tradukoj: be bg ca cs de el en es fr he hu id it nl pl pt ro ru sk sv

*art/o PV

*arto  

Tuto de scioj kaj reguloj akirita per studo, uzebla por iuj rezultoj: medicino, diplomatio, pedagogio, konstruado estas artoj; laŭ ĉiuj leĝoj de la arto PrV ; al la fiŝo ne instruu naĝarton PrV ; ne malmultaj el tiuj, kiuj praktikis magiajn artojn, alportis amase siajn librojn, kaj bruligis ilin [1]
a)
Belarto: la arto estas imito, sed ne simpla kopio de la naturo; ŝi multe interparolis kun la patro pri sociaj demandoj, pri arto, literaturo kaj aliaj aferoj [2].
b)
Homa kreokapablo kontraste al la okazaĵoj de la naturo: tiu haveno estas kreita de naturo kaj aranĝita de arto.
SUB:metio, teĥnikoVD:kapablo, talento

arta  

Koncernanta arton1: same kiel pri la poezio, la budapeŝta skolo multon kontribuis al arta maturiĝo de la esperanta romano [3].
a)
Belarta: kia brila, arta enhavo [4].
b)
Artefarita: girlandoj da artaj rozoj [5]. ĉe la arta lumo; arte daŭrigata juneco; arta lingvo.

artaĵo  

Io farita laŭ la reguloj de iu arto: jen manĝo, kiun mi nomas artaĵo [6].
a)
Belartaĵo: dumvoje ŝi ligis bukedon el kampaj floroj ... kaj sub ŝiaj manoj aperis artaĵo de neordinara beleco [7].
b)
Artefaritaĵo: artaĵa hararo.

artismo

BELA Forta kapablo aŭ sento pri la beleco: ekzistas artismo, forto potenca, kompleta, konsistanta el natura talento disvolvita ĝis la plej lastaj limoj, regule perfektigita, kaj el fundamenta, vasta scienco Marta .

artisto  

BELA Tiu, kiu praktikas arton, precipe belarton: artistoj ludas koncertojn, oni donas spektaklojn [8].

artefarita  

Farita per homa arto, ne kreita de la naturo: artefarita lago Metrop .

artefaritaĵo  

Faraĵo aŭ efiko de homa agado: kompreni la grandan rolon, kiun ludas la tekniko, la artefaritaĵo en la evoluo de l' homaro [9]. SIN:artaĵo 1.b

batalarto  

SPO Arto batali per la korpo aŭ per armo laŭ difinitaj reguloj, kiun oni ekzercas kiel sindefendan rimedon, kiel memregan metodon aŭ kiel sporton: ŝi praktikas la tre malnovan tradician korean batalarton „Teakkyon“, kiun eĉ multaj Koreoj ne konas [10].

belarta  

Konforma al la reguloj de belarto, de ĝi produktita aŭ al ĝi rilata: belartaj konkursoj de UEA [11].

belarto  

BELA Ĉiu el la artoj1, kiuj celas belon: arkitekturo, beletro, muziko, skulptarto, pentrarto...: li estas ĝuste nun plene okupita per interesa verko Pri la belartoj [12].

belartaĵo  

Belarta verko: Monto Sankta Mikaelo, kiu ĵus iĝis oficiala belartaĵo [13]. SIN:artaĵo 1.a

dancarto  

BELAMUZ Korpa belarto de ritma sinmovo, ordinare laŭmuzika: sklavigitaj nigruloj kreis por supervivi originalan dancarton kaj muzikon [14].

desegnarto  

BELA Grafika belarto produktanta bildojn per strekoj: en 1925 ŝi ricevis lecionojn de desegnarto [15].

dramarto  

BELATEA Teatro: la historio de la esperanta dramarto [16].

fotarto  

BELAFOT Fotografarto: semajnaj gazetoj kun alloga eksteraĵo de multkolora romantiko aŭ impona fotarto [17].

inĝenierarto

TEK Tuto de la procedoj kaj teĥnikoj uzataj en konstruo de maŝinoj kaj de industriaj ekipaĵoj: la plej admirinda afero en iu motorciklo estas ĝuste la bela integriĝo inter inĝenierarto kaj dizajno [18].

