*parol/i

*paroli

(x)
1.
(iu) Aŭdigi vortojn, uzi lingvon per siaj voĉorganoj: elokvente, klare, elegante, senprepare, neserioze paroli; paroli ruse, plurajn lingvojn; en Svisujo estas parolataj kvar lingvoj; paroli kun iu; li parolas antaŭ ol li pensis; la papagoj povas paroli; mallaŭte paroli; vi ja parolas teruran, sur nenio fonditan sensencaĵon EE ; mi […] parolas alian lingvon ol la gento, kiu en mia lando prezentas la plimulton [1]; li parolis: Ho Eternulo, Dio de Izrael! [2]; la artikolo „la“ estas uzata tiam, kiam ni parolas pri personoj aŭ objektoj konataj [3]; en dom' de pendigito pri ŝnuro ne parolu PrV ; vi parolas sensencaĵon [4]; la servistoj […] parolas pri la frenezo de la monarĥo, silentante nur por la momento, en kiu povus ilin aŭdi superulo [5]; unu el la burĝoj komencis paroli pri la terura pesto, kiu furiozis antaŭ kelke da jaroj [6]; pri tiuj ĉi ideoj estas modo paroli ne alie, ol kun ironia kaj malestima rideto EE ; malsaĝulo kaj infano parolas la veron PrV ; se vi per la lango ne donas parolon facile kompreneblan, kiel oni scios, kio estas parolata? [7]; (figure) de longe la historio ne plu parolas pri tiu gento. VD:diri, rakonti
2.
(figure) (io) Havi iun signifon, pruvi, komprenigi: ni ekzamenu la motivojn, kiuj ŝajne parolas por la propono [8]; tiuj rimedoj parolas (trafas, tuŝas, influas) pli al la sentoj ol al la racio; viaj parolantaj okuloj, per kiuj vi jam povas malsaĝigi homan koron [9]; oni ne devas uzi tiun finaĵon kiam la verbo parolas pri la stato de la subjekto mem [10]; Konsiderinte kaj la ekonomiajn kaj la politikajn argumentojn, ni konkludas, ke tiuj faktoroj, kiuj parolas kontraŭ sveda partopreno jam en 1999, estas pli fortaj ol tiuj, kiuj parolas por partopreno [11]; Homoj, kiuj havas malsanigan vivstilon – la esprimo parolas per si mem – povas ekhavi sanproblemojn jam ekde sia 50-jariĝo [12]. VD:elokventa
Rim.: Dum „diri“ kaj „rakonti“ akcentas la enhavon, la ideon, la historion, kiun oni esprimas, „paroli“ esprimas la manieron, la lingvon ktp, kiun oni uzas por esprimiĝi.
afrikanse:
 praat
albane:
 flasin
amhare:
 ተናገር
angle:
 speak, talk
arabe:
 الكلام
armene:
 խոսել
azerbajĝane:
 danışmaq
beloruse:
 гаварыць, гутарыць, размаўляць, мовіць, казаць
bengale:
 কথা বলতে
birme:
 စကားပြော
bosne:
 govori
bretone:
 komz (v.)
ĉeĥe:
 hovořit, mluvit
dane:
 tale
estone:
 rääkida
eŭske:
 hitz egin
filipine:
 magsalita
france:
 parler malsaĝulo kaj infano ~as la veron: la vérité sort de la bouche des enfants.
galege:
 falar
germane:
1. reden, sprechen 2. sprechen
guĝarate:
 વાત
haitie:
 pale
haŭse:
 yi magana
hinde:
 बोलना
hispane:
 hablar malsaĝulo kaj infano ~as la veron: los niños dicen siempre la verdad.
hungare:
 beszél, szól malsaĝulo kaj infano ~as la veron: a bolond és a gyermek mondja meg az igazat.
igbe:
 na-ekwu okwu
indonezie:
 berbicara
irlande:
 labhairt
islande:
 tala
itale:
 parlare, discorrere, dire
japane:
 話す
jave:
 nganggo
jide:
 רעדן
jorube:
 sọ
kanare:
 ಮಾತನಾಡಲು
kartvele:
 საუბარი
kazaĥe:
 айту
kekĉie:
 aatinak, aatinamank
kimre:
 siarad
kirgize:
 сүйлөө
kmere:
 និយាយ
koree:
 이야기
korsike:
 parlà
kose:
 thetha
kroate:
 govoriti
kurde:
 axaftin
latine:
 dicere
latve:
 runāt
laŭe:
 ເວົ້າ
litove:
 kalbėti
makedone:
 зборуваат
malagase:
 miteny
malaje:
 bercakap
malajalame:
 സംസാരിക്കുക
malte:
 jitkellmu
maorie:
 korero
marate:
 बोलता
monge:
 hais lus
mongole:
 үг хэлэх
nederlande:
 spreken
nepale:
 बोल्न
njanĝe:
 kulankhula
okcidentfrise:
 sprekke
panĝabe:
 ਗੱਲ ਕਰੋ
paŝtue:
 خبرې
pole:
1. mówić, gadać 2. mówić, wyrażać
portugale:
 falar
ruande:
 vuga
ruse:
 говорить malsaĝulo kaj infano ~as la veron: устами младенца глаголит истина.
samoe:
 tautala
sinde:
 ڳالهائڻ
sinhale:
 කතා
skotgaele:
 bruidhinn
slovake:
 hovoriť, rozprávať
slovene:
 govorijo
somale:
 hadlaan
ŝone:
 taura
sote:
 bua
sunde:
 ngomong
svahile:
 kusema
taĝike:
 сухан
taje:
 พูด
tamile:
 பேச
tatare:
 сөйләш
telugue:
 మాట్లాడటం
tibete:
 སྐད་ཆ་བཤད་
ukraine:
 говорити
urdue:
 بات
uzbeke:
 gapirish
vjetname:
 nói
volapuke:
 pükön
zulue:
 ukhulume

