*grup/o

*grupo

1.
Aro da samspecaĵoj:
a)
Kunestantoj, uloj, kiujn io komuna kunigas: grupo de laboristoj [1]; grupo da personoj [2]; grupo de junaj elegantuloj [3]; grupo da infanoj kune ludantaj; jen grupo da profetoj iras al li renkonte [4]; aranĝu vin laŭ […] viaj grupoj [5]; dividita en grupojn [6]; el ĉiu oazo iris grupo post grupo de tiaj mizeruloj [7]; la taga grupo (vd skipo) de la laboristoj [kaj] la laboristoj de la nokta grupo [8]; grupo politika [9] (da deputitoj samopiniaj); etnografia grupo [10]; religia grupo [11]; grupeto [12]; kunvenis amikaro lia ĉe l' amata grupestro VivZam ; grupa egoismo [13]; marŝi pogrupe; ĉiuj sidiĝu laŭgrupe sur la verda herbo [14]; staru grupe [15]!
b)
Objektoj kunestantaj aŭ servantaj por sama celo: grupo da pentraĵoj, da dokumentoj, da argumentoj; grupo de blankaj domoj [16]; la laŭenhave dividitaj grupoj da proverboj PrV ; grupo da aromaj laŭrarboj [17]; ili atingis grupon da salikoj, kiuj kreskis ĉe la rando de la arbaro [18]; sub soleca grupo de iaj arboj larĝbranĉaraj [19].
c)
FON Ofta sinsekvo de sonoj: la grupoj „br“, „kv“.
2.
BIO Specaro, genro3, tribo2: bambuo estas grupo de lignecaj plurjaraj ĉiamverdaj plantoj el la herba familio de Poaceae [20].
3.
MAT[21] Tia grupoido `(bb E,†)`, ke ĝia operacio `†` estas asocieca, ke ekzistas neŭtra elemento en `bb E`, kaj ke por ĉiu elemento en `bb E` ekzistas ĝia neŭtriganto: adicia grupo (komuteca grupo, kies operacio estas adicie signata) MatVort ; multiplika grupo (grupo, kies operacio estas multiplike signata); grupo estas monoido, kies ĉiuj elementoj estas neŭtrigeblaj. SUP:algebra strukturo;SUB: Specifaj grupoj: grupo de n-modulaj restoklasoj, alterna grupo, fundamenta grupo, galeza grupo, simetria grupo, kvocienta grupo; substrukturo: subgrupo; VD: Atributo de grupo: ordo 6.c; specifaj ecoj de grupo: abela, arĥimeda, cikla, komuteca, orda, simpla, topologia, transitiva.
afrikanse:
groep
albane:
grup
amhare:
ቡድን
angle:
group adicia ~o: additive group multiplika ~o: multiplicative group
arabe:
مجموعة
armene:
խումբ
azerbajĝane:
qrup
bengale:
গ্রুপ
birme:
အစု
ĉeĥe:
grupa, skupina
dane:
gruppe
estone:
rühm
eŭske:
taldea
filipine:
pangkat
france:
groupe adicia ~o: groupe additif multiplika ~o: groupe multiplicatif
galege:
grupo
germane:
Gruppe adicia ~o: additive Gruppe multiplika ~o: multiplikative Gruppe 1.a Schar
guĝarate:
જૂથ
haitie:
gwoup
haŭse:
tara
hinde:
समूह
hispane:
grupo, conjunto
hungare:
csoport 2. nem adicia ~o: additív csoport multiplika ~o: multiplikatív csoport 1.b csomó, rakás, halom
igbe:
otu
irlande:
grúpa
islande:
hópur
japane:
グループ
jave:
klompok
jide:
גרופּע
jorube:
ẹgbẹ
kanare:
ಗುಂಪು
kartvele:
ჯგუფი
kazaĥe:
топ
kimre:
grŵp
kirgize:
группа
kmere:
ក្រុម
koree:
그룹
kose:
iqela
kroate:
skupina
kurde:
kom
latve:
grupa
laŭe:
ກຸ່ມ
litove:
grupė
makedone:
група
malagase:
vondrona
malaje:
kumpulan
malajalame:
ഗ്രൂപ്പ്
malte:
grupp
maorie:
rōpū
marate:
गट
monge:
pab pawg neeg
mongole:
бүлэг
nederlande:
groep
nepale:
समूह
njanĝe:
gulu
okcidentfrise:
groep
panĝabe:
ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ
paŝtue:
ډله
pole:
grupa adicia ~o: grupa addytywna multiplika ~o: grupa multiplikatywna 3. grupa (struktura algebraiczna) 1.a grupa, zespół, drużyna (np. w harcerstwie), brygada, grono, gromada, czereda, zgraja, oligarchia, kasta, odłam, reprezentacja, sekta 1.b grupa, zespół 1.c grupa
portugale:
grupo
ruande:
itsinda
ruse:
группа adicia ~o: аддитивная группа multiplika ~o: мультипликативная группа
samoe:
vasega
sinde:
گروپ
sinhale:
පිරිසක්
skotgaele:
buidheann
slovake:
družina, grupa, oddiel, skupina
slovene:
skupina
somale:
kooxda
ŝone:
boka
sote:
sehlopha
sunde:
kumpulan
svahile:
kundi
taĝike:
гурӯҳ
taje:
กลุ่ม
tamile:
குழு
tatare:
төркем
telugue:
సమూహం
tokipone:
kulupu
ukraine:
група
urdue:
گروپ
uzbeke:
guruh
vjetname:
nhóm
zulue:
iqoqo