juvelarto  

BELA Belarto pri farado de juveloj el metalo, gemoj kaj aliaj materialoj: el metioj estis konata forĝistado, prilaborado de feloj, lignaĵaj laboroj, juvelarto [19].

kantarto  

MUZ Belarto de voĉa muzikado: iliaj voĉaj organoj tute ne montris ian grandan antaŭkapablon por la kantarto [20].

kinarto  

BELAKIN Kino: mi ĉi tie proponis kreadon de dissendo-listo por la kinarto [21].

konstruarto  

ARKI Arĥitekturo: mi kreos novan konstruarton, mi donos la ideon por konstruaĵo, kiu estos tute konforma al la klimato kaj materialo de la lando [22].

kuirarto  

KUI Arto prepari manĝaĵojn per kuirado, kaj ankaŭ per aliaj procedoj, tranĉo, spicado kaj ceteraj: instruatas plej diversaj fakoj ...: lingvoj, leĝo, kuirarto, teksado, kudrado [23].

kuracarto  

MED Arto resanigi, praktika parto de medicino: unu el vi ... estas ja lerta pri la kuracarto [24].

memorarto  

Arto helpi kaj plibonigi la memorkapablon.

ornamarto  

BELA Iu el la belartoj, kiuj produktas aŭ ornamas aĵojn por hejmo aŭ ĉiutaga uzo: ceramiko, teksarto, miniaturo...: inkrustotekniko uzadi tranĉitajn kaj kongruitajn, tre poluritajn kolorŝtonojn por krei bildojn [...]estas konsiderata ornamarto [25]. VD:dekoracii

parolarto  

Retoriko: la celo de la Oratora Konkurso de UEA estas evoluigi la Esperantlingvan parolarton [26].

pentrarto  

BELA Grafika belarto produktanta bildojn per koloriloj: sur la monumento troviĝas ... ankaŭ tri figuroj: la Skulpturo, la Pentrarto kaj la Arĥitekturo [27].

rajdarto  

Arto sursidi ĉevalon aŭ alian rajdobeston kaj ĝin gvidi: por restarigi la tradicion de la araba nacio pri lerto en rajdarto, li aparte fondis rajdartan klubon [28].

skulptarto  

BELA Plastika belarto produktanta bareliefajn, mez-reliefajn aŭ plen-reliefajn verkojn: ŝi elektis iun – sandalfariston, kiu estis ne nur ne reĝo; ne nur nenion sciis pri la skulptarto, sed li \ estis ankaŭ mallaborema, pezmoviĝa, stulta homo [29].

sorĉarto  

Praktika parto de magio uzanta sorĉojn, objektojn, ritojn: ŝi sciis la sorĉarton kaj faris venenan kombilon [30].

videarto, videoarto  

KIN Video1: Carlos Devizia estas argentina artisto kun multaj talentoj, kiu kiel artisto moviĝas inter pentrado, grafiko, muziko kaj videoarto [31] la celoj de la festivalo estas ... antaŭenigi kreemon kaj originalecon en la areo de kinearto kaj videarto [32].

tradukoj

anglaj

~o: art; inĝenier~o: engineering; konstru~o: architecture.

belorusaj

~o: мастацтва, майстэрства; ~a a: мастацкі; ~a b: штучны; ~a: умелы, майстэрскі; ~aĵo a: мастацкі твор; ~isto: мастак, дзеяч культуры; ~efarita: штучны; fot~o: фотамастацтва; konstru~o: архітэктура; memor~o: мнэмоніка, мнэматэхніка; parol~o: рыторыка.

bulgaraj

~o: изкуство.