parolo

1.
Ago paroli: [ili] konsolis la fratojn per multe da parolo [13]; de parolo ĝis faro estas malproksime PrV .
a)
Kapablo paroli: mi […] venis ne kun supereco de parolo aŭ de saĝeco [14]; al tiu portreto mankas nur la parolo.
b)
Permeso paroli: kiam kolektiĝis la altranguloj, la faraono donis la parolon al la sendito [15]; la parolvico apartenas al vi.
c)
Prononco, elparolo: via parolo estas tute nekomprenebla kaj viaj leteroj estas ĉiam skribitaj tute nelegeble [16].
2.
Sinsekvo da vortoj esprimantaj penson: lia parolo fluas dolĉe kaj agrable [17]; lia hieraŭa parolo estis tre bela [18]; amika, profeta parolo; ne pri tio estas la parolo; ne kredu al parolo sen propra kontrolo PrV ; la virino venis al la tuta popolo kun sia saĝa parolo [19]; ofte nepripensita parolo vundas kiel glavo [20]; via parolo estu: Jes, jes, ne, ne; ĉio ekster tio estas el malbono [21]; en lingvoj naturaj pri nenio simila povas esti parolo EE ; libero de parolo ne estas vere absoluta [22].
3.
(uzata plurale) Konsilo, ideo, persvado esprimata en serio kun aliaj samcelaj: aŭskultu do, Ijob, miajn parolojn, kaj atentu ĉiujn miajn vortojn [23]; vi estu gardata kontraŭ fremda edzino […], kies paroloj estas glataj [24]; elmetu vian koron al instruo kaj viajn orelojn al paroloj de prudento [25].
Rim.: Tiu senco esence ne diferencas al la antaŭa krom la plurala uzo en komuncela kunteksto.
VD:nerekta, rekta
afrikanse:
 toespraak
albane:
 fjalim
amhare:
 ንግግር
angle:
 speech
arabe:
 خطاب
armene:
 խոսք
azerbajĝane:
 çıxış
beloruse:
 гаворка, гутарка, размова 1.a мова, маўленьне 1.c вымаўленьне
bengale:
 বক্তৃতা
birme:
 မိန့်ခွန်း
bosne:
 govora
bretone:
 komz (ak.)
ĉeĥe:
 mluvení, projev, řečnění
dane:
 tale
estone:
 kõne
eŭske:
 hitzaldian
filipine:
 na salita
france:
 parole
galege:
 discurso
germane:
1. Sprechen, Reden 2. Sprache, Rede 3. Wort 1.a Sprechfähigkeit 1.b Wort (erteilen/haben) 1.c Aussprache
guĝarate:
 ભાષણ
haitie:
 diskou
haŭse:
 jawabin
hinde:
 भाषण
hispane:
 habla 2. discurso 3. palabras (consejo) 1.a habla 1.b palabra (dar/tener)
hungare:
1. beszéd 2. szó 3. szó 1.a beszédképesség 1.b szó (engedély szólni) 1.c kiejtés
igbe:
 okwu
indonezie:
 pembicaraan
irlande:
 urlabhra
islande:
 ræðu
itale:
1. parlare, discorrere, dire 2. favella, parola, discorso, eloquio 3. parola (pensiero) 1.a favella, parola, lingua (fig.) 1.b parola (permesso) 1.c modo di parlare, parola, eloquio
japane:
 スピーチ
jave:
 wicara
jide:
 רעדע
jorube:
 ọrọ
kanare:
 ಭಾಷಣ
kartvele:
 სიტყვის
kazaĥe:
 сөйлеу
kekĉie:
 aatin
kimre:
 lleferydd
kirgize:
 сүйлөө
kmere:
 សុន្ទរកថា
koree:
 음성
korsike:
 discorsu
kose:
 intetho
kroate:
 govor
kurde:
 axaftin
latine:
 oratio
latve:
 runas
laŭe:
 ປາກເວົ້າ, ຂີດ
litove:
 kalbos
makedone:
 говор
malagase:
 miteny
malaje:
 ucapan
malajalame:
 മൊഴി
malte:
 diskors
maorie:
 kupu
marate:
 भाषण
monge:
 hais lus
mongole:
 хэл яриа
nederlande:
1. het spreken 2. woord 3. woord 1.a spraak 1.b woord 1.c uitspraak
nepale:
 बोली
njanĝe:
 zolankhula
okcidentfrise:
 spraak
panĝabe:
 ਬੋਲਣ ਦੀ
paŝtue:
 وینا
pole:
1. mowa, gadanie, rozmowa 2. mowa, słowa 3. słowo 1.a głos 1.b głos 1.c wymowa
ruande:
 imvugo
ruse:
 речь 1. речь, слово 2. речь 3. слово 1.a речь 1.b слово (разрешение говорить) 1.c произношение, выговор
samoe:
 tautala
sinde:
 تقرير
sinhale:
 කතාව
skotgaele:
 òraid
slovake:
 prejav, rečnenie
slovene:
 govor
somale:
 hadalka
ŝone:
 nhaurwa
sote:
 puo
sunde:
 pidato
svahile:
 hotuba
taĝike:
 суханронӣ
taje:
 คำพูด
tamile:
 பேச்சு
tatare:
 сөйләм
telugue:
 ప్రసంగం
tibete:
 སྐད་ཆ་
ukraine:
 промову
urdue:
 تقریر
uzbeke:
 nutq
vjetname:
 bài phát biểu
zulue:
 inkulumo