grupaĉo, figrupo

Maltaŭga aŭ malŝatinda grupo; bando1.c: la viktimoj, ĝenerale, ne apartenas al la menciitaj figrupoj [22]; ni […] veturis al la oficejo de Scientologio […], Elvis eliris kaj diris „fi al tiuj uloj! nepre neniam mi aniĝos al tiu grupaĉo“ [23]; grupaĉoj konkurencantaj por kontrolo de la aŭtokomerco [24].
Rim.: La sufikso „aĉ-“ esprimas maltaŭgecon, do grupaĉo oni nomus interne malbone organizitan grupon, dum „fi-“ pli esprimas malmoralecon, do figrupo agas malmorale, dum ĝi interne povas esti tute bone organizita. Ĉe la du supraj ekzemploj pri „grupaĉo“ do verŝajne „figrupo“ estus la pli trafa esprimo.
france:
bande (groupe)
germane:
Bande
hungare:
banda
nederlande:
bende
pole:
banda, szajka, gang, klika
ruse:
шайка, банда, клика, группировка (неодобр.)

grupigi

Arigi en unu aŭ plurajn grupojn: la fotografisto grupigas la klientojn; oni grupigas la ekzamenitojn [25]; ili grupigas sin, kunparolas, kelkaj krias aŭ ridegas [26]; la belga, franca kaj brita armeoj retiriĝis sud-okcidenten kaj regrupigis sin malantaŭ la rivero [27]; grupigitaj po du kaj tri, kompareble kun […] la nigraj klavoj en klavaro [28]; la Plena Verkaro […] grupigas la zamenhofajn verkojn laŭ kategorioj [29]; la urbo […] estas grupigita en la unua kategorio de banlokoj [30]; la enloĝantoj ŝatis aligrupigi siajn domojn de tempo al tempo kaj nove loki stratojn kaj placojn [31]; la disgrupigo de samfamiliaj lingvoj vekas fortajn diskutojn inter fakuloj [32].
25. Monato, Hori Yasuo: Dikuloj maldikiĝu!
26. Monato, Laure Patas d'Illiers: Kiel la aliaj
27. Monato, Roland Rotsaert: Du novaj muzeoj en Belgio
28. Monato, Fons Doomen, prezidanto de Klavar-Unuiĝo Nederlando: Klavarskribo
29. Monato, Carlo Minnaja: Mi estas homo
30. Monato, Julius Hauser: Varmaj vortoj por malvarmaj akvoj
31. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Arĝenta Urbo Amarganto
32. Monato, Hèctor Alòs i Font: La turka: pli granda, pli diversa familio
angle:
group
ĉeĥe:
sdružit, sdružovat, seskupit
france:
grouper
germane:
gruppieren
hispane:
agrupar
hungare:
csoportosít
nederlande:
groeperen
ruse:
группировать
slovake:
zoskupiť

grupiĝi

Ariĝi en unu aŭ pluraj grupoj: la tero estis kovrita de konstruaĵoj, kiuj en kelkdeko da punktoj grupiĝis pli multenombre kaj formis urbetojn [33]; ĉirkaŭ vi komencas grupiĝi la plej grandaj sekretoj de la ŝtato [34]; grupiĝi en geometriajn figurojn [35]; la tuta cetera esperantistaro en plena harmonio forte grupiĝis ĉirkaŭ sia konstanta standardo [36]; regrupiĝo VivZam .
33. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XXIV
34. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVI
35. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VIII
36. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Kvara Kongreso Esperantista en Dresden en la 17a de aŭgusto 1908
germane:
sich gruppieren

