortenas min nun for de ili [108]; la tro honora titolo de majstro [...] fortenas de Esperanto multajn personojn [109]; forteni la minacantan finon.
Rim.: Tre ofte oni povas uzi indiferente „deteni“ anstataŭ „forteni“, tamen ĉi-lasta ne posedas la figuran sencon "malhelpi", "malpermesi".

forteno

1.

Ago forteni.

2.

Malferma aŭ vastiga movo, kiu konsistigas la trian parton el kompleta konsonanto kaj preparas la gliton al sekvanta sono.

kuneteni

Restigi kunaj: [la kurtenoj] ofte estas kunetenataj de pingloj, je kiuj oni pikiĝas [111].

kunkunteni

Helpi kunteniĝi: [bulo da tero, kiun] kunkuntenis la radikoj de granda velkinta kampa floro [112]; la vero kunkuntenas la mondon [113].

kunteni

Restigi kunaj: kion kritiki? ‐ nur ke la gluo kuntenanta la paĝojn estis iom tro avare uzita [114].

kunteniĝi

Kune teniĝi, ne diseriĝi: kiam la saŭco kunteniĝos, forprenu ĝin for de la fajro; kunteniĝema kremaĵo, pulvoro; bona kunteniĝo inter la eroj.

reteni

1.

(ion) Teni ĉe si for de aliaj, kaŝe aŭ kontraŭleĝe konservi: kiu retenas grenon, tiun malbenas la popolo [116]; vian abundon kaj sukon ne retenu: la unuenaskiton el viaj filoj vi devas doni al Mi [117]; mi plej severe avertas vin ne reteni iujn faktojn aŭ donitaĵojn [118]; la kapitalistoj retenis tro grandan parton de la gajno.

2.

(iun) Ne lasi iri for de si: ankoraŭ vi retenas Mian popolon, kaj ne forliberigas ĝin [119]; permesu, ke ni retenu vin, kaj ni pretigos por vi kapridon [120]; la restintoj en Cion kaj la reteniĝintoj en Jerusalem estos nomataj sanktuloj [121].

3.

Haltigi, malhelpi la antaŭenmovon de io aŭ iu: ĉiujn Izraelidojn li forsendis ĉiun al lia tendo, kaj la tricent homojn li retenis [122]; jungu kaj forveturu, por ke vin ne retenu la pluvo [123]; kial Vi retenas Vian brakon kaj Vian dekstran manon?, ekstermu ilin el Via basko [124]; neniu homo povas regi la venton kaj reteni la venton [125].

4.

(figure) Malhelpi la manifestiĝon de sento aŭ la plenumiĝon de ago: la danhundo ne povis reteni sian impeton [126]; reteni sian spiradon^Z; ŝiaj okuloj apenaŭ retenis larmojn; la elspezo retenas min de korespondado; sian tutan koleron aperigas malsaĝulo, sed saĝulo ĝin retenas [127]; kiu retenas siajn lipojn, tiu estas saĝa [128]; ili obeis la vorton de la Eternulo, kaj retenis sin de irado, konforme al la vorto de la Eternulo [129].
Rim.: La nuanco inter „reteni sin“ kaj „deteni sin“ estas apenaŭ sentebla, sed la dua estas multe pli kutima.

sindeteno

Ago sin deteni: voĉdoni per jes, ne aŭ sindeteno [130]; (arkaismo) estas eble per sindetenado (abstinado) kaj korpureco [...] atingi ian mistikan unuecon kun malsupera diaĵo [131].

sindetenema

Singarda, inklina deteni sin de senpripensaj agoj aŭ paroloj, de montriĝemo: ĉu la kaŭzoj de lia sindetenemo antaŭ junulinoj en Betraĥ estas amo al ŝi? [132]; nesindetenemaj amemaj sentoj [133]. modera, modesta, sobra

sinteno

Maniero, laŭ kiu oni sin tenas ⁵, kondutas, rilatas al aliaj homoj aŭ al la cirkonstancoj: la interveno de Kant ĵetis falsan noton en la reciproke ĝentilan sintenon, kiun la enketestro kaj la pridemandato estis adoptintaj [134]; ĉu en tio [ke ŝi estas aktorino] kuŝis la kialo de ŝia tiom ordinarŝajna sinteno? [135]; [la dancoj de la malalta popolo] estis tiel enuetigaj, ĝia sintenado tiel senverva, tiel mallerta, ke mi eliris el ili pli afliktite ol ĝojigite [136].

^*subteni

1.

Firme teni de sube, apogi de sube, portante la ŝarĝon aŭ kontraŭstarante la puŝon por malhelpi la falon: subteni tegmenton, muron per traboj; muro subtenanta terason; subteni maljunulon sub la brakoj; [la Ĥaldeano] ŝajnis kuŝi en la aero, kvazaŭ subtenata de nevidebla apogilo [137]; centoj da miloj da radikoj kaj radiketoj subtenas nian arbon, kiu jam ne timas la venton [138]; (figure) subteni sian tronon per favorkoreco^Z.

2.

(figure) Helpadi: la asocio decidis subteni la E-istan movadon; subteni ies klopodojn; nur tiu penso subtenas nin en nia sendanka laboro; subteni (paroli favore al, voĉdoni por) la proponon de iu; la havaĵo de la mortinto devas esti konsiderinda, por subteni (finance) tian oficejon [139]; el la militakiraĵoj ili konsekris partojn, por subteni la domon de la Eternulo [140]; ĝoju kaj festenu, sed malriĉulojn subtenu [141]; tiel ni subtenas (kuraĝigas) ilin en ilia erara opinio^Z; [mortis] la fondinto, subteninto kaj inspirinto de nia Konstanta Kongresa Komitato [142].