parola

1.
Esprimata per parolo: parola ordono, promeso; ni faris la kontrakton ne skribe sed parole [26]; la manĉura kiel parola lingvo malaperos en dek jaroj, se oni ne alprenos urĝajn rimedojn [27]. SIN:buŝa 2, voĉa
2.
Rilata al parolado: granda estas mia parola libereco al vi, granda estas mia fiereco pri vi [28]; neniu vin trompu per parola allogeco [29]; ĉe parola fako, internacia lingvo prezentas neŭtralan fundamenton por senĝena renkontiĝo VivZam .
angle:
 spoken, oral
beloruse:
 моўны, вусны
bretone:
 dre gomz
ĉeĥe:
 slovní, ústní
france:
 parlé, oral (parlé)
germane:
 mündlich, sprachlich, Rede-
hispane:
 oral, de palabra
hungare:
 szóbeli
indonezie:
 lisan, oral
itale:
 a parole, orale, verbale (a parole)
nederlande:
 mondeling
pole:
 słowny, ustny
ruse:
 словесный, речевой, устный
slovake:
 slovný, ústny
ukraine:
 словесний, мовний, усний

parolado

1.
Ago longe paroli: la tro multa parolado lacigas lin [30]; Moseo finis la paroladon de ĉiuj ĉi tiuj vortoj antaŭ la tuta Izrael [31]; ĉu via senenhava parolado devas silentigi la homojn [32]; li daŭrigis sian paroladon ĝis noktomezo [33]; dum tuta ĉi tiu parolado kaj diskutado, kiu nur por unu momento estis interompita […] [34]; li certe ne elektas tiujn lingvojn, kiuj kvazaŭ estas konformaj al liaj organoj de parolado, sed nur tiujn, kiujn li bezonas EE .
2.
Longedaŭra parolo antaŭ publiko: li faris du paroladojn en la komerca ĉambro; mi ne faros longan paroladon, mi faros nur mallongan rimarkon [35]; post la pompa parolado pri la graveco de l' sciencoj, la instruisto prenis krajonon kaj sur la alabastra muro komencis skribi la alfabeton [36]; tiel sin esprimis antaŭ nelonge, dum parolado en la albana parlamento, la ĉefo de la plej granda opozicia demokrata partio [37]; la piloto faris la kutiman paroladon, bonvenigante la pasaĝerojn kaj donante kelkajn informojn pri la flugo [38]. SUB:diskurso, lekcio, oracio, oratoraĵo, prelego
angle:
 speech
beloruse:
1. гаварэньне 2. выступ, прамова, выступленьне
bretone:
2. prezegenn
ĉeĥe:
 mluvení, projev, řečnění
france:
2. discours
germane:
1. Reden 2. Rede, Ansage, Vortrag, Ansprache
hispane:
2. discurso
hungare:
2. beszéd, szónoklat
indonezie:
 orasi, pidato
itale:
 discorso
kekĉie:
 aatin
nederlande:
1. gesprek 2. voordracht
pole:
1. gadanina 2. mowa, przemowa, przemówienie, wystąpienie
ruse:
1. разговор, говорение 2. речь (публичная), выступление
slovake:
 prejav, rečnenie
ukraine:
 мовлення, розмова, промова, публічний виступ