duongrupo

MAT
Asocieca grupoido: naturaj nombroj [estas] duongrupo rilate al multipliko kaj adicio ‐ do duonringo [37]. SUB:monoido
angle:
semigroup
france:
demi-groupe, semi-groupe
germane:
Halbgruppe
hungare:
félcsoport
pole:
półgrupa
ruse:
полугруппа

subgrupo

1.
Grupo ene de alia grupo: ene de subgrupo la diferencoj povas esti konsiderindaj: povas 60-jarulo balbuti, dum 80-jarulo povas flue diskuti [38]; la gaela (skota, irlanda kaj manksa) subgrupo apartenas al la tiel nomata „Q-kelta” kategorio, dum la kimra kaj la bretona apartenas al la „P-kelta” [39].
2.
MATMatVort (de grupo `(bb E,†)`) Tia grupo `(bb A,†_A)`, ke `bb A sub bb E` kaj `x †_A y = x † y` por ĉiuj `x, y in bb A`: nemalplena subaro estas subgrupo nur, se al ĝi apartenas rezultoj de la operacio inter kiu ajn unua elemento kaj neŭtriganto de kiu ajn dua; geometria simetria grupo […] estas subgrupo de la izometria grupo de la koncernita spaco [40].
angle:
subgroup
ĉeĥe:
podskupina
france:
sous-groupe
germane:
Untergruppe
hispane:
subconjunto
hungare:
részcsoport
nederlande:
ondergroep
pole:
podgrupa
ruse:
подгруппа
slovake:
podskupina

diskutgrupo

POL Homgrupo dediĉita al pripenso, priparolo, interŝanĝo de opinioj pri iu temo: la konferenco konsistis el dekoj da prelegoj kaj diskutgrupoj [41]; RET ekzistas diskutgrupoj, en kiuj eblas peti kaj interŝanĝi informojn kaj iĝas kutimo aperigi sian genealogion en retpaĝo [42]; RET la diskutgrupoj […] esperantlingvaj, forigitaj de Yahoo, reaperis frue la 20-an de decembro [43]. VD:forumo4
41. Monato, Marc vanden Bempt: http://steloj.de/esperanto/monato2/006846.html
42. Monato, Roland Rotsaert: Genealogio
43. -: La diskutlistoj ĉe Yahoo reaperis, libera folio, 2006-12-23
ĉeĥe:
diskusní kroužek
france:
groupe de discussion
slovake:
diskusný krúžok

faktorgrupo

angle:
quotient group, factor group
ĉeĥe:
podílová grupa
hungare:
faktorcsoport
ruse:
фактор-группа
slovake:
podielová grupa

laborgrupo

POL Homgrupo komisiita pri difinita taskaro aŭ celo: li iniciatis laborgrupon kun reprezentantoj de sciencaj institutoj [45]; laborgrupo de la Eŭropa Parlamento alvokis la Eŭropan Komisionon listigi tabakfumon […] kiel kancerigan [46]; kunordiga laborgrupo [47]; en 2000 laborgrupo malfermis pacmuzeon [48]; la restarigo de la laborgrupo de UEA ĉe Unuiĝintaj Nacioj estas taŭga paŝo en la […] strategio kiun UEA entreprenu [49]. VD:komisiono, studgrupo
ĉeĥe:
pracovní parta, pracovní supina
france:
groupe de travail
slovake:
pracovná skupina

muzikgrupo

MUZ Kunludantaj muzikantoj profesiaj aŭ amatoraj: en koncertsalono okazis koncerto de eŭropaj ĥoroj kaj muzikgrupoj [50]; um alilandaj povas vendi nur en loka merkato, germanaj muzikgrupoj povas vendi al la tuta mondo [51]; la nuntempe eble plej populara muzikgrupo de Esperantujo aperigis sian trian albumon: „ĉiamen plu“ [52]; la muzikgrupo Kajto […] prezentos koncerton dum la 3a Novjara Renkontiĝo [53].
50. Monato, Ivo Durwael: Bukedo de popolarto
51. Monato, Thierry Salomon: La mondolingvo
52. Monato, Rogier Huurman: Longe atendita, ne perdita
53. L. Wunsch-Rolshoven: Kajto ĉe la 3a Novjara Renkontiĝo de EsperantoLand, soc.culture.esperanto, 2004-09-06
angle:
music group, band
france:
formation musical, groupe musical
germane:
Musikgruppe, Band
hungare:
zenei együttes