ĉeĥaj

~o: kumšt, umění; ~a: syntetický, umělý; ~ismo: artistnost, artizmus, formalizmus, lartpourlartizmus; ~isto: artista, kumštýř, umělec; ~efarita: syntetický, umělý; bel~o: krásné umění, výtvarné umění; danc~o: taneční umění; dram~o: dramatické umění; juvel~o: klenotnictví (řemeslo); kant~o: pěvecké umění; konstru~o: stavitelství; kuir~o: kuchařské umění, kuchařství; kurac~o: léčitelské umění, umění léčit; memor~o: mnemotechnika; ornam~o: ozdobnictví; parol~o: řečnictví; pentr~o: malba, malířství; rajd~o: jezdecké umění, jezdectví, umění jízdy; skulpt~o: sochařství.

francaj

~o: art, technique, savoir-faire; ~a a: artistique; ~a b: artificiel; ~aĵo a: œuvre d'art; ~aĵo: œuvre; ~ismo: sens artistique; ~isto: artiste; ~efarita: artificiel; ~efaritaĵo: artefact; batal~o: art martial; bel~a: artistique; bel~o: beaux-arts; bel~aĵo: œuvre d'art; danc~o: danse (art); desegn~o: dessin (art); dram~o: art dramatique, théâtre (art dramatique) ; fot~o: photographie; inĝenier~o: génie (ingénierie), ingénierie; juvel~o: joaillerie; kant~o: art du chant; kin~o: cinéma; konstru~o: architecture; kuir~o: cuisine (discipline); kurac~o: thérapeutique (subst.); memor~o: mnémotechnie; ornam~o: arts décoratifs; parol~o: réthorique; pentr~o: peinture (art); rajd~o: équitation; skulpt~o: sculpture (art); sorĉ~o: sorcellerie; vide~o, video~o: art vidéo. laŭ ĉiuj leĝoj de la ~o: dans les règles de l'art; al la fiŝo ne instruu naĝ~on: on n'apprend pas à un vieux singe à faire les grimaces.

germanaj

~o: Kunst; ~a a: kunstvoll; ~a b: künstlich; ~a: Kunst-; ~aĵo a: Kunstwerk; ~aĵo: Kunstwerk; ~ismo: Kunstsinn; ~isto: Künstler; ~efarita: künstlich; ~efaritaĵo: Artefakt; bel~a: kunstvoll; bel~o: Schöne Künste; bel~aĵo: Kunstwerk; danc~o: Tanzkunst; desegn~o: Zeichnen; fot~o: Fotografie, Photographie; juvel~o: Juvelierskunst, Goldschmiedekunst; kant~o: Gesangskunst; konstru~o: Baukunst, Architektur; kuir~o: Kochkunst; kurac~o: Heilkunst; memor~o: Mnemonik, Mnemotechnik; ornam~o: dekorative Kunst, Kunstegewerbe; parol~o: Rhetorik, Redekunst; pentr~o: Malerei; rajd~o: Reitkunst, Voltigieren; skulpt~o: Bildhauerei; sorĉ~o: Zauberkunst.

grekaj

~o: τέχνη.

hebreaj

~isto: אומן.

hispanaj

~o: arte; ~a a: artístico; konstru~o: arquitectura.

hungaraj

~o: művészet; ~a a: művészi; ~a b: mű-; ~a: művészeti; ~aĵo a: művészi dolog; ~aĵo: műalkotás; ~ismo: műérzék; ~isto: művész; ~efarita: mesterséges; bel~o: szépművészet; bel~aĵo: műtárgy; danc~o: táncművészet; desegn~o: rajzművészet, grafika; fot~o: fényképészet, fotógráfia; juvel~o: ékszerészet; kin~o: filmművészet; konstru~o: építőművészet, architektúra; ornam~o: díszítőművészet; parol~o: ékesszólás, szónoklattan, retorika; pentr~o: festészet; skulpt~o: szobrászat, szobrászművészet.

indoneziaj

~o: seni; ~a a: artistik; ~a b: artifisial; ~aĵo a: karya seni; ~isto: artis; ~efarita: artifisial; ~efaritaĵo: artefak; bel~a: artistik; bel~aĵo: karya seni; danc~o: seni tari; dram~o: seni drama; fot~o: fotografi; inĝenier~o: teknik mesin; kant~o: seni musik, seni suara; kin~o: sinematografi; konstru~o: arsitektur; kuir~o: tata boga; kurac~o: terapi; memor~o: mnemonik; ornam~o: seni dekoratif; parol~o: retorika; pentr~o: seni lukis; skulpt~o: seni pahat, seni ukir; sorĉ~o: ilmu sihir; vide~o, video~o: seni video.