parolema

Volonte, abunde parolanta: maljuna gardisto vigla, parolema homo, kiu ŝajne ĉion eldiradis kaj tamen tre multe kaŝis en sia koro [39]; li estis helpema kaj parolema, kaj lia parolemeco eble estis eĉ iom tro granda [40]; la advokato tre kredeble konis bone la homon [kaj] havis bonan influon sur la ĉagrenon de la kliento kaj inklinigis lin esti malkovrita kaj pli parolema BdV .
angle:
 loquacious, talkative
ĉeĥe:
 hovorný
france:
 bavard, disert, loquace
germane:
 redselig, gesprächig
hispane:
 locuaz
hungare:
 beszédes
indonezie:
 cerewet
itale:
 loquace, ciarliero
nederlande:
 spraakzaam
pole:
 gadatliwy, wygadany, wielomówny
slovake:
 radovravný, zhovorčivý
ukraine:
 балакучий, говіркий, балакливий

parolisto

POLRAD Homo, kiu profesie parolas, prezentante la sciigojn de amasinformilo, institucio aŭ simila: granda parolisto estas duba faristo PrV ; la paroloj de saĝuloj estas kiel akraj pintoj, kaj kiel enbatitaj najloj estas la vortoj de publikaj parolistoj [41]; via voĉo estos kiel voĉo de ventroparolisto el sub la tero [42]; dum pafilegoj fabrikiĝis, jam laboris gazetistoj, parolistoj, eĉ poetoj ŝovinistaj, por formi senton ĝeneralan VivZam ; parolisto de la prezidanto diris: „Nia politiko […] ne ŝanĝiĝis.“ [43]; li trovis laboron de parolisto […] en la rusa sekcio de la brita radiostacio BBC [44].
41. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Predikanto 12:11
42. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 29:4
43. S. Maul: Jur-renverso, Monato, 2003:1, p. 9a
44. B. Kolker: Aktoro malliberigita, Monato, 2001:2, p. 28a
angle:
 speaker, orator, spokesperson, presenter
bretone:
 komzer
france:
 annonceur (speaker), animateur (oral), présentateur (oral), conférencier, speaker, speakerine, porte-parole
germane:
ventro~isto: Bauchredner.  Redner
hispane:
 orador, presentador, animador, conferenciante
hungare:
 szóvívő, bemondó
indonezie:
 pembicara, juru bicara, orator, presenter
itale:
 annunciatore, animatore (direttore eventi), presentatore, parlatore (conferenziere), conferenziere, speaker
kekĉie:
 aatinanel
nederlande:
 woordvoerder, omroeper, spreker
pole:
 rzecznik, mówca, prezenter, orator
ruse:
 диктор, докладчик, лектор, представитель (выступающий устно)

alparoli

(tr)
Direkti sian parolon al iu: la knabo la trian fojon alparolis lin, sed vane [45]; almozulo alparolis la soldaton [46]; kvazaŭ profeta solulo malsupren veninta de monto sia, li unu fojon en la jaro alparolis la popolon, kaj poste remalaperis en silenton VivZam ; la franca ministro ĉeestis kaj alparolis fremdajn ambasadorojn [47].
angle:
 speak to, address
beloruse:
 зьвярнуцца
bretone:
 komz (ouzh)
france:
 s'adresser à, adresser la parole à, interpeler
germane:
 ansprechen
hispane:
 hablar a, interpelar
hungare:
 megszólít
indonezie:
 mengutarakan
itale:
 arringare, rivolgersi a, parlare a
kekĉie:
 aatinank
nederlande:
 aanspreken
pole:
 zagadnąć, kierować słowa do (kogoś)
ruse:
 обращаться (к кому-л.), обратиться (к кому-л.)
slovake:
 osloviť, prihovoriť (sa)
ukraine:
 заговорювати (з ким-н.), звертатися (зі словами)