premgrupo

POL Homgrupo kun komuna celo, provanta influi aŭtoritatojn aŭ publikan opinion favore al sia afero: mondaj financaj premgrupoj [54]; premgrupoj subtenantaj la reformojn [55]; pro kreskanta antisemitismo en Eŭropo pluraj judaj premgrupoj malfermis reprezentejojn en Bruselo [56]; granda premgrupo en Irlando, la tiel nomata Forumo, postulas, ke la irlandgaela […] estu akceptita kiel laborlingvo de la unio [57]. VD:reprezentanto
54. Monato, Reago: Eks-Jugoslavio: kiu kiun mistifikas?
55. D. E. Rogers: Ekonomia miraklo aŭ malsano?, Monato, 1997:2, p. 14a
56. Monato, Marko Naoki Lins: Judaj premgrupoj en Bruselo
57. Monato, Garbhan Macaoidh: Babele babili
angle:
lobby
ĉeĥe:
nátlaková skupina
france:
groupe de pression, lobby
hungare:
érdekcsoport, lobby
ruse:
группа давления, лобби
slovake:
nátlaková skupina

riskogrupo

MED Homgrupo, en kiu la ŝancoj por iu malsano pli altas ol en la cetera socio: riskogrupoj estas diabetuloj, personoj pli aĝaj ol 60 jaroj kaj personoj kun malbona trasangado [58]; inter la riskogrupoj de hepatito B oni kalkulas la sangoricevantojn [59].
58. Vikipedio, Ungomikozo
59. V. Lemelev: Virusaj hepatitoj, Monato, 2003:1, p. 18a
angle:
risk group
france:
groupe à risque
germane:
Risikogruppe
hungare:
rizikócsoport
ruse:
группа риска

sangogrupo

FIZL Iu el la diversaj bioĥemiaj sangospecoj, precipe tiuj, kiuj karakterizas grupojn de homoj, inter kiuj transfuzo eblas: sangogrupoj A, B, AB, 0...: pri la mikso li eksciis en 1997, kiam lia „patrino” enhospitaliĝis kaj kontrolataj estis la sangogrupoj de ambaŭ [60]; en Japanujo […] babilado pri karakteroj laŭ sango-grupoj estas denove treege moda [61].
60. Monato, Hori Jasuo/pg: Sorto miksita
61. Unyue: Klasĉambro de Unjo, 2008-09-16
ĉeĥe:
krevní skupina
france:
groupe sanguin
slovake:
krvná skupina

studgrupo

POL Homgrupo dediĉita al studado kaj plej ofte raportado pri iu temo: volontuloj-kunlaborantoj de la universitata studgrupo pri minacataj lingvo [62]; la teknika studgrupo de UEFA [63]; dum studgrupaj vesperoj ni dividos nin en malgrandaj grupoj laŭ diversaj temoj, ekzemple: gramatiko, la legado de „Marvirinstrato“ kaj kvizoj [64]. VD:komisiono, laborgrupo
ĉeĥe:
studijní skupina
france:
groupe d'étude
slovake:
študijná skupina

vortgrupo

LIN Sinsekvo de vortoj, kiuj konsistigas gramatikan aŭ sencan tuton: „ankaŭ mi“ kaj „por la situacio“ estas vortgrupoj [65]; prepozicio […] staras antaŭ alia vorto aŭ vortgrupo [66].
65. P. Levy: Re: There is no Esperanto Dialect, soc.culture.esperanto, 2001-11-30
66. Vikipedio, Prepozicio
angle:
phrase
france:
groupe de mots, syntagme
germane:
Wortgruppe
hungare:
szócsoport, szintagma
ruse:
словосочетание, синтагма