italaj

~o: arte; ~a a: artistico; ~a b: artificiale; ~ismo: senso artistico; ~isto: artista; ~efarita: artificiale, artefatto (agg.); ~efaritaĵo: artefatto; bel~a: artistico; bel~o: belle arti; danc~o: danca (arte); desegn~o: disegno (arte); dram~o: arte drammatica; fot~o: arte fotografica; juvel~o: gioielleria; kant~o: bel canto (arte); kin~o: cinematografia; konstru~o: architettura; kuir~o: arte culinaria; kurac~o: arte terapeutica; memor~o: memotecnica; ornam~o: arte decorativa; parol~o: oratoria, retorica; pentr~o: pittura (arte); rajd~o: equitazione; skulpt~o: scultura (arte); sorĉ~o: magia (arte magica), arte magica; vide~o, video~o: video arte.

katalunaj

~o: art; ~a a: artístic; ~aĵo a: obra d'art; ~isto: artista; ~efarita: artificial; bel~a: artístic; bel~o: belles arts; bel~aĵo: obra d'art; danc~o: dansa; desegn~o: dibuix; juvel~o: joieria; kin~o: cinema, setè art; ornam~o: arts decoratives; pentr~o: pintura; skulpt~o: escultura.

nederlandaj

fot~o: fotografie; memor~o: geheugenkunst, mnemotechniek; ornam~o: decoratiekunst; parol~o: retoriek; pentr~o: schilderkunst.

polaj

~o a: sztuka; ~o b: sztuka, kunszt; ~o: sztuka, kunszt; ~a a: artystyczny; ~a b: sztuczny; ~aĵo: dzieło sztuki; ~ismo: artyzm; ~isto: artysta; ~efarita: sztuczny; ~efaritaĵo: artefakt; bel~a: artystyczny; bel~o: sztuka piękna; bel~aĵo: dzieło sztuki; danc~o: taniec artystyczny; desegn~o: grafika; dram~o: sztuka dramatyczna, dramat, teatr dramatyczny; fot~o: fotografika, fotografia artystyczna; juvel~o: złotnictwo; kant~o: śpiew, sztuka oratoryjna; kin~o: film, sztuka filmowa, kinematografia; konstru~o: architektura; kuir~o: sztuka kulinarna; kurac~o: terapia; memor~o: mnemonika, mnemotechnika; ornam~o: sztuka zdobnicza; parol~o: retoryka, sztuka krasomówstwa, krasomówstwo; pentr~o: malarstwo; skulpt~o: rzeźbiarstwo; sorĉ~o: magia, sztuka magiczna.

portugalaj

~o: arte; rajd~o: equitação.

rumanaj

~o: artă; ~a a: artistic; ~a b: artificial; ~a: artistic; ~aĵo: operă de artă; ~ismo: artă; ~isto: artist; ~efarita: artificial; ~efaritaĵo: artefact; bel~a: artistic; bel~o: artă de frumuseţea; bel~aĵo: operă de artă; danc~o: dans artistice; desegn~o: grafica; dram~o: artă dramatică, drama, teatrul dramatic; fot~o: fotografie, fotografie artistica; kant~o: voce; kin~o: film, film artă, cinematografie; konstru~o: arhitektură; kuir~o: arte culinare; kurac~o: terapie; memor~o: mnemonics; ornam~o: artă decorativă; parol~o: retorica, artă oratoriei; pentr~o: pictură; skulpt~o: sculptură; sorĉ~o: magie, artă de magie.

rusaj

~o: искусство; ~a a: художественны й; ~a b: искусственный; ~a: искусный; ~aĵo a: произведение искусства; ~aĵo: произведение; ~ismo: художественно е чутьё, художественны й вкус, понимание искус ства; ~isto: деятель искус ства, художник (в широком смысле слова) ; ~efarita: искусственный; ~efaritaĵo: артефакт, искусственно созданный предмет; bel~a: художественны й; bel~o: искусство, изящное искусство; bel~aĵo: произведение искусства; danc~o: искусство танца, хореография; desegn~o: графика; dram~o: драматическое искусство, театр (искусство) ; fot~o: фотография, фотоискусство; juvel~o: ювелирное искусство; kant~o: искусство пени я; kin~o: кинематография; konstru~o: архитектура; kurac~o: терапия; memor~o: мнемоника, мнемотехника; ornam~o: прикладное искусство, декоративное искусство; parol~o: риторика, искусство красноречия; pentr~o: живопись; skulpt~o: ваяние, скульптура (искусство) ; sorĉ~o: колдовство, чародейство.