antaŭparoli

(tr)
(malofte)
Paroli antaŭ publiko: ho malsaĝuloj kaj kore malviglaj por kredi ĉion, kion la profetoj antaŭparolis [48]!
48. La Nova Testamento, S. Luko 24:25
bretone:
 komz (dirak tud)
france:
 parler (devant un public)
hispane:
 hablar (delante de un público)
nederlande:
 voorzeggen
pole:
 przemawiać

antaŭparolo

BELE Akcesora antaŭa parto de iu parolado aŭ verko, destinita por klarigi la temon, la celon, la metodon: la oficiro komencis sen ia antaŭparolo FK ; antaŭparolo liberigas de postparolo PrV ; ke la fabeloj estis efektive kolektitaj de fratoj Grimm kaj diktitaj de kamparaj rakontantoj, ― tion plej bone montras la sekvanta fragmento el la antaŭparolo de fratoj Grimm [49].
angle:
 foreword, introduction, preamble, preface
beloruse:
 прадмова
bretone:
 raklavar, rakskrid
france:
 avant-propos, introduction, préambule, préface, prologue (préface)
germane:
 Vorwort, Vorrede, Prolog
hispane:
 prólogo, prefacio, introducción
hungare:
 előszó
indonezie:
 pembukaan, pendahuluan, kata pengantar, mukadimah, preambul, prolog
itale:
 prefazione, prologo, preambolo
nederlande:
 voorwoord, proloog, voorrede, woord vooraf
pole:
 przedmowa
ruse:
 предисловие
ukraine:
 передмова, вступ

ĉirkaŭparoli

(ntr)
Paroli ĉirkaŭ la koncerna temo, ne tuŝante ĝin rekte: ofte oni povas ĉirkaŭparoli la pronomon uzante esprimon kiel „tiu (homo)“ [50]; malkaŝe (sincere) paroli, paroli eksplicite (per precizaj vortoj), ne ĉirkaŭparoli [51]; eŭfemismo aŭ ĉirkaŭparolo estas tipo de vortfiguro kiu konsistas je uzo de pli milda, neakra vorto aŭ esprimo anstataŭ alia kiu povus vundigi la senton [52];
angle:
 beat about the bush
bretone:
 lakaat troidelloù en e gomzoù
france:
 faire des circonlocutions ĉirkaŭ~o: circonlocution.
germane:
ĉirkaŭ~o: Umschreibung.  umschreiben, drumherum reden
hispane:
 hablar dando rodeos, hablar haciendo circunloquios ĉirkaŭ~o: circunloquio.
hungare:
 kertel, köntörfalaz
itale:
 girare intorno (a parole)
nederlande:
 rond de pot draaien ĉirkaŭ~o: omhaal.
pole:
 mówić ogólnikami
ruse:
 говорить обиняками

*elparoli

(tr)
1.
Eldiri, esprimi ion: mi plenumos al Vi miajn promesojn, kiujn eligis miaj lipoj kaj elparolis mia buŝo, kiam mi estis en premo [53]; el sia buŝo li elparolis al mi ĉiujn tiujn vortojn, kaj mi skribis en la libron per inko [54]; Kala sidis silente, dum liaj elparolitaj pensoj forte ŝin ekscitis [55].
2.
Diri la vortojn, la silabojn per ĝustaj aŭ malĝustaj sonoj; prononci: ili diris al li: diru: „Ŝibolet“, li diris: „Sibolet“, ĉar li ne povis elparoli ĝuste [56]; ili ricevas francan nomon, kiun mi ne povas elparoli kaj kiu min eĉ tute ne interesas [57]; lia nomo estas tiel malfacile elparolebla, ke vi tute ne povus ĝin elparoli [58]; en nia lingvo ne ekzistas duoblaj vokaloj, sed ĉiu litero estas elparolata ĉiam egale kaj ĉiam aparte LR .
angle:
 speak clearly, enunciate, pronounce Ŝibolet: shibboleth.
beloruse:
 вымаўляць
bretone:
 diatagañ
ĉeĥe:
 vyslovit, vyslovovat
france:
 prononcer
germane:
 aussprechen Ŝibolet: Schibboleth.
hispane:
 pronunciar
hungare:
 kiejt
indonezie:
 mengucapkan
itale:
 proferire, pronunciare
nederlande:
 uitspreken
pole:
 wymawiać
ruse:
 выговаривать, произносить
slovake:
 vypovedať, vysloviť
svede:
 uttala
ukraine:
 вимовляти