3.

(figure) Daŭrigi: donacetoj subtenas amikecon [143]; subteni la komunikadon^B; ili subtenas inter ni regulan korespondadon^Z; tiu ĉi verko havas la celon subtenadi unuformecon de stilo inter ĉiuj E-istoj^Z; netoleremaj kaj persiste subtenataj asertoj [144]. konservi, nutri

subteno

Ago subteni; io, kio subtenas: la eksperimento nun farata en Sovetio estas grandioza kaj meritas ĉies subtenon [145]; [dankon al la] personoj, kiuj donis al nia kongreso sian moralan kaj materialan subtenon [146].

subtenanto

1.

Iu, kiu subtenas: tiuj pacistoj estas fakte, se ne konscie, tre valoraj subtenantoj de l' nuna krima sociordo [147]. zeloto

2.

[148] (de bildigo de topologia spaco al la aro de reeloj aŭ kompleksoj) Adheraĵo de la aro de ĉiuj elementoj de la fonto-aro, kiujn la bildigo ĵetas al nenula valoro: se reela funkcio havas numereblan subtenanton, ĝia integralo sur ĉiu intervalo estas nula.

subtenilo

Ilo, kiu subtenas: dek du kupraj bovoj, kiuj servis kiel subtenilo [...] por la domo de la Eternulo [149]; la longaj brakoj apogiĝis sur la genuoj kvazaŭ ili servus kiel subteniloj por lia masiva torso [150]. apogilo, postamento, soklo

ŝraŭbtenilo

1.

Fiksilo kun du makzeloj ŝraŭbe moveblaj por firme premteni prilaboratan objekton.

2.

Ŝraŭbhava junto por kune premteni plurajn objektojn (ekz-e kungluatajn pecojn). agrafo ^1.c, premilo

vivteni

Provizi per la nutraĵoj necesaj por ebligi pluan vivon kaj sanon: oni povas vivteni sin per trinkado de nura lakto; li vivtenas multnombran kortbirdaron [151]; la baro, kiun ili metis inter si kaj mi, forigas de mi ĉiun rimedon de vivteno [152]; por sia vivteno li povis jam mem zorgi [153]; (figure) mia elsekiĝinta imago kaj miaj estingiĝintaj ideoj ne plu provizas mian koron per vivtenaĵoj [154]; la vivtenaj kostoj plialtiĝis. teni^3.c

      Malgraux ĉiuj provoj mi ne trovis ekzemplojn. Tamen ili
      estas bezonataj almenaŭ por precizigi la uzatan
      prepozicion: ~i iun por io/ia? ~i ion -a?
      [MB]
    

    "Se tenir" havas pli multajn sencojn en la franca ol "sin teni"
    (ekz-e
    "troviĝi ie", "okazi", "interdependi", ktp). Mi ne scias,
    ĉu la
    subsenco "kontentiĝi per" estas internacia (Vd ekz-on el
    Revadoj).
    Por la taŭgeco de la indekso fr-eo, necesas certiĝi, ke
    tiuj pliaj
    sencoj ricevas tradukon per "se tenir".
    [MB]
  

    PV identigas de~iĝo, sinde~emo kaj sinde~o. Tio ŝajnas
    troa. Mankas al mi ekz-oj por de~iĝi kaj ĝiaj
    derivaĵoj, sed mi kredas ne erari, dirante ke ĝi
    sinonimas kun "sin de~i". [MB]
  

      Indus trovi pliajn ekz-ojn, en kiuj la tolerata afero estas
      persono.
      Cxu tiam eblas uzi tiun personon, kiel objekton de la verbo?
      [MB]
    

    PIV1 konas plu nur du sencojn (~i en io/si, havi kapaciton de). Mi
    ne volis modifi la artikolon, ĉar la originala intenco ne
    aperas al mi klare. La difino de la dua senco, ekz-e, estas mistera.
    [MB]
  

      Mi ne komprenas la metaforon malantaux cxi tiu senco, same
      kiel cxe "al~o", cetere. La francaj tradukoj sxajnas kongrui
      kun la difinoj, sed la rilato inter la difino kaj la Esperanta
      vorto restas enigmaj al mi.
      [MB]
    

    Iom stranga vorto. PIV1 donas ekz-on, kiu ne kongruas kun la
    cxi-supra
    "kune~i sxalon per pingloj". En cxi-lasta la subjekto estas iu. En
    nia
    ekz-o la subjekto estas la pingloj. Tio tamen ne estas tute
    nekohera,
    konsiderante, ke "~i" havas identan elastecon. Alia demando estas:
    kial oni ne diras "kun~i" kaj kia rilato kun "kunkun~i"?
    [MB]
  

    Cxi-tiu vorto estas nun ofte uzata. Strange, ke gxi ne aperis
    en PIV1. Cxu "kune~i" kaj "kunkun~i" plu estas uzataj? Cxu kun
    specifa nuanco rilate al "kun~i"?
    Ie en la reto mi trovis eraran francan tradukon de "kun~i" per
    "contenir" (enteni)!
    [MB]
  

    La ekz-oj venas el PIV1, sed devas esti aliaj, pli bonaj kaj pli
    kutimaj. Mi pensas pri "argilo kun~igxas", "lia rakonto kun~igxis".
    [MB]
  

    Trovi ekz, en kiuj la subjekto de "sub~i" estas la rimedo. Ekz-e
    "lia mono sub~is la aferon" anstataux "li mone sub~is la aferon".
    [MB]