slovakaj

~o: umenie; ~a a: umelecký; ~a b: umelý; ~a: syntetický, umelý, syntetický; ~aĵo a: umelecké dielo; ~ismo: jemnocit pre krásu; ~isto: umelec; ~efarita: syntetický, umelý; ~efaritaĵo: artefakt; bel~o: výtvarné umenie, výtvarníctvo; danc~o: tanečné umenie; dram~o: dramatické umenie; juvel~o: klenotnícke remeslo; kant~o: spevácke umenie; konstru~o: architektúra, staviteľské umenie; kuir~o: kuchárske umenie; kurac~o: umenie liečiť; memor~o: mnemotechnika; ornam~o: okrášľovacia technika, ozdobovacie umenie; parol~o: rečníctvo; pentr~o: maliarstvo; rajd~o: jazdecké umenie; skulpt~o: sochárstvo.

svedaj

~o: konst; ~aĵo: konstverk; ~isto: artist, konstnär; ~efarita: konstgjord; konstru~o: arkitektur; sorĉ~o: trollkonst.

fontoj

1. La Nova Testamento, La agoj 19:19
2. Stellan Engholm: Infanoj en Torento, dua libro en la Torento-trilogio, unua parto, 2
3. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plum-amikoj, prozo fikcia
4. Valdemar Langlet: Vojaĝimpresoj, en Peterburgo
5. L. Dilling, trad. E. Hall: La porcio da glaciaĵo, en: Fundamenta Krestomatio, 1904
6. B. Traven, trad. Hans Georg Kaiser: Mortula Ŝipo, Rakonto de usona maristo, unua libro, ĉapitro 14a
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, „ĉio sur sian ĝustan lokon!“
8. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 5, el la vivo kaj sciencoj, bagateloj
9. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, se Lenin estus esperantisto
10. J. Kloker: Survoje en Esperantujo, La Lanterno Azia, 2003-04
11. Monato, Poezio sed ne poemoj
12. Valdemar Langlet: Vojaĝimpresoj, ĉe Lev Tolstoj en Jasnaja Poljana
13. Vikipedio, Edouard Corroyer
14. C. Orsinger: La afrikaj dancoj..., SAT Kulturo, [vidita en 2007-12]
15. Vikipedio, Frida Kahlo
16. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plum-amikoj, dramoj en esperanto
17. Stellan Engholm: Infanoj en Torento, dua libro en la Torento-trilogio, dua parto, 3
18. F. North, trad. J. Piton: La superpova motorcikla dizajno de Yves Behar, TED, 2009-02
19. Vikipedio, Burjatio
20. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, La najtingalo
21. B. Soroushian: E-Bibliotekoj por Ĉiuj (Projekto), soc.culture.esperanto, 2002-04-12
22. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Io
23. R. Pyhälä: La finnlanda eduksistemo, Internacia pedagogia revuo, 1995:4
24. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 12a, Lemuel kaj Adaha
25. Vikipedio, Pietra dura
26. -: Oratora Konkurso de UEA, regularo..., soc.culture.esperanto, 2002-05-06
27. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, kupra porko
28. -: Saudi-arabia nova reĝo Abdullah Bin Abdul-Aziz, Ĉina Radio Internacia, 2005-08-02
29. Sándor Szathmári: Satiraj rakontoj, tria preĝo de Pygmalion
30. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Neĝulino
31. -: Ĉiam Bizara Lando, Informletero de Vinilkosmo, 2008-03 (22)
32. Vikipedio, Erevana Internacia Filmfestivalo, 2010-10-23

memor~o: Mankas dua fontindiko.
memor~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


ℛevo | datumprotekto | art.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.55 2019/01/28 20:10:32