festparolado

Publika, solena parolado en aparta okazo: mi legigis al mia filino Serena (denaska) la tekston de la festparolado de Ivo Lapenna por la 39a UK en Harlemo [59]; la dua eldono [de Elektitaj paroladoj kaj prelegoj] estas plivastigita per la festparoladoj de la aŭtoro en la UK-oj en Helsinko (1969) kaj Vieno (1970) [60]; la novelektita prezidanto en la festparolado diris, ke nek li, nek Serbio akceptos Kosovon kiel novan ŝtaton sur serba teritorio [61].
59. Monato, Sen Rodin (Filippo Franceschi): Tri diskoj kun ses paroladoj de Ivo Lapenna
60. UEA: Malferma Tago pri Ivo Lapenna, Gazetaraj Komunikoj, 2009-09-01 (338)
61. Monato, Dimitrije Janičić: Sendependeco ne akceptebla
angle:
 alocución, discurso debido a un acontecimiento  speech, address
ĉeĥe:
 slavnostní projevy
france:
 allocution
germane:
 Festansprache
nederlande:
 feestrede
pole:
 przemowa
slovake:
 slávnostný prejav

fiparoli

Paroli maldece, malĝentile, vulgare: ĉesu tiel fiparoli [62]; „ili bezonos krei aliajn nomojn por fiparoli pri ni!“, li diris, jam antaŭvidante la kritikojn, kiujn ili ricevos [63].
62. trad. P. Oudejans: La Vojaĝo de Ĉihiro, 2009
63. Vikipedio, O Pasquim
france:
 parler mal
hispane:
 decir palabrotas, hablar mal

interparolejo

Loko por interparoloj, precipe tia kiu apartigas renkontiĝantajn internulojn kaj eksterulojn: mi kun miaj gepatroj kaj avino vizitis lin dufoje, sed mi ne sciis, ke mi estas en interparolejo de prizono [64]; la kapelo uziĝas kiel interparolejo [65].
64. B. Vaha: Adolesko, 1987
65. Vikipedio, Upsala Katedralo
france:
 parloir
hispane:
 locutorio, parlatorio, sala de visitas
itale:
 parlatorio
kekĉie:
 aatinob̕aal
pole:
 rozmównica

interparoli

Plurope interŝanĝi dirojn, opiniojn, proponojn, sciaĵojn: li foriris kaj interparolis kun la ĉefpastroj kaj kapitanoj, kiamaniere transdoni lin [66]; ili interparolis preskaŭ dum la tuta nokto [67]; ili […] interparolis pri la nuna malmodesteco de la mondo [68]; mi ne povas plu interparoli kun vi Marta ; ju pli ni interparolis, des pli mi konvinkiĝis, ke li iĝis ŝovinisto [69]. VD:negoci
angle:
 discuss, converse
bretone:
 kendivizout
ĉeĥe:
 vést rozhovor
france:
 converser, discuter, s'entretenir
germane:
 besprechen, diskutieren
hispane:
 conversar, discutir, dialogar
hungare:
 beszélget, társalog
indonezie:
 berdiskusi
itale:
 dialogare, colloquiare, discorrere, discutere (parlare), conversare
nederlande:
 discussiëren, bespreken
pole:
 rozmawiać
ruse:
 беседовать, переговариваться
slovake:
 zhovárať sa
ukraine:
 розмовляти, говорити, бесідувати між собою

*interparolo

Pluropa interŝanĝo de informoj kaj pensoj; konversacio: Georgo ne atentis tiun interparolon, diris adiaŭ kaj iris [70]; post tiu interparolo la ambaŭ virinoj kaj la infano eliĝis el veturilo Marta ; la demando, per kiu ŝi videble ordinare komencadis la interparolojn kun la venantaj kandidatinoj Marta ; la ridado de la infanoj kaj la bruaj interparoloj de la feliĉaj familioj, kolektiĝintaj ĉirkaŭ la feste aranĝitaj tabloj Marta ; ĉambro de interparoloj BdV ; en la templo hilelista mi aŭskultados […] filozofie-etikajn interparolojn [71].
germane:
 Besprechung, Gespräch ĉambro de inter~oj: Besprechungszimmer.
hispane:
 conversación
ukraine:
 розмова, бесіда

