tradukoj: be ca cs de en es fr hu nl pl ru sv tr

^*kapt/i [1]

^*kapti

1.

Ĵeti subite la manon sur ion aŭ iun; subite preni, ekpreni ion per rapida movo: dronanto eĉ herbeton kaptas avide [2]; kiu kaptas tro vaste, konservas malmulte [3]; li volis frakasi la statuon, sed lia amiko kaptis lian brakon^Z; kapti ĉapelon de la hoko; kapti sin per ambaŭ manoj je la kapo; kapti la penikon por pentri^Z; subite aperis viro, kiu kaptis ŝin ĉirkaŭ la korpo kaj volis ŝin kisi^Z; kapti iun per la mano, ies manon; voli kapti oleon per mano^Z; fari kaptan movon per la buŝo^Z; ŝi malfermis la lipojn por kapti aeron; kapti fortan pozicion; multajn amikojn la morto kaptis (rabis, forprenis) dum la pasinta jaro^Z.

2.

Sukcesi atingi kaj firme teni iun, kiu provas forkuri: pasero kaptita estas pli bona, ol aglo kaptota [4]; kapti ŝteliston; kaptordona letero; ne kaptita, ne punita [5]; lupo dormanta ŝafon ne kaptas[6]; la hoketo kaptis (la fiŝon)^Z; iri en (for)kaptitecon^Z; konduki iun en kaptitecon^Z; (figure) kapti per fotografilo interesan grupon; (figure) kapti la okazon.

3.

Sukcesi havigi al si ion nematerian: mi ne povas kapti en ĝi la sencon [7]; tiu parolado kaptis ĉiujn korojn; mian atenton kaptis speciale tiu fakto; min kaptis ia dubo; kapti la rigardojn; li lasis sin kapti de la ĝenerala fluo^B. preni, rabi

4.

Eniĝi en iun, infekti iun (p.p. malsanoj kaj sentoj): timo, teruro, kolero, rido kaptis lin; agonio kaptis la malsanulon^Z; terura milito ekkaptis preskaŭ la tutan Eŭropon. okupi, invadi

5.

Neatendite trafi, surprizi: kaptis nin pluvego neatendita^B; la aerŝipo estis kaptata de ventego; la aŭtomobilo, kaptata de ekspresa vagonaro, dissplitiĝis.

6.

(figure) Delogi, logtrompi: virina rideto pli kaptas ol reto [8]; mi lasis min kapti de tiuj trompuloj^Z; lasi sin kapti per lertaj vortoj^Z; kapti per flatoj^Z; kapti ies koron^Z.

kaptaĵo

Io kaptita.

kaptema

1.

Avida kapti.

2.

Artifika, insida.

^*kaptilo

Aparato por inside kapti bestojn aŭ homojn: kapti vulpon per kaptilo.

kaptiĝi

Esti kaptita per iu aŭ io: ilia piedo kaptiĝis en la reto, kiun ili metis^Z; kaptiĝi per sia vorto^Z (esti devigata plenumi promeson); li kaptiĝis per la ĉarmo de tiu virino.

ĉirkaŭkapti

Kapti ĉe la ĉirkaŭo; kapti rondirante: ĉirkaŭkaptinte unu el la knabinoj kaj sidiginte ŝin sur la genuojn, [Popov] komencis fortiri de ŝi la bluzeton [9]; (figure) kvazaŭ blua serpenteto ĉirkaŭkaptis rivereto Viŝa sep krispajn montetojn [10]; (figure) Ŝipova trankvile leviĝis de sia loko kaj per enuantaj okuloj ĉirkaŭkaptis la kunvenon [11].

ekkapti

Subite kapti.

enkapti

Kapti en kaptilon: liaj propraj malbonfaroj enkaptos la malpiulon, kaj la ŝnuroj de lia peko lin tenos [12]; (figure) da sciencoj li enkaptis senmezuran amasegon [13].

forkapti

Malproksimen konduki kiel kaptiton: la Eternulo revenigis la forkaptitojn al Cion [14].

rekapti

Kapti ion, kion oni lasis forgliti: li rekaptis sian falantan ganton; (figure) per forto de la volo ŝi rekaptis la forglitantan memkonscion^Z.

atentokapta

Kiu kaŭzas fortan atenton, instigas al scivolo, kurioza, fascina: tiom atentokapta kaj aventurplena estas la menciita vojaĝpriskribo [15].

militkaptito

Batalinto, kiun malamikoj kaptis kaj tenas mallibera: klopodi informi la familiojn de militkaptitoj pri iliaj filoj en la kontraŭa lando [16].

      Cxi tiu senco mankas en PIV-oj. Necesus precizigi,
      parolante pri kio gxi estas uzebla (rezonado?, persono?).
      [MB]