grupo de n-modulaj restoklasoj

MAT
(por entjero `n gt 1`) Kvocienta grupo de la adicia grupo de entjeroj per la subgrupo de `n`-obloj; alidire: aro de ĉiuj n-modulaj restoklasoj, provizita per la adicio `(p+n ZZ)+(q+n ZZ) = (p+q)+n ZZ`: la grupon de `n`-modulaj restoklasoj oni signas per `ZZ_n``ZZ / (n ZZ)`. VD:cikla.
angle:
residue class group
ĉeĥe:
grupa třídy zbytků
france:
groupe des classes résiduelles
germane:
Restklassengruppe
hungare:
maradékosztályok csoportja
pole:
grupa reszt
ruse:
группа вычетов
slovake:
grupa triedy zostatkov

alterna grupo

MAT[67]
(de finia aro `bb E`) Subgrupo de ties simetria grupo, konsistanta el la paraj permutoj: la alternan grupon de `n`-elementa aro oni kutime signas per `A_n`; por `n >= 5` la alterna grupo `A_n` estas simpla.
angle:
alternating group
ĉeĥe:
alternující grupa
france:
groupe alterné
germane:
alternierende Gruppe
hungare:
alternáló csoport
pole:
grupa alternująca
ruse:
знакопеременная группа
slovake:
alternujúca grupa

fundamenta grupo

MAT
(de topologia spaco ĉe punkto `a`) Grupo de ĉiuj homotopecaj ekvivalento-klasoj de fermitaj vojoj, originantaj ĉe `a`, provizita per kunligo.
VD:homotopa.
angle:
fundamental group
france:
groupe fondamental, groupe de Poincaré
germane:
Fundamentalgruppe
hungare:
fundamentális csoport
pole:
grupa podstawowa, grupa fundamentalna
ruse:
фундаментальная группа, группа Пуанкаре

galeza grupo

MAT
a)
(de superkorpo `hat bb K` de korpo `bb K`) Grupo de ĉiuj aŭtomorfioj de `hat bb K`, kiuj lasas la elementojn de `bb K` senŝanĝaj: la galezan grupon de superkorpo `hat bb K` de `bb K` oni foje signas per `Gal(hat bb K / bb K)`.
b)
(de polinomo, aŭ algebra ekvacio) Galeza grupo 1.a de la radika korpo de la polinomo.
VD:Galezo.
angle:
Galois['s] group (of K' with respect to K, of an equation)
ĉeĥe:
Galoisova grupa (mnohočlenu| algebraické rovnice)
france:
groupe de Galois (de K' sur K, d'une équation)
germane:
Galoissche Gruppe (von K' über K, einer Gleichung)
hungare:
Galois-csoport
pole:
grupa Galois
ruse:
группа Галуа (K' над K, уравнения)
slovake:
Galiosova grupa

kvocienta grupo

MATPIV2
(de grupo `bb G` rilate al invarianta subgrupo `bb H` de ĝi) La aro de ĉiuj flankaj klasoj de `bb G` rilate al `bb H`, provizita per la operacio `(a bb H)*(b bb H) = (a*b) bb H`; simb. `bb G / bb H`.
Rim.: Ni preferas tiun terminon al la sinonima, malpli travidebla faktorgrupo. Notindas, ke troviĝas ankaŭ „kvocientogrupo“ en [68].
angle:
quotient group, factor group
france:
groupe quotient
germane:
Quotientengruppe, Faktorgruppe
hungare:
faktorcsoport
pole:
grupa ilorazowa
ruse:
фактор-группа

simetria grupo

MAT[69]
(de finia aro `bb E`) Grupo, konsistanta el la aro de ĉiuj bijekcioj super `bb E`, provizita per la operacio kunligo; alidire: grupo de ĉiuj substituoj super `bb E`: la simetrian grupon de `n`-elementa aro oni kutime signas per `S_n`;
angle:
symmetrical group
france:
groupe symétrique
germane:
symmetrische Gruppe
hungare:
szimmetrikus csoport
pole:
grupa symetryczna
ruse:
симметрическая группа

administraj notoj

pri fundamenta ~o:
    Fonto trovenda. [MB]
  
pri galeza ~o:
     Fonto trovenda. [MB]
  
duon~o: Mankas dua fontindiko.
faktor~o: Mankas dua fontindiko.
faktor~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~o de n-modulaj restoklasoj: Mankas fontindiko.
~o de n-modulaj restoklasoj: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
alterna ~o: Mankas dua fontindiko.
alterna ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
fundamenta ~o: Mankas fontindiko.
fundamenta ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
galeza ~o: Mankas fontindiko.
galeza ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kvocienta ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
simetria ~o: Mankas dua fontindiko.
simetria ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.