kontraŭparoli

(x)
Argumenti kontraŭ iu aŭ io: kiam la Judoj kontraŭparolis, tiam mi estis devigata apelacii al Cezaro [72]; ĉar neniu al ili kontraŭparolis, tio kompreneble estis rigardata kiel veraĵo [73]; kiam oni montris al la homoj la forton de la vaporo kaj ĝian uzeblecon […] kia prudenta homo povus ion kontraŭparoli kontraŭ ĝi FK ? sensencaj kontraŭparoloj EE . SUB:kontesti, refuti
angle:
 speak against
beloruse:
 пярэчыць, аспрэчваць
bretone:
 dislavaret
france:
 contredire, s'opposer (à)
germane:
 widersprechen, entgegnen
hispane:
 réplica  contrargumentar, llevar la contraria
hungare:
 ellene szól, ellenez
indonezie:
 [tentang] menentang
itale:
 contraddire, obiettare
nederlande:
 tegenspreken
pole:
 sprzeciwiać się, ogłaszać sprzeciw, ripostować, wygłaszać ripostę, przedstawiać kontrargumenty
ruse:
 возражать, противоречить
ukraine:
 заперечувати, суперечити

kunparolanto

Persono, kun kiu oni interŝanĝas dirojn: mia kunparolanto havis mezurilon, oran vergon, por mezuri la urbon kaj ĝiajn pordegojn [74]; la membro de unu nacio humiliĝas antaŭ membro de alia nacio […] kaj sentas sin ĝenata antaŭ sia kunparolanto [75]; li rapide elprenis el la poŝo monujon kaj tuj elkalkulis al la vilaĝano tricent rublojn, kiujn lia kunparolanto prenis kaj trankvile kaŝis en sian poŝon FK ; eble io simila ekzistas ankaŭ en la gepatra lingvo de mia kunparolanto [76].
74. La Nova Testamento, Apokalipso 21:15
75. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
76. Claude Piron: La bona lingvo, p. 60a
angle:
 interlocutor, conversation partner
beloruse:
 суразмоўца
bretone:
 kendivizer
france:
 interlocuteur
germane:
 Gesprächspartner
hispane:
 interlocutor
hungare:
 beszélgetőtárs
itale:
 interlocutore
nederlande:
 gesprekspartner
pole:
 rozmówca
ruse:
 собеседник

laŭdparolo, laŭdparolado

BELE Solena parola aŭ skriba laŭdo; laŭdacio, panegiro: la filmo montras la laŭdparolon de prezidanto Probal Dasgupta al la jubileulo [77]; amaskomunikiloj omaĝis per raportoj kaj laŭdparoladoj la 75-an naskiĝdatrevenon de Ornette Coleman [78].
77. UEA: Novaj filmoj en la reta kinejo, Gazetaraj Komunikoj, 2010-02-01
78. Vikipedio, Ornette Coleman, 2014-02-06
france:
 éloge, panégyrique
germane:
 Lobrede, Laudatio
hispane:
 elogio, alabanza, panegírico

porparolanto[79]

Persono, kiu defendas la interesojn de iu aŭ de ia afero antaŭ iu; advokato2: „estas evidente, ke tiu mono poste mankos aliloke“, diris la porparolanto de la ministrejo [80]; malpermeso de tabakfumo en la laborejoj ankoraŭ ne aktualas, konfirmis komisiona porparolanto [81]; la ĉefo de la Skota Nacia Partio kaj la plej fervora porparolanto de sendependiĝo, volis, ke referendumilo prezentu tri eblojn por determini la sorton de Skotlando [82].
angle:
 advocate, spokesperson
bretone:
 alvokad (dre skeud.), breutaer (dre skeud.)
france:
 avocat (intercesseur), défenseur (intercesseur), intercesseur
germane:
 Fürsprecher
hispane:
 abogado (intercesor), defensor (intercesor), intercesor
hungare:
 ügyvéd, szószóló
indonezie:
 pengacara, advokat
itale:
 rappresentante (portavoce), avvocato (rappresentante leg.), portavoce
kekĉie:
 aatinahom
pole:
 adwokat, obrońca, rzecznik
ruse:
 адвокат, защитник, заступник, ходатай

postparolo

BELE Akcesora posta parto de iu parolado aŭ verko, destinita por ĝin konkludi, aŭ aldoni rilatantajn informojn: antaŭparolo liberigas de postparolo PrV ; en la postparolo oni donas interesajn informojn pri ekestaj fazoj dum la preparado de la libro [83]; en iom mallongigita formo publikigita en la prezentata libro kiel postparolo [84].
83. Monato, Jorma Ahomäki: Nova vortarego en Estonio
84. Monato, Nikolao Gudskov: Reveno de heroo
angle:
 afterword, epilogue, conclusion
beloruse:
 пасьляслоўе
bretone:
 goude-skrid, gourfennskrid
france:
 postface, épilogue (postface)
germane:
 Nachwort
hispane:
 epílogo, conclusión
hungare:
 utószó
indonezie:
 epilog
itale:
 postfazione, epilogo, conclusione (capitolo)
nederlande:
 nawoord, epiloog, narede, nabericht
pole:
 posłowie
ruse:
 послесловие
slovake:
 konklúzia, uzáver, záver
ukraine:
 післямова, епілог

priparoli

(tr)
Esprimi sian penson, sian opinion pri io: ni ĉiuj kunvenis, por priparoli tre gravan aferon, sed ni ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris [85]; dum ili priparolis tion, li mem staris meze de ili [86]; mi ne kuraĝos priparoli ion, krom tio, kion Kristo faris per mi [87]; ; sed ni ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris oni raportis pri tio al la polico, oni priparolis la okazintaĵon, kaj matene oni transportis la korpon en la hospitalon [88]; la vojaĝon ni priparolis jam dum jaroj, kaj nun ĝi devis efektiviĝi [89].
angle:
 talk about, discuss
bretone:
 komz diwar-benn
ĉeĥe:
 projednat
france:
 commenter, discuter (qqch)
germane:
 besprechen, über etwas sprechen
hispane:
 comentar, debatir
hungare:
 megbeszél
indonezie:
 berdiskusi
itale:
 commentare, discutere di, dire su
nederlande:
 bespreken
pole:
 omawiać, obgadywać
ruse:
 обговорить, обсудить, говорить о
slovake:
 pohovoriť si o niečom
tibete:
 སྐད་ཆ་བཤད་
ukraine:
 обговорювати

priparolinda

Kiun indas priparoli, ĝenerale grava, interesa: [ĝi] rakontis pri la batalo, kiu tie okazis kaj kiu en efektiveco ne estis priparolinda [90]; aperis nova versio sub la titolo „Lernolibro de la lingvo Esperanto“, ekzistas ankaŭ prilaborita reta versio, kiun elŝutis miloj de personoj, la lernolibro estas uzata en amasa reta kurso – tio estas tri aparte priparolindaj historioj [91].
germane:
 zu besprechen
hispane:
 discutible

proparolanto

(evitinde)
Porparolanto: se li havas por si anĝelon proparolanton, kvankam unu el mil, kiu elmontrus pri la homo lian pravecon, tiam Li indulgas lin [92]; la proparolanto de la usona ambasado klarigis, ke Usono kredas, ke la daŭrigo de la diskuto inter la partoprenantaj partioj helpos solvi la restantajn demandojn [93]; la polico ricevas vidbendon, kie laŭdira proparolanto de Alkaido atribuas al ĝi la atencojn [94].
Rim.: Malgraŭ la biblia ekzemplo ĉi tiu vorto ŝajnas evitinda pro la malfacilo interpreti ĝin surbaze de la normala senco de prepozicio „pro“. Ŝajnas esti paŭsaĵo el la latina: „pro et contra
ĉeĥe:
 přímluvce, zastánce
germane:
 Fürsprecher
hispane:
 partidario
itale:
 rappresentante (portavoce), avvocato (rappresentante leg.), portavoce
kekĉie:
 aatinahom
nederlande:
 voorspreker
pole:
 adwokat, obrońca, rzecznik
slovake:
 príhovorca, zástanca
ukraine:
 виразник чиєїсь думки, адвокат

satparoli, finparoli

Paroli sufiĉe, ĝis la stato en kiu oni ne plu deziras paroli: mi ja ĉiam silentas, ĉiam mi havas serenan vizaĝon, permesu do al mi satparoli hodiaŭ... [95].
france:
 dire tout ce qu'on a sur le cœur, parler tout son soul
germane:
 zu Ende reden, ausreden (zu Ende)
hispane:
 decir todo lo que se piensa
hungare:
 kibeszéli magát
itale:
 sfogarsi (a parole)
nederlande:
 uitspreken (tot het einde spreken)
pole:
 nagadać się (do syta), wygadać się (do syta)
ruse:
 наговориться, выговориться

administraj notoj

antaŭ~i: Mankas dua fontindiko.
ĉirkaŭ~i: Mankas verkindiko en fonto.
sat~i, fin~i: Mankas dua fontindiko.